Abduddor sahifasining manbasini koʻrish

'''Abduddor''' ({{lang-ar|بنو عبد الدار}} – Bani Abd ad-Dor) – [[Quraysh]] [[Qabila|qabilasining]] asosiy [[Urugʻ|urugʻlaridan]] biri.

== Tarixi ==
Abduddor [[Arab tili|arabcha]] soʻz boʻlib, [[Dor|dorning]] [[Qullik|quli]] – ''johiliyat'' davridagi [[arablar]] [[E’tiqod|eʼtiqodida]] mashhur boʻlgan Dor ismli [[But|butning]] quli degan maʼnoni anglatadi. [[Makka]] [[Fath|fathigacha]] [[Kaʼba]] xizmatlari, [[Hoji|hojilarga]] suv tarqatish, bayroqdorlik hamda „''Dor an-nadva“ni'' boshqarish huquqiga ega boʻlgan urugʻ boʻlib, [[Muhammad|Paygʻambarning]] katta bobolari [[Qusay ibn Kilab|Qusayning]] katta oʻgʻli ismidan olingan. Manbalarda [[Abdumanof]] oʻgʻillarining bobolari merosini qaytarib olish harakatida Abduddorga qarshi chiqqanlari hamda ular oʻrtasida tuzilgan [[Shartnoma|shartnomaga]] binoan [[Kaʼba]] xizmatlari, bayroqdorlik va Makka rahbarligi Abduddorning [[Vakolat|vakolatida]] qolgani qayd etilgan.

Al-Abdiy, al-Ibodiy, al-Abdariy kabi [[Nisbat|nisbatlar]] bilan nomlangan Abduddor qabilasi Kaʼbaning taʼmir ishlarida qatnashib, baʼzi qabilalar bilan birgalikda [[Hijra|Hijr]] qismidagi devorni quradilar. ''[[Zamzam|Zam-zam]] [[Quduq|qudugʻi]]'' qazilmasidan oldin qabila uchun [[Ummu Ahrad]] nomi berilgan quduq qaziganlar. [[Habashiston|Habashistonga]] qilingan ilk [[Hijrat|hijratda]] Abduddor oʻgʻillaridan besh erkak va bir ayolning qatnashgani, [[Musulmon|musulmonlarga]] qarshi tuzilgan [[hujjat]] matni shu qabila vakili [[Mansur ibn Ikrima]] tomonidan yozilgani va [[Qurʼon|Qur’ondan]] taʼlim berish uchun Madinaga yuborilgan [[Mus'ab ibn Umayr|Mus’ab ibn Umayr]] ham mazkur qabilaga mansubligi maʼlum''.''

Quraysh bayroqdori hisoblangan Abuddor oʻgʻillari [[Uhud jangi|Uhud janggida]] [[Abu Sufyon]] va uning rafiqasi Hindning qistovi bilan birin-ketin [[urush]] maydoniga chiqadi va ularning koʻpchiligi oʻldiriladi. Makka fathidan keyin paygʻambar Kaʼbaning [[Kalit|kalitiga]] doimiy egalik qilish huquqini mazkur urugʻdan boʻlgan [[Usmon ibn Talha|Usmon ibn Talhaga]] topshirganlar<ref>{{Kitob manbasi|title=Ислом энциклопедияси|year=2020-yil|language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]],|isbn=978-9943-59-267-4}}</ref>.

== Adabiyotlar ==

* Ibn Hishom. ''As-Sӣra.'' – Qohira: 1936. I, 132, 136, 138, 140, 157, 341, 376;
* Ibn Kasir. ''As-Sӣra.'' – Qohira: 1964-66. I, 100, 101, 259; II, 216, 259;
* Kahhola. ''Mu’jam qabāil al-’arab''. – Bayrut: 1982. II, 723;
* Ahmet Lütfi Kazanci. „''Abdüddâr“ (Benî Abdüddâr)". TDV İA''. – İstanbul: 1988. I, 177.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Islom ensiklopediyasi}}
{{Islom-shaxsiyat-stub}}
[[Turkum:Quraysh]]
[[Turkum:Arablar]]
[[Turkum:Musulmon]]
[[Turkum:Uhud janggi]]
[[Turkum:Zamzam]]