Fenol sahifasining manbasini koʻrish

'''Fenol''', karbol kislota, gidroksibenzol, C6H5OH — oʻziga xos hidli, rangsiz kristall modda. Saqlab qoʻyilganda pushti rangga kiradi. Molyar massasi - 94,11 g/mol, suyuqlanish temperaturasi 40,9°C, qaynash temperaturasi 181,75°C, zichligi 1058&nbsp;kg/m3. Spirt, efir, [[atseton]], xloroformda yaxshi, suvda bir oz eriydi. Kuchsiz kislota xususiyatiga ega, ishqorlar bilan fenolyatlar hosil qiladi. Fenol toshkoʻmir smolasidan olinadi. Fenolning sanoat koʻlamida sintezlab olinishi izopropilbenzol gidroperoksidni kislotalar bilan parchalashga asoslangan. Fenol fenolformaldegid smolalar, kaprolaktam, pikrin kislota, turli boʻyagichlar va [[pestitsidlar]], dori moddalari ishlab chiqarishda qoʻllanadi. Teriga tekkanda kuydiradi: havoda 0,005&nbsp;mg/l dan koʻp boʻlmasligi lozim (yana qarang [[Fenollar]]).
Aromatik halqa va gidroksil guruhi borligi sababli fenol ham spirtlar, ham aromatik uglevodorodlarga xos kimyoviy xossalarni namoyon etadi.
[[Gidroksil guruh|Gidroksil guruhi]] bo'yicha:
Zaif kislotali xususiyatlarga ega (spirtlarga qaraganda kuchli), ishqorlar ta'sirida tuzlar - fenolatlar (masalan, [[natriy]] fenolat - C6H5ONa) hosil bo'ladi.
Fenol [[rux]] kukuni bilan kuydirilganida, gidroksil guruhi [[vodorod]] bilan almashadi.
C6H5OH + Zn = C6H6 + ZnO
Kolbe-Shmitt reaksiyasi salitsil kislotasini va uning hosilalarini (atsetilsalitsil kislotasi va boshqalarni) sintez qilish uchun ishlatiladi.
https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/8746d83f76859c5bf80d5bc833151804dc210186
{{OʻzME}}

[[Turkum:Kimyo]]


{{chem-stub}}