Akorn sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Quercus_robur_acorn_-_Keila.jpg|thumb| Ingliz eman daraxti]]
[[Fayl:Acorns_small_to_large.jpg|thumb| Tol emanining kichikdan kattagacha boʻlgan yongʻoqlari, ''Quercus phellos'' (juda kichik, markazda); janubiy qizil eman, ''Quercus falcata'' ; Oq eman, ''Quercus alba'' ; Qizil eman, ''Quercus rosalia''.]]
[[Fayl:Acorn_diagram.jpg|thumb| Boshoq anatomiyasi diagrammasi: A.) Kupula B.) Perikarp (meva devori) C.) Urugʻ qobigʻi ([[Urugʻlik|testa]]) D.) Kotiledonlar (2) E.) [[Nihol|Oʻrik]] F.) Radikula G.) [[Urugʻchibarg|Uslub]] qoldiqlari . D., E. va F. birgalikda embrionni tashkil qiladi.]]
'''Akorn''' yoki '''eman''' [[Yongʻoq|yongʻogʻi]] – [[Eman (daraxt)|eman]] va ularning yaqin qarindoshlari hosil qiladigan ([[Burchoqdoshlar]], [[Eman (daraxt)|Quercus]], ''Lithocarpus'' oilalari) yongʻoq. Uning ichida odatda bitta [[Urugʻlik|urugʻ]] (baʼzan ikkita urugʻni) boʻladi, urugʻlar qattiq, terisimon qobiq bilan oʻralgan va chashka shaklidagi kubikda joylashgan. Akornlarning uzunligi {{Convert|1–6|cm|in|abbr=on|frac=2}}, kengligi {{Convert|0.8–4|cm|in|abbr=on|frac=8}}. Akornlar 5 oydan 24 oygacha (turga qarab) boʻlgan muddatda pishib yetiladi.

== Etimologiya ==
''Akorn'' soʻzi (ilgari ''akerne'' va ''acharn'') [[got tili|got tilidan]] olingan boʻlib, „ ''yopilmagan'' yerning mevasi“ degan maʼnoni anglatadi. [[Geoffrey Chaucer|Chaucer]] XIV asrda „eman akorlari“ haqida gapirgan.

