Dzudo sahifasining manbasini koʻrish

{{koʻchirishga |1= Dzyudo|sabab= Rasmiy manbalar va [https://judo.uz/ O'zbekiston Dzyudo Federatsiyasi sayti], [https://t.me/judouz ijtimoiy tarmoqlari] da ham "Dzudo" emas "Dzyudo" so'zi ishlatilib kelingan hozirgacha. }}
{{Jang sanʻati
 |Nomi             = Dzyudo maydoni
 |Asl nomi  = 柔道 - „'''Yengil yoʻl'''“
 |Tasvir            = Judo_pictogram.svg
 |Kengligi          = 50 px
 |Imzo         = 
 |Shiori           =  
 |Boshqa nomlari = 
 |Mamlakat          = 
 |Shtab-kvartirasi   = 
 |Asos slingan sanasi  = [[1882]]-yil
 |Asos solingan joy  = [[Yaponiya]]
 |Asoschi      = Dzigoro Kano
 |Sport turi guruhi     = Sharq yakka kurashi va Jang san'ati
 |Avvalgisi = Dzyudzyusu, Tenzin Sinyo ryu, Kito Ryu 
 |Keyingigilari         = Brazilya Jiu-Jitsu, Kavaisi Ryu, Kosen Dzyudo, Sambo
 |Tashkilot     = Xalqaro Dzyudo Federatsiyasi (IJF)
 | davomchilar   = Sunziro Tomita, Mitsue Mayida, Kyuzo Mifune, Keyko Fukuda, Masaxiko Kimura, Yasixuro Yamasita, [[Rishod Sobirov]], [[Abdullo Tangriyev]], Marat Azimbaev, [[Ramziddin Saidov]]
}}
'''Dzyudo''' ([[yaponcha]]:柔道; dzyu – yumshoq, do – yoʻl) – [[sport]] yakkakurashi. Dzyudoga [[Yaponiya]]da [[professor]] [[Dzigoro Kano]] (1860—1938) 1882-yilda asos solgan. U yaponlarning jiu-jitsu yakkakurashidan inson salomatligiga ziyon yetkazmaydigan usullarini olib, Dzyudoni jismoniy barkamollikka yetaklaydigan sport turi sifatida shakllantirdi. Dzyudochilar kimano (oq kalta kamzul va cholvor) kiyib, yalang oyoqda tatami (gilam) ustida bellashadilar. Asosan 7 vazn toifasida (erkaklarda 60, 66, 73, 81, 90, 100, 100+, ayollarda 48, 52, 57, 63, 70, 78, 78 + kg) musobaqa uyushtiriladi, kurash erkaklarda 4 min., ayollarda 4 min. davom etadi. Tik turib kurashilganda raqiblar (chalish, siltab tashlash, yelkadan oshirib otish va hokazo) usullar qoʻllab bir-birlarini tatamiga yiqitib baho olishga harakat qiladilar. Yotib kurashilganda qoʻl-oyoqlarni qayirish, ogʻritish va boʻgʻish usullarini qoʻllab, raqibining yelkasini tatamiga 20 sek. davomida bosib turib yengishga (yengilganini tan olishga majbur etishga) ruxsat etiladi. Usullar bajarilishiga qarab, kurashchilarga „vazari“ va „ippon“ baxrlari beriladi („ippon“ – sof gʻalaba, 2 ta „vazari“ – gʻalaba, ino-batga olinadi).

Dzyudo boʻyicha musobaqalar 1883-yildan oʻtkaziladi. [[Xalqaro dzyudo federasiyasi|Xalqaro dzyudo federatsiyasi]] (FIJ) 1956-yilda tuzilgan, unga 150 ga yaqin mamlakat, shu jumladan Oʻzbekiston dzyudo federatsiyasi aʼzo (1991). 1956-yildan jahon chempionati oʻtkazib kelinadi, 1964-yildan olimpiada oʻyinlari dasturiga kiritilgan.

Oʻzbekistonda dzyudo bilan <nowiki>XX</nowiki> asrning 80-yillaridan shugʻullaniladi. Dzyudoning ayrim jihatlari oʻzbek kurashiga oʻxshash boʻlgani uchun tez ommalashdi. Dzyudo chilarimiz, ayniqsa, mustaqillik yillarida yuqori natijalarga erishdi, ular nufuzli musobakalarda 30 dan ziyod medal bilan taqdirlanishdi. Jumladan, [[Armen Bagdasarov]] olimpiada (1996) va Osiyo oʻyinlarida (1998) – kumush, [[Farhod Toʻrayev]] jahon chempionatida (1999) – kumush va „A“ toifasidagi musobaqalarda (1998, 2001) – 2 ta oltin, [[Egamnazar Akbarov]] jahon universiadasida (2001) – oltin, „A“ toifasidagi musobaqalarda [[Kamol Murodov]] (1998) va [[Vladimir Shturbabin]] (1999) – oltin, [[Suzanna Ahmedova]] Osiyo chempionatida (1999) – bronza medallarini qoʻlga kiritishgan<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.

{{Bilgiquti sport
| tasvir     = Judo Morote Seoi Nage by Bryan small.gif
| tasvirizoh = 
| mintaqa    = Butunjahon
| kontakt    = Ha
| jamoa      = 
| aralashjins= Ha
| turkum     = Sharq yakkakurashi va jang san'ati
| anjom      = Kimono
| joy        = Tatami
| eskirgan   =
| olimpik    = Ha [[1964]]-yildan e'tiboran
| paralimpik = Ha
}}

[[Fayl:Judo foot sweep - cropped.jpg|thumb|Dzyudo usullaridan biri]]
[[Fayl:Uki-goshi.jpg|thumb]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://judo.uz/ Oʻzbekiston Dzyudo Federatsiyasi rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120701062943/http://judo.uz/ |date=2012-07-01 }}
{{Dzyudo boʻyicha jahon chempionati}}

[[Turkum:Sport turlari]]