Georg Michaelis sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi =Georg Michaelis
| asl ismi ={{lang-de|Georg Michaelis}}
| tasvir =Georg Michaelis (cropped).jpg
| uzunlik =
| izoh =
| tartib =
| lavozim =Germaniya Imperiyasi kansleri
| bayroq =
| bayroq2 =
| ismi ostida =
| boshlanish davri =[[14-iyul]] [[1917-yil]]
| tugash davri =[[1-noyabr]] [[1917-yil]]
| premyer =
| prezident =
| vitse-prezident =
| gubernator =
| vitse-gubernator =
| vazir =
| bosh vazir =
| birinchi vazir =
| monarx =[[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Vilgelm II]]
| noib =
| kansler =
| parlament =
| lider =
| hokim =
| hokim yordamchisi =
| hukmdor =
| hukmdor yordamchisi =
| yordamchisi =
| muvaqqat =
| muxolif =
| oʻrinbosar =
| oʻtmishdoshi =[[Theobald von Bethmann Hollweg|Betman Xolveg]]
| vorisi =[[Georg von Hertling|Georg fon Xertling]]
| avvalgisi =
| keyingisi =
| toj kiydirish marosimi =
| 1belginomi =
| 1matnnomi =
| 2belginomi =
| 2matnnomi =
| 3belginomi =
| 3matnnomi =
| 4belginomi =
| 4matnnomi =
| 5belginomi =
| 5matnnomi =
| tartib_2 =
| lavozim_2 =Prussiya vazir-prezidenti
| bayroq_2=
| bayroq2_2=
| ismi ostida_2 =
| boshlanish davri_2 =14-iyul 1917-yil
| tugash davri_2 =1-noyabr 1917-yil
| premyer_2 =
| prezident_2 =
| vitse-prezident_2 =
| gubernator_2 =
| vitse-gubernator_2 =
| vazir_2 =
| bosh vazir_2 =
| birinchi vazir_2 =
| monarx_2 =
| noib_2 =
| kansler_2 =
| parlament_2 =
| lider_2 =
| hokim_2 =
| hokim yordamchisi_2 =
| hukmdor_2 =
| hukmdor yordamchisi_2 =
| yordamchisi_2 =
| muvaqqat_2 =
| muxolif_2 =
| oʻrinbosar_2 =
| oʻtmishdoshi_2 =[[Theobald von Bethmann Hollweg|Betman Xolveg]]
| vorisi_2 =[[Georg von Hertling|Georg fon Xertling]]
| avvalgisi_2 =
| keyingisi_2 =
| toj kiydirish marosimi_2 =
| 1belginomi_2 =
| 1matnnomi_2 =
| 2belginomi_2 =
| 2matnnomi_2 =
| 3belginomi_2 =
| 3matnnomi_2 =
| 4belginomi_2 =
| 4matnnomi_2 =
| 5belginomi_2 =
| 5matnnomi_2 =
| tartib_3 =
| lavozim_3 =
| bayroq_3=
| bayroq2_3=
| ismi ostida_3 =
| boshlanish davri_3 =
| tugash davri_3 =
| premyer_3 =
| prezident_3 =
| vitse-prezident_3 =
| gubernator_3 =
| vitse-gubernator_3 =
| vazir_3 =
| bosh vazir_3 =
| birinchi vazir_3 =
| monarx_3 =
| noib_3 =
| kansler_3 =
| parlament_3 =
| lider_3 =
| hokim_3 =
| hokim yordamchisi_3 =
| hukmdor_3 =
| hukmdor yordamchisi_3 =
| yordamchisi_3 =
| muvaqqat_3 =
| muxolif_3 =
| oʻrinbosar_3 =
| oʻtmishdoshi_3 =
| vorisi_3 =
| avvalgisi_3 =
| keyingisi_3 =
| toj kiydirish marosimi_3 =
| 1belginomi_3 =