== Ekologik rol ==
Emanlar dominant tur boʻlsa yoki koʻp boʻlsa, oʻrmon ekologiyasida muhim rol oʻynaydi<ref name="USDA">{{Kitob manbasi|title=Proceedings of the symposium on the ecology, management, and utilization of California oaks, June 26–28|year=1980|publisher=USDA Forest Service General Technical Report PSW-044|pages=1 to 368|url=http://www.fs.fed.us/psw/publications/documents/psw_gtr044/psw_gtr044.pdf|editor=Plumb, Timothy R.}}</ref>. Akorn hosilining hajmi juda xilma-xil boʻlishi mumkin<ref name="NYT">{{Yangiliklar manbasi |last=King, Richie S. |date=2 December 2011 |title=After Lean Acorn Crop in Northeast, Even People May Feel the Effects |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2011/12/03/nyregion/boom-and-bust-in-acorns-will-affect-many-creatures-including-humans.html |access-date=4 December 2011 |quote=there is nothing unusual about large fluctuations in the annual number of acorns.}}</ref>. Akornlar, boshqa yongʻoqlar bilan birga, mast deb ataladi.
<gallery>File:Quercus tomentella acorn and leaves — Franco Folini.jpg|Quercus tomentella 
File:Lithocarpus collettii acorns.jpg|Lithocarpus collettii 
File:Holly Oak (Quercus ilex) acorns, April, Sydney Royal Botanic Gardens, Australia (16498241353).jpg|Quercus ilex
File:Quercus velutina acorns.jpg|Quercus velutina 
File:Green Acorn.jpg|Xom yong‘oq
File:Quercus alba acorn.jpg|Quercus alba 
File:Quercus trojana Früchte.jpg|Quercus trojana 
File:Bur Oak (Quercus macrocarpa) - Saskatoon, Saskatchewan 2014-08-23.jpg|Quercus macrocarpa
File:Mature Quercus durata acorns.jpg|Mature Quercus durata 
</gallery>
Akornlarni isteʼmol qiluvchi hayvonlarga jaylar, [[kaptarlar]], baʼzi oʻrdaklar va bir necha turdagi [[qizilishtonlar]] kiradi. Akornlar bilan oziqlanadigan kichik [[Sut emizuvchilar|sutemizuvchilarga]] sichqonlar, sinkaplar, boshqa bir qancha [[kemiruvchilar]] kiradi. Akornlar oʻz oʻsish joylarida yashovchi kichik [[Kemiruvchilar|kemiruvchilarga]] katta taʼsir koʻrsatadi, chunki katta yongʻoq hosili kemiruvchilar populyatsiyasining oʻsishiga yordam beradi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Acorn Study {{!}} Research {{!}} Upland Hardwood Ecology and Management {{!}} SRS|url=https://www.srs.fs.usda.gov/uplandhardwood/research/article/acorn-study|qaralgan sana=2020-09-04|ish=srs.fs.usda.gov|arxivsana=2020-11-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201130213203/https://www.srs.fs.usda.gov/uplandhardwood/research/article/acorn-study}}</ref>.
[[Fayl:Ponies_eating_acorns_on_Parkhill_Lawn,_New_Forest_-_geograph.org.uk_-_251840.jpg|right|thumb|293x293px| [[Poni otlari|Ponilar boshoqlarni]] yemoqda. Acorns [[Otlar|otlarda]] ogʻriqli oʻlimga olib kelishi mumkin, ayniqsa ortiqcha miqdorda isteʼmol qilingan taqdirda<ref>{{Veb manbasi|url=http://horsetalk.co.nz/2013/11/23/acorns-fatally-poison-50-ponies-english-forest/#axzz40efTYqgN|sarlavha=Acorns fatally poison 50 ponies in English forest|nashriyot=Horsetalk.co.nz|sana=2013-11-27|qaralgan sana=2017-01-06}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.horse-advice.com/equestrian/equine-veterinary/acorns-poisonous.shtml|sarlavha=Acorn Poisoning – Are Acorns Poisonous To Horses?|nashriyot=Horse-advice.com|qaralgan sana=2017-01-06}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.thewayofhorses.com/10_08_acorns.html|sarlavha=Acorns, Oaks and Horses: Tannin Poisoning|nashriyot=The Way of Horses|sana=2002-09-15|qaralgan sana=2017-01-06}}</ref>.]]
Choʻchqalar, ayiqlar va [[Bugʻusimonlar|kiyiklar]] kabi yirik sutemizuvchilar ham koʻp miqdorda yongʻoqni isteʼmol qiladilar; ular kuzda kiyiklarning ratsionining 25% ini tashkil etadi<ref>{{Kitob manbasi|title=Proceedings of the symposium on the ecology, management, and utilization of California oaks, June 26–28|year=1980|publisher=USDA Forest Service General Technical Report PSW-044|pages=276–291|chapter=Mammals of California Oak Habitats-Management Implications|last=Barrett, Reginald H.|chapterurl=http://www.fs.fed.us/psw/publications/documents/psw_gtr044/psw_gtr044.pdf|editor=Plumb, Timothy R.}}</ref>. [[Ispaniya]], Portugaliya va Angliyaning janubidagi Yangi oʻrmon mintaqasida choʻchqalar hali ham kuzda ''dehesalarga '' (katta eman bogʻlari) qoʻyib yuboriladi, oʻzlarini toʻygʻazishlari uchun. Oʻz navbatida, otlar va qoramollar kabi [[Tannin|taninlarni]] detoksifikatsiya qila olmaydigan boshqa hayvonlar uchun toksik boʻlishi mumkin<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=A bumper crop of acorns causes concern for those with horses|url=http://www.countryfile.com/news/bumper-crop-acorns-causes-concern-those-horses|ish=Countryfile.com|nashriyot=Immediate Media Company|sana=19 October 2011|qaralgan sana=27 January 2014}}</ref><ref name="Barringer">{{Veb manbasi|sarlavha=Acorns Can be Deadly|url=http://www.caf.wvu.edu/~forage/acorns/acorns.htm|ish=West Virginia University Extension Service|ism=Sam|muallif=Barringer|qaralgan sana=27 January 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140227141549/http://www.caf.wvu.edu/~forage/acorns/acorns.htm|arxivsana=27 February 2014}}</ref>.

