Firudin Safarov

{{Aktyor bilgiqutisi | ismi = Firudin Sattar oʻgʻli Safarov | asl_ismi = | tasvir = | eni = | imzo = | Tugʻilgan paytidagi ismi = Firudin Səttar oğlu Səfərov | Tavalludi sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1933|8|1}} | Tavalludi joyi = {{TavalludJoyi|Boku}}, Ozarbayjon Ozarbayjon SSR | Vafot sanasi =26-iyul 2024-yil | Vafoti joyi = | Fuqaroligi = | Kasbi = musiqachi, rejissor, musiqa oʻqituvchisi | Faoliyat yillari = | Yoʻnalish = | Mukofotlari = {{Ozarbayjon xalq artisti}}{{Oʻzbekiston SSR xalq artisti}}{{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti}}{{Mehnat shuhrati ordeni}} | imdb_id = | Sayt = }} '''Firudin Sattar oʻgʻli Safarov''' (1933-yil 1-avgustda tugʻilgan) — sovet-ozarbayjon, oʻzbek musiqachisi, rejissor, musiqa oʻqituvchisi. Ozarbayjon xalq artisti (1992-yilda), O‘zbekiston SSR xalq artisti (1986-yilda). Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti laureati. Toshkent davlat konservatoriyasi professori.

== Tarjimai hol == Firudin Sattor oʻgʻli Safarov 1933-yil 1-avgustda Boku (Ozarbayjon) shahrida tugʻilgan.

Maktabni bitirgach, uni musiqaga boʻlgan qiziqishi Firudinni Ozarbayjon davlat konservatoriyasining zarbli cholgʻu asboblari boʻyicha tahsil olishga undaydi. 1953-1964-yillarda Uzeyir Gojibekov nomidagi Ozarbayjon davlat simfonik orkestrida buyuk dirijyor Niyoziy rahbarligida ta’lim olgan. 1968-yilda esa u Rim-Korsakov nomidagi Leningrad davlat konservatoriyasining musiqali teatr rejissorligi fakultetini tamomlagan<ref>{{veb manbasi|til=ru|url=http://darakchi.uz/ru/60876|sarlavha=К 85-ЛЕТИЮ ФИРУДИНА САФАРОВА: РЕЖИССЕР, ПРОФЕССОР, НОВАТОР|ish=Darakchi|kirish sanasi=2021-11-11|arxivsana=2021-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211111060216/http://darakchi.uz/ru/60876}}</ref>.

1968-yilda Ozarbayjon Davlat akademik opera va balet teatrida rejissor sifatida Safarov qisqa vaqt ichida bir qancha opera spektakllarini sahnalashtirdi, qobiliyatli rejissor sifatida teatr sohasida obroʻ-e’tiborga ega boʻldi. Ijodiy faoliyati davomida unga Ozarbayjon Respublikasida oʻtkaziladigan 40 ga yaqin davlat miqyosidagi tadbirlarni tayyorlash topshirilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://gabt.uz/ru/kollektiv-person/safarov-firudin-sattarovich|sarlavha=Сафаров Фирудин Саттарович {{!}} Руководство театра Навои - Режиссер-постановщик|ish=gabt.uz|kirish sanasi=2021-11-11|qaralgan sana=2022-06-06|arxivsana=2021-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211111060217/https://gabt.uz/ru/kollektiv-person/safarov-firudin-sattarovich}}</ref>.

1977-yilda Navoiy nomidagi Toshkent akademik katta opera va balet teatriga ishga taklif qilinadi. Uzoq vaqt shu teatrda bosh rejissor boʻlib ishladi. U yillar davomida 60 ga yaqin opera spektakllarini, jumladan, P.I.Chaykovskiyning “Qaroqchi”, “Iolanta”, K.Verdining “Traviata”, “Rigoletto”, “Trubadur”, Rossinining “Sevilya sartaroshi”, S.Prokofevning “Olov ichidagi farishta” va boshqalarni sahnalashtirgan<ref>{{veb manbasi|til=ru-RU|url=https://nuz.uz/kultura-i-iskusstvo/36903-firudin-safarov-ya-zhivu-operoy.html|sarlavha=Фирудин САФАРОВ: «Я живу оперой!»|ish=Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz|sana=0001-11-30|kirish sanasi=2021-11-11|qaralgan sana=2022-06-06|arxivsana=2021-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211111060217/https://nuz.uz/kultura-i-iskusstvo/36903-firudin-safarov-ya-zhivu-operoy.html}}</ref>.

Fridun Safarov Oʻzbekistondagi ommaviy bayramlarning badiiy rahbari va sahnalashtiruvchi-rejissori sanalgan<ref>{{veb manbasi|til=ru-RU|url=https://mytashkent.uz/2009/10/23/firuddin-safarov-na-arene-zhizni/|sarlavha=Фируддин Сафаров: на арене жизни|ish=Письма о Ташкенте|kirish sanasi=2021-11-11}}</ref>.

Ozarbayjondan tashqarida boʻlgan Safarov Ozarbayjon Davlat akademik opera va balet teatrida daho Uzeyir Gojibekovning “Layli va Majnun”, “Goʻroʻgʻli” operalarini, shuningdek, Ozarbayjon bastakori Vasif Adigoʻzalovning "Notavon", zamonaviy turk bastakori Nevit Kodallaning “Van Gog” operalarini sahnalashtirishga muvaffaq boʻldi.

Uzoq yillar mobaynida Toshkent davlat konservatoriyasi opera kadrlarini tayyorlash fakultetida oʻqituvchi boʻlib samarali faoliyat olib borgan. Firudin Safarov 2002-yildan Toshkent davlat konservatoriyasi professori boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://vesti.uz/podvizhnik-uzbekskoj-opery-firuddin-safarov-otmechaet-yubilej/|sarlavha=Подвижник узбекской оперной сцены Фируддин Сафаров отмечает юбилей {{!}} Вести.UZ|ish=vesti.uz|kirish sanasi=2021-11-11}}</ref>.

26-iyul 2024-yilda vafotigacha u Toshkentda yashab, ijod qilgan.

== Mukofotlar ==

* Ozarbayjon Respublikasi xalq artisti — 1992-yilda * Oʻzbekiston SSR xalq artisti — 1986-yilda. * Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist — 1981-yilda. * “Birinchi Pyotr” operasini sahnalashtirgani uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti — 1981-yilda.

== Manbalar == {{Manbalar}}