| 1matnnomi_3 =
| 2belginomi_3 =
| 2matnnomi_3 =
| 3belginomi_3 =
| 3matnnomi_3 =
| 4belginomi_3 =
| 4matnnomi_3 =
| 5belginomi_3 =
| 5matnnomi_3 =
| tartib_4 =
| lavozim_4 =
| bayroq_4=
| bayroq2_4=
| ismi ostida_4 =
| boshlanish davri_4 =
| tugash davri_4 =
| premyer_4 =
| prezident_4 =
| vitse-prezident_4 =
| gubernator_4 =
| vitse-gubernator_4 =
| vazir_4 =
| bosh vazir_4 =
| birinchi vazir_4 =
| monarx_4 =
| noib_4 =
| kansler_4 =
| parlament_4 =
| lider_4 =
| hokim_4 =
| hokim yordamchisi_4 =
| hukmdor_4 =
| hukmdor yordamchisi_4 =
| yordamchisi_4 =
| muvaqqat_4 =
| muxolif_4 =
| oʻrinbosar_4 =
| oʻtmishdoshi_4 =
| vorisi_4 =
| avvalgisi_4 =
| keyingisi_4 =
| toj kiydirish marosimi_4 =
| 1belginomi_4 =
| 1matnnomi_4 =
| 2belginomi_4 =
| 2matnnomi_4 =
| 3belginomi_4 =
| 3matnnomi_4 =
| 4belginomi_4 =
| 4matnnomi_4 =
| 5belginomi_4 =
| 5matnnomi_4 =
| tartib_5 =
| lavozim_5 =
| bayroq_5=
| bayroq2_5=
| ismi ostida_5 =
| boshlanish davri_5 =
| tugash davri_5 =
| premyer_5 =
| prezident_5 =
| vitse-prezident_5 =
| gubernator_5 =
| vitse-gubernator_5 =
| vazir_5 =
| bosh vazir_5 =
| birinchi vazir_5 =
| monarx_5 =
| noib_5 =
| kansler_5 =
| parlament_5 =
| lider_5 =
| hokim_5 =
| hokim yordamchisi_5 =
| hukmdor_5 =
| hukmdor yordamchisi_5 =
| yordamchisi_5 =
| muvaqqat_5 =
| muxolif_5 =
| oʻrinbosar_5 =
| oʻtmishdoshi_5 =
| vorisi_5 =
| avvalgisi_5 =
| keyingisi_5 =
| toj kiydirish marosimi_5 =
| 1belginomi_5 =
| 1matnnomi_5 =
| 2belginomi_5 =
| 2matnnomi_5 =
| 3belginomi_5 =
| 3matnnomi_5 =
| 4belginomi_5 =
| 4matnnomi_5 =
| 5belginomi_5 =
| 5matnnomi_5 =
| tartib_6 =
| lavozim_6 =
| bayroq_6=
| bayroq2_6=
| ismi ostida_6 =
| boshlanish davri_6 =
| tugash davri_6 =
| premyer_6 =
| prezident_6 =
| vitse-prezident_6 =
| gubernator_6 =
| vitse-gubernator_6 =
| vazir_6 =
| bosh vazir_6 =
| birinchi vazir_6 =
| monarx_6 =
| noib_6 =
| kansler_6 =
| parlament_6 =
| lider_6 =
| hokim_6 =
| hokim yordamchisi_6 =
| hukmdor_6 =
| hukmdor yordamchisi_6 =
| yordamchisi_6 =
| muvaqqat_6 =
| muxolif_6 =
| oʻrinbosar_6 =
| oʻtmishdoshi_6 =
| vorisi_6 =
| avvalgisi_6 =
| keyingisi_6 =
| toj kiydirish marosimi_2 =
| 1belginomi_6 =
| 1matnnomi_6 =
| 2belginomi_6 =
| 2matnnomi_6 =
| 3belginomi_6 =
| 3matnnomi_6 =
| 4belginomi_6 =
| 4matnnomi_6 =
| 5belginomi_6 =
| 5matnnomi_6 =
| talaffuzi =
| tugʻilgan paytidagi ismi =
| tugʻilgan sanasi ={{birth date|1857|9|8|df=y}}
| tugʻilgan joyi =[[:en:Chojnów|Xaynov]], [[:en:Province of Silesia|Seleziya]], [[:en:Kingdom of Prussia|Prussiya Qirolligi]]
