Abu Sulaymon Banokatiy sahifasining manbasini koʻrish

{{Adib
| Ism              = Abu Sulaymon Banokatiy
| Ism (oz tilida)  = 
| Surat            = 
| Taxallus         = 
| Tavallud sanasi  = XIII asr 
| Tavallud joyi    = 
| Vafot sanasi     = 1329-yil
| Vafot joyi       = 
| Otasi =
| Onasi =
| Ayoli =
| Farzandi =
| Kasb =  alloma, [[faylasuf]]
| Faoliyat =
| Yonalish =
| Janr =
| Magnum opus =
| Mukofot =
| Sayt =
}}
'''Abu Sulaymon Banokatiy''' – alloma va [[faylasuf]]. XIV asrda [[Shosh|Shoshda]] yashagantarixnavis olimlardan biri. Uning toʻliq ismi Abu Sulaymon Faxruddin Ali Abulfazl Dovud Muhammad al-Banokatiy. U XIII asr oxirida [[Banokat]] shahrida tavallud topgan. Keyinchalik Banokat shahrini [[Banokat|Shohruxiya]] deb ham atalgan. „Haft iqlim“ asarida yozilishicha, shaharning boshqa bir nomi Shosh yoki Choch deb atalgan.

Banokatiy [[G‘ozonxon]] davrida (1301—1302) saroy shoiri boʻlgan. U „Malik ush-shuaro“ yaʼni shoirlar peshvosi shohi nomini olgan.

Toshkentda saqlanayotgan XVI asrda koʻchirilgan Banokatiy asarining yettinchi qismida Mavlono Tojuddin Banokatiyning katta oʻgʻli Nizomuddin Alining nomi keltirilgan. Maʼlum boʻladiki, Faxruddin Alining Nizomuddin Ali degan akasi boʻlgan. U ham oʻz davrining olimlaridan boʻlgan. Abu Sulaymon Banokatiy tarixnafis olim sifatida oʻzining umumiy tarixga oid „Ravzat uli-l-albob fi-at-tavorix va al-ansob“ („Ulugʻ kishilarning tarixi va nasablari haqida oqillar bogʻi“) asarini yozadi. Uni qisqacha qilib „Tarixi Banokatiy“ deb ataganlar. Bu asar, [[Rashiduddin|Rashidaddin]]ning umumiy tarixga oid mashhur „[[Jome at-tavorix|Jomi at-tavorix]]“ nomli tarixiy asarining qisqartirilgan nusxasi boʻlib, 1317 yili yozib tugatilgan<ref name="Bakoev1">{{Kitob manbasi|author= Muhammadkarimov A |title= Toshkent allomalari va tarixiy shaxslari (ikkinchi kitob)|date=2009|publisher= Toshkentnoma|location= Toshkent|pages= 55|}}</ref>. [[V. V. Bartold]] fikriga qaraganda, faqat 1310-yildan keyingi voqealar Banokatiy tarafidan mustaqil ravishda yozilgan. Asar toʻqqiz qismdan iborat boʻlib, unda [[Hindiston]], [[Armaniston]], [[Eron]], [[Rum]], [[Xitoy]], [[yahudiylar]], [[Arab xalifaligi|arab xalifali]]gi, [[mo‘g‘ul tarixi]] haqida yozilgan. Bu asardan ikki qoʻlyozma nusxa hozirda [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik instituti|Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti]]ning qoʻlyozma asarlar xazinasida saqlanmoqda. Ulardan biri XVI asrda, ikkinchisi esa 1829-yili koʻchirilgan. Bu asardan bir nusxa [[Toshkent davlat universiteti|Toshkent Davlat Universiteti]] kutubxonasida, bir nusxa [[Sankt-Peterburg davlat universiteti|Sankt-Peterburg Davlat Universiteti]] kutubxonasida, bir nusxa [[Tojikiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti]]ning qoʻlyozma asarlar xazinasida va bir necha qoʻlyozma nusxasi xorijiy mamlakatlardagi qoʻlyozma xazinalarda ([[Parij]], [[Oxford|Oksford]], [[Vena (shahar)|Vena]], [[London]], [[Berlin]], [[Tehron]]) saqlanmoqda. Bu asarning sakkizinchi qismi matnini 1677-yili [[Andreas Myuller]] lotincha tarjimasi bilan nashr qilgan edi. Uning ingliz tiliga [[Elliot]] tarafidan qilingan tarjimasi ham 1820-yil Londonda nashr etilgan. Abu Sulaymon Banokatiy 1329-yili vafot etgan<ref name="Bakoev2">{{Kitob manbasi|author= Uvatov U|title= Buyuk yurt allomalari|date=2018|publisher= Oʻzbekiston nashriyoti |location= Toshkent|pages=424|}}</ref>.



== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Faylasuflar]]
[[Turkum:Allomalar]]
[[Turkum:Toshkentlik kishilar]]

{{no iwiki}}