Baʼzi kuya va kapalaklarning [[Lichinka|lichinkalari]] ham yosh novdalarda yashaydi, ular rivojlanishi davomida barglarni isteʼmol qiladi<ref>Brown, Leland R. (1979) ''Insects Feeding on California Oak Trees''in ''Proceedings of the Symposium on Multiple-Use Management of Californiaʼs Hardwood Resources'', Timothy Plum and Norman Pillsbury (eds.).</ref>.

Acorns hayvonlar uchun ajoyib ozuqa, chunki ular katta, shuning uchun samarali isteʼmol qilinadi va hazm qilinadi. Akornlar ham ozuqa moddalariga boy. Foizlar turdan turga oʻzgarib turadi, ammo barcha yongʻoqlarda koʻp miqdorda [[Proteinlar|oqsillar]], [[uglevodlar]] va yogʻlar, shuningdek, [[kalsiy]], [[fosfor]], [[kaliy]] minerallari va [[Nikotin kislotasi|niatsin]] [[Vitaminlar|vitaminlari]] mavjud. Yongʻoqdagi umumiy oziq-ovqat energiyasi ham turlarga qarab farq qiladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.nutritiondata.com/facts-001-02s02dn.html|sarlavha=Nutrition Facts for Acorn Flour|nashriyot=Nutritiondata.com|qaralgan sana=2017-01-06}}</ref>.

Akornlar tarkibida achchiq [[Tannin|taninlar]] bor, ularning miqdori turlarga qarab oʻzgaradi. Oʻsimlik polifenollari boʻlgan taninlar hayvonlarning oqsillarni [[Metabolizm|metabolizatsiya]] qilish qobiliyatiga xalaqit berganligi sababli, jonivorlar akornni isteʼmol qilish uchun turli xil moslanishlar hosil qilishi kerak. Hayvonlar tarkibida kamroq tanin boplgan akorlarni tanlashi mumkin. Taninlar qoramolda metabollanganda, ishlab chiqarilgan tanin kislotasi oshqozon yarasi va [[buyrak]] yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin<ref name="Barringer"/>.

Jaylar va sinkaplar kabi akornlarni hazm qiladigan hayvonlar, taninlarni olib [[Tanlab eritish|tashlashadi]]. Koʻpgina hasharotlar, qushlar va sutemizuvchilarga taninlar odamlarga qaraganda kamroq zararli taʼsir qiladi.

Koʻp miqdorda taninlarni oʻz ichiga olgan akorn turlari juda achchiq, burushtiruvchi va xom isteʼmol qilinsa, qichishish xususiyatini keltirib chiqarishi mumkin. Bu belgilar, ayniqsa, amerikalik qizil eman va ingliz eman daraxtining yongʻoqlari uchun xos. Oq eman daraxtining shoxlarida tanin miqdori ancha past boʻlib, taʼmi yongʻoqnikiga oʻxshaydi. Agar maydalashdan oldin boshoqlar yengil qovurilgan boʻlsa, bu xususiyat kuchayadi.