| vafot sanasi ={{Death date and age|df=yes|1936|7|24|1857|9|8}}
| vafot joyi =[[:en:Bad Saarow|Bad-Zarov]], [[:en:Province of Brandenburg|Brandenburg]], [[:en:Nazi Germany|Natsislar Germaniyasi]]
| vafot sababi =
| dafn etilgan joyi =
| fuqaroligi =
| millati =nemis
| partiya =[[:en:German National People's Party|Milliy Xalq Partiyasi]]
| boshqa partiya =
| boʻyi =
| turmush_oʻrtogʻi =Margaret Shmit
| bolalari =Elizabetta <br />Sharlotta <br />Emma <br />Georg Silvestr <br />Vilgelm <br />Yeva <br />Marta
| otasi =
| onasi =
| nikohsiz jufti =
| munosabatlar =
| qarindoshlari =
| istiqomat joyi =
| dini =protestant
| taʼlim = Breslau universiteti,<br /> Leypsig universiteti, <br /> Vyurtsburg universiteti
| alma_mater =
| kasbi =
| mashhur ishlari =
| maoshi =
| kabinet =
| qoʻmitalar =
| portfolio =
| ilmiy unvoni =
| unvoni =
| maʼlumoti =
| mukofotlari =
| blanka1 =
| matn1 =
| blanka2 =
| matn2 =
| blanka3 =
| matn3 =
| blanka4 =
| matn4 =
| blanka5 =
| matn5 =
| imzosi =
| sayt =
| taxallus =
| mansubligi =
| qoʻshin turi =
| xizmat qilgan yillari =
| harbiy_mukofotlari =
| harbiy_blanka1 =Janglar
| harbiy_matn1 =[[Birinchi jahon urushi|Birinchi Jahon Urushi]]
| harbiy_blanka2 =
| harbiy_matn2 =
| harbiy_blanka3 =
| harbiy_matn3 =
| harbiy_blanka4 =
| harbiy_matn4 =
| harbiy_blanka5 =
| harbiy_matn5 =
| modul =
| modul2 =
| modul3 =
| modul4 =
| modul5 =
| izohlar =
| sana =
| yil =
| manba =
}}
'''Georg Michaelis''' ([[1857-yil]] [[8-sentyabr]] [[:en:Chojnów|Haynau]], [[:en:Province of Silesia|Seleziya]], [[:en:Kingdom of Prussia|Prussiya Qirolligi]] – [[1936-yil]] [[24-iyul]], [[:en:Bad Saarow|Bad-Zarov]], [[:en:Province of Brandenburg|Brandenburg]], [[:en:Nazi Germany|Natsislar Germaniyasi]]) 1917-yilda uch yarim oy Germaniya imperiyasining kansleri boʻlgan. U zodagonlardan boʻlmagan birinchi kansler edi. Biznesda iqtisodiy tajribaga ega boʻlgan Michaelisning asosiy yutugʻi hukmron doiralarni Rossiya bilan tinchlik muzokaralarini boshlashga undagani boʻldi. Urushning tugashi yaqinligini oʻylab, u [[:en:Mitteleuropa|Oʻrta Yevropa (''Mitteleuropa'')]] ommaviy axborot vositalari orqali urush oxirida qayta tiklanishni osonlashtirish uchun infratuzilmani rivojlantirishni ragʻbatlantirdi. U hazil-huzuldan bir oz yiroq xarakterga ega, texnologikligi bilan mashhur boʻlgan. Mixaelis kansler sifatidagi qisqa muddatdagi kanslerlik lavozimida logistika va taʼminotning hal qilib boʻlmaydigan muammolariga duch kelgan.

