Cillian Murphy sahifasining manbasini koʻrish

{{Aktyor bilgiqutisi|tasvir=Cillian Murphy-2014.jpg|ismi=Cillian Murphy|Tavallud sanasi=1976-yil 25-may|Tavalludi joyi=Douglas, Cork, Irlandiya|fuqaroligi=Irlandiya|kasbi=aktyor, musiqachi|faoliyat_yillari=1996–hozirgi|turmush oʻrtogʻi=Yvonne McGuinness (2004-yildan)|bolalari=2|mukofotlar=Oscar, BAFTA, Golden Globe}}

'''Cillian Murphy''' ({{talaffuz|Killiən Merfi}}; 1976-yil 25-mayda tugʻilgan) — irlandiyalik kino va teatr aktyori. U asosan "[[Peaky Blinders|Oʻtkir viqorlilar]]" teleserialidagi Tomas Shelbi roli va [[Christopher Nolan|Kristofer Nolan]] filmlaridagi rollari bilan mashhur. Murphy oʻzining jozibali ovozi, chuqur psixologik obrazlari va ichki dramatik kuchi bilan tanilgan [[aktyor]] hisoblanadi.

== Biografiyasi ==
Cillian Murphy 1976-yil 25-mayda [[Irlandiya]]<nowiki/>ning Douglas, Cork shahrida tugʻilgan. Otasi Irlandiya Taʼlim vazirligida ishlagan, onasi esa fransuz tili oʻqituvchisi bo‘lgan. Murphy kichikligidan sanʼat va adabiyotga qiziqqan. U University College Corkda huquqshunoslikni oʻrgangan, biroq tez orada aktyorlik kasbini tanlagan.

Dastlab u musiqachi bo‘lib sahnaga chiqqan va "The Sons of Mr. Green Genes" nomli guruhda gitarachi va qo‘shiqchi bo‘lgan. Biroq uning sahnadagi ishtiyoqi teatrga olib kirdi.

== Aktyorlik faoliyati ==

=== Teatr ===
Murphy aktyorlik faoliyatini Irlandiyada sahna sanʼatidan boshlagan. U Dublindagi '''Corcadorca''' teatri bilan ishlagan va "Disco Pigs" spektakli bilan xalqaro eʼtiborga tushgan.

=== Kino ===
Murphy 2000-yillarda yirik filmlarda rol o‘ynay boshladi:

* 28 Days Later (2002) – rejissyor Danni Boylning zombi-trilleri.
* [[Batman: Muqaddima|Batman Begins]] (2005) – Kristofer Nolan filmi, unda u Dr. Jonathan Crane / Scarecrow rolini ijro etdi.
* The Wind That Shakes the Barley (2006) – Irlandiya mustaqillik urushi haqidagi filmda bosh rol.
* [[Muqaddima (film)|Inception]] (2010) – Nolan filmi, unda Robert Fischer obrazini yaratdi.
* Dunkirk (2017) – Nolanning [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] haqidagi filmida askar rolida.

=== Peaky Blinders ===
Murphy 2013–2022 yillarda mashhur BBC seriali Peaky Blindersda asosiy qahramon — Tomas Shelbi rolini ijro etib, global mashhurlikka erishdi. Serialdagi roli uchun bir necha mukofotlarga sazovor bo‘lgan.

=== Oppenheimer (2023) ===
Murphy Kristofer Nolanning biografik filmi [[Oppenheimer]]<nowiki/>da bosh rol – atom bombasi “otasi” sifatida tanilgan fizik J. Robert Oppenheimer rolini ijro etdi. Bu roli uchun u 2024-yilda [[Oscar]] mukofotida Eng yaxshi aktyor nominatsiyasini yutdi.

== Mukofotlari ==

* '''Oscar mukofoti''' – Eng yaxshi erkak roli (2024, ''Oppenheimer'')
* '''BAFTA''' – Eng yaxshi aktyor (2024)
* '''Golden Globe''' – Eng yaxshi aktyor – drama (2024)
* '''Irish Film & Television Awards (IFTA)''' – bir nechta yutuqlar

== Shaxsiy hayoti ==
Murphy 2004-yilda Irlandiyalik vizual san’at ustasi Yvonne McGuinness bilan turmush qurgan. Ularning ikki nafar farzandi bor. Murphy oilasi bilan Dublinda yashaydi va shaxsiy hayotini ommaviy e’tibordan chetda tutadi. U vegetarian, ijtimoiy-siyosiy masalalarda faol emas va intervyularda kam qatnashadi.

== Manbalar ==
<references />
* [https://www.imdb.com/name/nm0614165/ IMDb]
* [https://www.britannica.com/biography/Cillian-Murphy Britannica]
* [https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2024 Oscars.org]
* Guardian (2023), BBC (2024)

[[Turkum:Irlandiyalik aktyorlar]]
[[Turkum:1976-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oscar kinomukofoti sohiblari]]