Taninlarni, togʻralgan boshoqlarni bir necha marta suvga botirish orqali olib tashlash mumkin. Sovuq suvda yuvish bir necha kun davom etishi mumkin, ammo qaynoq suv uch toʻrt marta yuvilganda taninlarni tozalaydi<ref>{{Kitob manbasi|title=A practical guide to edible & useful plants : including recipes, harmful plants, natural dyes & textile fibers|url=https://archive.org/details/practicalguideto0000tull|last=Tull|first=Delena|date=1987|publisher=Texas Monthly Press|isbn=9780877190226|location=Austin, Tex.|oclc=15015652}}</ref>. Issiq suv bilan yuvish (qaynatish) boshoqning kraxmalini pishiradi. Shu sababli, agar akorlar un tayyorlash uchun ishlatilsa, sovuq suv bilan yuvish afzalroqdir<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Two Ways to Make Cold Leached Acorn Flour – Learn How with this Guide |work=The Spruce |url=https://www.thespruce.com/cold-leaching-and-preserving-acorn-flour-4007438 |access-date=2017-12-24 |archive-date=2017-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171225035849/https://www.thespruce.com/cold-leaching-and-preserving-acorn-flour-4007438 |url-status=dead }}</ref>.

Yogʻga boy boʻlgani uchun uni osonlikcha buzilishi yoki mogʻorlanishi mumkin. Mevani ehtiyotkorlik bilan saqlanishi kerak. Akornlardan baʼzan massaj moyi sifatida tayyorlanadi.

Oq eman guruhi odatda, tuproq bilan aloqa qilganda (kuzda) ildiz otishni boshlaydi, keyin bahorda yangi barg kurtaklarini hosil qiladi.

=== Tarqatish vositalari ===
[[Fayl:Quercus_robur_-_sprouting_acorn.jpg|left|thumb| ''Quercus robur yongʻogʻini yorib chiqayotgan koʻchat'']]
Akornlar shamol yordamida tarqalish uchun juda ogʻir, shuning uchun ular tarqalishning boshqa usullaridan foydalanadi. Emanlarning tarqalishi biologik urugʻlarni tarqatish vositalariga bogʻliq boʻlib, urugʻlar unib chiqishi va yetarli ozuqa moddalari, quyoshdan foydalana olishi uchun ona oʻsimlikdan kamida 20-30 metr uzoqqa tushishi kerak.
[[File:Larva de Balanino o Gorgojo de las bellotas (15619999059).jpg|thumb|Zararlangan akorn]]
Koʻpgina hayvonlar daraxtdagi pishmagan yongʻoqlarni yoki yerdan pishgan mevalarni isteʼmol qiladilar, buning eman uchun koʻpayish foydasi yoʻq, lekin baʼzi hayvonlar, masalan, sinap va jaylar urugʻlarni tarqatuvchi boʻlib xizmat qiladi. Kelajakda foydalanish uchun urugʻlarni yashirib qoʻyadigan jaylar va sinkaplar oʻsimliklarning unib chiqishi va rivojlanishi mumkin boʻlgan turli joylarga tarqatishadi.

Garchi jaylar va sinkaplar akorn yashirgan joylarining xaritasini xotiralarida juda yaxshi saqlab qolishsa va ularni isteʼmol qilish uchun qaytib kelishsa ham, acorn yoʻqolishi yoki isteʼmolga yaroqsiz boʻlib qolishi mumkin. Kam sonli eman urugʻlari unib chiqishga va omon qolishga muvaffaq boʻladi.


Akornlar, eman [[Urugʻ (zoologiya)|turiga]] qarab turli xil koʻrinishda boʻladi. Urugʻlar unib chiqqach, ular kamroq toʻyimli boʻladi, chunki urugʻ toʻqimasi ildizni hosil qiluvchi hazm boʻlmaydigan [[Lignin|ligninlarga]] aylanadi<ref>{{Citation|last=Janzen|first1=Daniel H.|year=1971|title=Seed Predation by Animals|journal=Annual Review of Ecology and Systematics|editor1=Richard F. Johnson, Peter W. Frank and Charles Michner|jstor=2096937|doi=10.1146/annurev.es.02.110171.002341|volume=2|pages=465–492}}</ref>.