== Biografiyasi ==
=== Yoshligi ===
Michaelis, [[Prussiya|Prussiyaning]] Sileziya viloyatidagi Haynau shahrida tugʻilgan, [[Frankfurt|Frankfurtda (Oder)]] oʻsgan. U 1876-1884-yillarda Breslau universiteti, [[Leypsig universiteti]] va Vyurtsburg universitetida [[huquqshunoslik]] boʻyicha oʻqigan va huquq fanlari doktori darajasiga erishgan. 1885—89-yillarda Yaponiyaning [[Tokio|Tokio shahrida]] Germaniya fanlari jamiyati yuridik fakultetining huquq professori sifatida yashab ishlagan{{Sfn|Chisholm|1922}}. Germaniyaga qaytib kelgach, u Prussiya maʼmuriyatining aʼzosi boʻldi. 1909-yilda [[Berlin|Berlinda]] Prussiya gʻaznachiligida davlat kotibi oʻrinbosari etib tayinlandi. 1915-yildan boshlab u [[Birinchi jahon urushi]] davrida Prussiya makkajoʻxori va bugʻdoyini boshqarish uchun mas’ul boʻlgan ''Reichsgetreidestelleni'' boshqargan{{Sfn|Chisholm|1922}}.

=== Kanslerlik ===
[[1917-yil]] 10-yoki 13-iyulda Reyxstag va Oliy Armiya qoʻmondonligi ([[:en:Oberste Heeresleitung|OHL]]) [[Theobald von Bethmann Hollweg|Teobald fon Betman Xollvegni]] isteʼfoga chiqishga majbur qilgandan soʻng<ref>Strachan, Hew, „The First World War“ (London 2003), p.263, 264, 266-67.</ref>, Michaelis Germaniya kansleri va Prussiya vazir-prezidenti lavozimida kutilmagan nomzod sifatida paydo boʻlgan. Armiya qoʻmondoni Pol fon Hindenburg uning nomzodligiga rozi boʻldi, chunki Michaelis armiyaning odami edi. U Prussiya Moliya vazirligida Davlat kotibi oʻrinbosari va oziq-ovqat taʼminoti boʻyicha komissari lavozimlarida bir necha bor OHLga tashrif buyurgan, oʻshanda uning choʻrtkesarligi ofitserlarda yaxshi taassurot qoldirgan edi<ref>Michael Balfour, ''The Kaiser and His Times'' (1969), p. 380.</ref>. Mixaelis „Germaniyaning birinchi burjuaz kansleri“<ref>Daniel Hord (ed.), ''The Private War of Seaman Stumpf'' (London 1969), p. 345</ref><ref>Strachan, p. 266.</ref> sifatida taʼriflangan, chunki u Prussiya va Germaniya ustidan 400 yillik hukmronlik qilgan [[Gogensollernlar|Gogensollern monarxiyasi]] davrida bosh vazir lavozimida ishlagan yagona unvonsiz shaxs edi. Ammo parda ortida nazoratni saqlab turuvchi Germaniya Bosh shtabining kuchlari mavjud edi<ref>M. Kitchen, ''The Silent Dictatorship'', pp. 170-71.</ref>. 19-iyul kuni Reyxstag Erzbergerning „anneksiyalarsiz va tovonlarsiz tinchlik“ toʻgʻrisidagi tinchlik rezolyutsiyasini qabul qildi<ref>Strachan, p. 263.</ref>. Hukumatning narxlarning oshishi, ish haqini oshirish talablari, ish tashlashlar va kuchayib borayotgan iqtisodiy xaus ustidan nazorat oʻrnatishga qodir emasligi „siyosiy vositachilar“ni hokimiyat jilovini harbiy qoʻlga oʻtishtga sabab boʻlgan. [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Kayzerga]] Reyxstagni boshqara oladigan, armiyaga esa „Germaniya tinchligi“ni oʻrnata oladigan kansler kerak edi. [[1917-yil]] [[25-iyul]]da Mixaelis valiahd shahzodaga:{{Quote|Bu rezolyutsiya bilan istalgan tinchlikni o‘rnatish mumkin}} dedi. Ammo bu Mixaelisning obroʻli epizoddagi roli va Reyxstagning butunlay yopishga yordam berish uchun moʻljallangan hiylasi edi. Bolsheviklar inqilobi Rossiya urush harakatlariga chek qoʻyganidan soʻng, armiya koʻpchilik partiyalarni Germaniyada barqarorlikka tahdid solmoqda deb hisobladi. [[Avstriya-Vengriya imperiyasi|Avstriya-Vengriya]] urushlar natijasida bankrot boʻlganini bilgan holda, u tinchlik xoxlayotganlarini tushundi. Ammo harbiylar hokimiyatni fuqarolar qoʻliga oʻtishini istamas edi. OHL Ukraina va Boltiqboʻyi davlatlarini beqarorlashtirishga va shu bilan Rossiyaning rejimini muzokaralarga jalb qilish hamda german chegaralari buzilmasligini kafolatini olishga umid qildi. Ammo Michaelis pragmatik va realist edi. Kansler 1917-yil 14-avgustda Elzas-Lotaringiya taqdirini muhokama qilgan Ikkinchi Kreuznach konferensiyasiga raislik qildi<ref>Volksmann, p. 204</ref><ref>Fischer, p. 408</ref>. Taklif Germaniya boʻylab Prussiya-Gessian temir yoʻllarini bogʻlaydigan ijtimoiy-iqtisodiy oʻzgarishlar bilan birlashtirilgan integratsiyalashgan federal davlatni oʻz ichiga olardi. Elzasning ulanishi Axen orqali [[Belgiya]] tomonidan bosib olingan zonalar va neytral Gollandiya boʻylab urush siyosatining kengayishi edi. Longwiy Germaniya poʻlat assotsiatsiyasi sanoatining markazi edi. Belgiya va [[Lotaringiya]] chegarasida joylashgan boʻlib, u Gollandiya Maastrixt shahriga tutash edi. Nemis sanoatchilari, shu jumladan Thyssen va Krupp, Fransiyadan kafolatlangan koʻmir yetkazib berilishini xoxlashardi<ref>Fischer, pp. 401-21</ref>. 29-avgust kuni [[Aachen|Axen]] yaqinidagi temir yoʻl vagonida boʻlib oʻtgan yigʻilishida Longwy—Briey rejasi boʻyicha unga „imkonsiz vazifa“ – urushni „yana oʻn yil“ davom ettirish vazifasi qoʻyildi. Ammo ''Mitteleuropaning'' iqtisodiy rejasi Toʻrtlik ittifoqi davlatlariga bogʻliq edi. Ikkinchi konferentsiya tashabbuskori Davlat kotibi Maks fon Kulman edi, Chernin va Xohenlohe (Avstriya) hamda Michaelis raislik qilganlar<ref>Fischer, pp. 410-11</ref>. Konferentsiyada barchani nemislarning gʻalabasi haqidagi afsonaga ishontirish vazifasi Michaelisga tushgan<ref>''Fur Staat und Volk'' (Berlin 1922), p. 335</ref>. Oxir-oqibat ushbu reja boʻyicha hukumat Reyxstag ustidan gʻalaba qozondi, faqat bitta kichik partiya rejaga doimiy ravishda qarshilik koʻrsatdi. Ludendorff qoʻl ostidagi Vatan partiyasi va OHL Ruminiya-Germaniyaga tizimini Kayzer tarafdorlari tomonidan taʼqib qilishni talab qildi. 7-oktabrda navbatdagi konferentsiya chaqirildi. Mixaelis OHLning Avstriya bilan yaqin munosabatlariga shubha bilan qaragan. Michaelis, [[Dalmatsiya|Dalmatiyaga]] avstriyaliklardan, shuningdek Belgiya qirgʻogʻidagilardan yoʻl ochishni talab qildi<ref>Fischer, pp. 436-39</ref>. Ammo yangi kansler sifatida tanlangan nomzod Reyxstagniki emas, balki armiyaniki edi.{{Quote|1=Biz davlat arbobini yoʻqotdik va uning oʻrniga amaldorni qoʻydik|5=reyxstagning sotsial-demokrat aʼzosi Konrad Haussmann<ref>Hanssen, „Diary of a Dying Empire“, p. 231.</ref>.}}