== Foydalanish ==
Baʼzi madaniyatlarda akornlar asosiy oziq-ovqat mahsuloti boʻlgan, keyinchalik ular don bilan almashtirilgan. Hozirda nisbatan ahamiyatsiz oziq-ovqat hisoblanadi, baʼzi tubjoy amerikaliklar va koreys jamoalari tomonidan isteʼmol qilinadi.
[[File:Earring with acorn pendant MET sf74513617.jpg|thumb|Akorn shaklidagi zargarlik buyumi]]
=== Pazandachilikda foydalanish ===
Akornlar insoniyat tarixida muhim rol oʻynagan va butun dunyodagi koʻplab sivilizatsiyalar uchun oziq-ovqat manbai boʻlgan<ref>{{Citation|first1=D. A.|last=Bainbridge|title=Use of acorns for food in California: past, present and future|publisher=Symposium on Multiple-use Management of California's Hardwoods|date=12–14 November 1986|place=San Luis Obispo, CA.|url=http://www.ecocomposite.org/native/UseOfAcornsForFoodInCalifornia.doc|access-date=1 September 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027113825/http://ecocomposite.org/native/UseOfAcornsForFoodInCalifornia.doc|archivedate=27 October 2010}}</ref>. Masalan, qadimgi yunonlar va yaponlarning quyi tabaqalari (Jōmon davrida)<ref name="HabuJunko2004">{{Kitob manbasi|last=Junko Habu|title=Ancient Jomon of Japan|url=https://books.google.com/books?id=vGnAbTyTynsC|date=29 July 2004|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-77670-7}}</ref>, ocharchilik paytlarida, boshoqlarni yeyishardi. <nowiki/>[[Pireney yarim oroli|Strabonning soʻzlariga koʻra, qadimgi Iberiyada]] akornlar asosiy ovqat boʻlgan. Ushbu tarixga qaramay, akorn kamdan-kam hollarda zamonaviy taomlarning katta qismini tashkil qiladi. Biroq, agar toʻgʻri tayyorlangan boʻlsa (yuqori sifatli namunalarni tanlab, achchiq [[Tannin|taninlarni]] suvda [[Tanlab eritish|yuvish]] orqali), baʼzi retseptlarda foydalanish mumkin. Qadimda Pliniy Elder akorn unidan non tayyorlash uchun ishlatilishi mumkinligini taʼkidlagan<ref name="Met">{{Veb manbasi|muallif=Alphonso|ism=Christina|sarlavha=Acres of Acorns|url=http://www.metmuseum.org/blogs/in-season/2015/acres-of-acorns|ish=The Metropolitan Museum of Art, i.e. The Met Museum|qaralgan sana=15 April 2017|sana=5 November 2015}}</ref>. Emanning navlari oʻz mevalaridagi tanin miqdori bilan farqlanadi<ref>{{Kitob manbasi|chapter=Acorns-Food for Modern Man|title=Proceedings of the symposium on the ecology, management, and utilization of California oaks, June 26–28|year=1980|publisher=USDA Forest Service General Technical Report PSW-044|pages=360–361|last=Derby, Jeanine A.|chapterurl=http://www.fs.fed.us/psw/publications/documents/psw_gtr044/psw_gtr044.pdf|editor=Plumb, Timothy R.}}</ref>.

Koreyada ''dotorimuk'' nomli yegulik jele dukkakli mevalardan tayyorlanadi. D''otori guksu'' bu don yoki kraxmaldan tayyorlangan koreys makaronidir. XVII asrda odat tusiga kirgan mastlikdan xalos boʻlish va ichkilikbozlikka qarshi turish uchun akorndan olingan sharbat tavsiya qilingan. 