=== Uning hukumati ===
{| class="wikitable" style="font-size: 90%;"
! colspan="4" |Vazirlar Mahkamasi (1917-yil iyul – oktyabr)
|-
! colspan="1" | Idora
! colspan="1" | Ismi
! colspan="1" | Mansabda
! colspan="1" | Partiya
|-
| kansler
| '''Georg Michaelis'''
| 1917-yil 14-iyul – 1917-yil 24-oktyabr
| Yoʻq
|-
| Germaniya vitse-kansleri</br>Ichki ishlar kotibi
| Karl Xelferich
| 1916-yil 22-may – 1917-yil 23-oktyabr
| Yoʻq
|-
| rowspan="2" | Tashqi ishlar kotibi
| Artur Zimmermann
| 1916-yil 22-noyabr – 1917-yil 6-avgust
| Yoʻq
|-
| Richard von Kühlmann
| 1917-yil 6-avgust – 1918-yil 9-iyul
| Yoʻq
|-
| rowspan="2" | Adliya kotibi
| Hermann Lisko
| 1909-yil 25-oktyabr – 1917-yil 5-avgust
| Yoʻq
|-
| Pol von Krause
| 1917-yil 7-avgust – 1919-yil 13-fevral
| Yoʻq
|-
| Dengiz floti boʻyicha kotib
| Eduard fon Kapelle
| 1916-yil 15-mart – 1918-yil 5-oktyabr
| Yoʻq
|-
| Iqtisodiyot boʻyicha kotib
| Rudolf Shvander (aktyor)
| 1917-yil 5-avgust – 1917-yil 20-noyabr
| Yoʻq
|-
| rowspan="2" | Oziq-ovqat boʻyicha kotib
| Adolf Tortilovich fon Batokki-Fribe
| 1916-yil 26-may – 1917-yil 6-avgust
| Yoʻq
|-
| Vilgelm fon Valdou
| 1917-yil 6-avgust – 1918-yil 9-noyabr
| Yoʻq
|-
| rowspan="2" | Pochta kotibi
| Reinhold Kraetke
| 1901-yil 6-may – 1917-yil 5-avgust
| Yoʻq
|-
| Otto Rüdlin
| 1917-yil 6-avgust – 1919-yil 19-yanvar
| Yoʻq
|-
| Gʻaznachilik kotibi
| Zigfrid fon Rodern
| 1916-yil 22-may – 1918-yil 13-noyabr
| Yoʻq
|-
| Koloniyalar boʻyicha kotib
| Vilgelm Solf
| 1911-yil 20-noyabr – 1918-yil 13-dekabr
| Yoʻq
|-
|}

=== Isteʼfo ===
Avgust oyida Vilgelmshavendagi dengiz qoʻzgʻolonchilari qatl qilingan. Michaelis koalitsiyani parchalash maqsadida Reyxstagdagi sotsialistlarni aybladi. Ammo Reyxstag uning isteʼfosini talab qildi. [[1917-yil]] [[24-oktabr]]da milliy liberallar koalitsiyadagi uchta sotsialistik partiyalar Kayzerga oʻz nomzodlarini taqdim etdilar. Deputatlar uning oʻrniga Markaz partiyasi aristokrati [[Georg von Hertling|Georg fon Xertlingni]] qoʻyishni maqsad qilishgan edi{{Sfn|Chisholm|1922}}. U 1917-yil 1-noyabrgacha kansler lavozimda qoldi. U Reyxstag tomonidan rezolyutsiyani maʼqullab, oʻz majburiyatlarini bajarishdan bosh tortgani uchun tanqid ostiga olinganidan keyin isteʼfoga chiqishga majbur boʻldi. Michaelis Prussiya vaziri sifatida oʻz rolini saqlab qolishga harakat qilgan. Ammo muvaffaqiyatga erisha olmadi, chunki graf Xertling ikkala lavozimni ajratilmasligini maʼlum qilgan<ref>Michaelis, pp. 365-68</ref><ref>Fischer, pp. 439-40</ref>.