Akornlar koʻpincha qahva oʻrnini bosuvchi vosita sifatida ishlatilgan, ayniqsa [[qahva]] mavjud boʻlmaganda. [[AQShda fuqarolar urushi|Amerika fuqarolar urushidagi]] konfederatsiyalar va Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi]] davridagi [[Germaniya|nemislar]] (u ''Ersatz'' kofesi deb atalar edi), uchun Ittifoqdosh davlatlar tomonidan qahva taʼminotidan uzib qoʻyilgan.

=== Mahalliy amerikaliklar tomonidan qoʻllanadi ===
[[Fayl:Acorn_mortar_holes_friant_ca.jpg|thumb| Yoʻqotilgan koʻl, Kaliforniya, yongʻoqlarni unga aylantirish uchun moʻljallangan teshiklar.]]
[[Fayl:Photograph_with_text_showing_a_Chuckachancy_woman_preparing_acorns_for_grinding,_California._This_is_from_a_survey..._-_NARA_-_296297_(cropped).jpg|thumb| Chuckachchan ayollari akornlarni unga aylantirmoqda, Kaliforniya, taxminan. ]]
Akornlar [[Shimoliy Amerika|Shimoliy Amerikaning]] koʻplab [[Indeyslar|mahalliy]] xalqlarining anʼanaviy taomidir. Uzoq vaqt davomida Kaliforniyalik tubjoy amerikaliklar uchun muhim rol oʻynagan<ref>{{Citation|doi=10.1525/aa.1964.66.3.02a00360|title=(Review of) Ecological Determinants of Aboriginal California Populations, by Martin A. Baumhoff|year=1964|last=Suttles|first1=Wayne|journal=American Anthropologist|volume=66|issue=3|pages=676 <!-- note that this article is a review of the Baumhoff article -->}}</ref>. [[Yurok]] va Karuk merosi boʻyicha ekologiya tadqiqotchilaridan biri „uning anʼanaviy shoʻrvasi toʻgʻridan-toʻgʻri savatda issiq toshlar bilan pishirilgan oddiy akorn“ ekanligini va u "panjara losos, guruch yoki dengiz oʻtlari " bilan isteʼmol qilinganini aytgan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Prichep|ism=Deena|sarlavha=Nutritious Acorns Don't Have To Just Be Snacks For Squirrels|ish=The Salt : NPR|qaralgan sana=2014-11-03|sana=2014-11-02|url=https://www.npr.org/blogs/thesalt/2014/10/24/358527018/nutritious-acorns-dont-have-to-just-be-snacks-for-squirrels}}</ref>. Boshqa koʻplab oʻsimlik ovqatlaridan farqli oʻlaroq, boshoqlarni darhol isteʼmol qilish yoki qayta ishlash kerak emas, lekin sinkaplar kabi uzoq vaqt davomida saqlanishi mumkin. Eman daraxtlari koʻplab boshoqlar hosil qilgan yillarda tubjoy amerikaliklar, ikki yil saqlash uchun yetarli miqdorda boshoqlarni yigʻishgan.

Mogʻor zamburugʻi, oʻsimlikning unib chiqishini oldini olish, sichqonlar va sinkaplardan himoya qilish ularni quyoshda quritgandan soʻng, ichi boʻsh daraxtlarga yoki ustunlardagi teshiklarda saqlash mumkin. Saqlangan akornlar kerak boʻlganda, ayniqsa qishda, boshqa ozuqalar kam boʻlganda foydalanish mumkin edi. Ulardagi yogʻ miqdori yuqori boʻlganligi sababli, saqlanayotgan boshoqlar qurishi va mogʻorlab ketishi ham mumkin.

Tuproqdagi oʻtlarning yoqilishi lichinkalari va dukkaklilarning lichinkalarini tuproq ostida yoʻq qilib yuboradi. Zararkunandalar eman daraxtining 95% dan koʻprogʻini isteʼmol qilishi mumkin. 