=== Keyingi hayoti va oʻlimi ===
1918-yil 1-apreldan 1919-yil 31-martgacha Prussiyaning Pomeraniya viloyatining ''Oberpräsidenti'' boʻlib ishlagan{{Sfn|Chisholm|1922}}. Birinchi jahon urushi tugaganidan keyin u mahalliy ishchilar va askarlar kengashi bilan hamkorlik qildi. Shunga qaramay, tez orada uning oʻrnini sotsialistik Prussiya hukumati egalladi. Michaelis iqtisodiy lobbichilik sohasida, talabalar tashkilotlarida, eski Prussiya Ittifoqining Evangelist cherkovining sinodida ishlagan va monarxist/milliy konservativ Germaniya Milliy Xalq partiyasi ([[:en:German National People's Party|DNVP]]) aʼzosi boʻlgan. 1921-yilda u oʻzining ''"Fur Staat und Volk"'' va ''"Eine Lebensgeschichte"'' nomli memuarlarini nashr etdi. Georg Michaelis 1936-yil 24-iyulda [[Bad Saarow|Bad Zarov-Pieskovda]] ([[Brandenburg]]) 78 yoshida vafot etgan.

== Ishlari ==

* ''Iqtisodiyot tarixi'' . 1890. Hakubunkan. – [http://dl.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/799103 Yapon versiyasi]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi|last=Becker|first=Bert|title=Georg Michaelis: Ein preußischer Jurist im Japan der Meiji-Zeit; Briefe, Tagebuchnotizen, Dokumente 1885-1889|language=german|location=München: Iudicium|date=2001}}
* {{Kitob manbasi|first=Magnus Freiherr|last=von Braun|title=Von Ostpreussen bis Texas|language=german|publisher=Holkamm|date=1955|ref=pp.113-120}}
* {{Kitob manbasi|first=Fritz|last=Fischer|title=Germany's Aims in the First World War|url=https://archive.org/details/germanysaimsinfi0000fisc|location=New York|date=1967}}
* {{Kitob manbasi|first=Martin|last=Kitchen|title=The Silent Dictatorship: The Politics of the High Command under Hindenburg and Ludendorff 1916-1918|url=https://archive.org/details/silentdictatorsh0000kitc|location=London|date=1976}}
* {{Kitob manbasi|first=Georg|last=Michaelis|title=Fur Staat und Volk|language=german|location=Berlin|date=1922}}
* {{Kitob manbasi|last=Regulski|first=Christoph|title=Die Reichskanzlerschaft von Georg Michaelis 1917: Deutschlands Entwicklung zur parlamentarisch-demokratischen Monarchie im Ersten Weltkrieg|language=german|location=Marburg: Tectum-Verlag|date=2003}}
* {{Cite journal|first1=John L.|last=Snell|title=Benedict XV, Wilson, Michaelis and German socialism|journal=Catholic Historical Review|date=July 1951}}
* {{Kitob manbasi|first=Hew|last=Strachan|title=First World War|url=https://archive.org/details/firstworldwarnew0000stra_v5z7|location=London|date=2003}}

== Havolalar ==

* Newspaper clippings about Georg Michaelis in the 20th Century Press Archives of the ZBW
{{Olmoniya Kanslerlari}}
[[Turkum:1936-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1857-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Alifbo bo‘yicha siyosatchilar]]