Yongʻinlar, oʻlik barglar va boshqa oʻsimlik qoldiqlari bilan bogʻlangan ozuqa moddalarini tuproqqa chiqarib yubordi va shu tariqa eman daraxtlarini oʻgʻitlaydi, shu bilan birga yerni tozalashni osonlashtirdi. Koʻpgina Shimoliy Amerika emanlari yengil yongʻinlarga toqat qiladilar, ayniqsa doimiy yonish ularning tanasi atrofida yogʻochli chiqindining toʻplanishini bartaraf qilganda. Doimiy yongʻinlar, olovga kamroq bardoshli boʻlgan boshqa daraxtlar hisobiga emanning oʻsishini ragʻbatlantirdi va shu bilan landshaftlarda emanlarning ustunligini saqlab qoladi.

Emanlar boshqa daraxtlar bilan quyosh nuri, suv va tuproq ozuqalari uchun raqobatlashadi. Yongʻinlar koʻproq himoyasiz yosh emanlarni yoʻq qilishga va eski emanlarni qoldirishga moyil boʻlib, ular oq eman hosilini maksimal darajada oshiradi.

=== Madaniyatda ===
[[Qadimgi Rim meʼmorchilik sanʼati|Rim arxitekturasida]] kelt va skandinaviya sanʼatida ham mashhur boʻlgan ramz boʻlib, tasviri vilkalar, pichoqlar, mebellar va zargarlik buyumlarida bezak sifatida ishlatiladi.

Artemis Fowl kitoblari seriyasida „Ritual“ parilar sehrli kuchlarini tiklash uchun akorndan foydalanishgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Colfer|first=Eoin|title=Artemis Fowl|date=2001|publisher=Viking|location=London|isbn=9780670899623|pages=277|url=https://www.worldcat.org/title/46493219}}</ref>.

==== Harbiy ramz ====
[[Fayl:One_of_General_Sherman's_Campaign_Hat.jpg|none|frame| General Sherman kiygan ushbu ittifoq shlyapasi hozir Smitson institutida saqlanadi.]]
Akorn [[AQShda fuqarolar urushi|Amerika fuqarolik urushi]] paytida Ittifoq va Konfederatsiya kuchlari tomonidan tez-tez ishlatilgan<ref>
{{Veb manbasi|muallif=Forest Service|ism=U.S.|sarlavha=Chikamauga and Chattanooga|ish=Frequently Asked Questions|qaralgan sana=2022-10-27|sana=2022-10-27|url=https://www.nps.gov/chch/faqs.htm}}</ref>.

Zamonaviy AQSh armiyasining otliq skautlari ittifoqining shlyapalarida bugungi kunda ham akorn tasvirini koʻrish mumkin.

==== Ramz sifatida zamonaviy foydalanish ====
Akorn Angliya va Uels milliy yoʻllarining ramzi boʻlib, yoʻllardagi yoʻl belgilari uchun ishlatiladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=National Trail Acorn|url=http://www.nationaltrail.co.uk/hadrianswall/publications.asp?PageId=276|ish=National Trails|qaralgan sana=9 October 2010|arxivsana=14 March 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120314170425/http://www.nationaltrail.co.uk/hadrianswall/publications.asp?PageId=276}}</ref>. Akorn va oq eman, Konnektikut universitetining ramzida ham mavjud<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=University of Connecticut|url=http://uconn.edu/|qaralgan sana=5 November 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101104073123/http://www.uconn.edu/|arxivsana=4 November 2010}}</ref>.

Acorns, shuningdek, [[Geraldika|geraldikadada]] ishlatiladi.<gallery mode="packed">
Fayl:Acorn Britain National Trails Symbol.svg|[[National Trails|Milliy yoʻllar]] uchun Akorn yoʻl belgisi
Fayl:1410EcudQ.svg|Du Quesne oilasining gerbidagi akorn
Fayl:Tammela.vaakuna.svg|[[Tammela, Finland|Tammela gerbida]] ikkita dukkakli eman novdasi
</gallery>

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Eman]]
[[Turkum:Bezaklar]]