Guy Burgess
Gay Frensis de Monsi Burgess (1911-yil 16-aprel - 1963-yil 30-avgust) Britaniya diplomati va sovet qoʻshaloq agenti. 1930-yillarning oʻrtalaridan Sovuq urushning dastlabki yillarigacha faoliyat olib borgan[1]. Kembrij beshligining josuslik guruhi aʼzosi boʻlgan. U 1951-yilda oʻzining josus hamkasbi Donald Maclean bilan Sovet Ittifoqiga qochib ketgan va bu Angliya-Amerika Qoʻshma Shtatlari razvedka hamkorligi munosabatlari buzilishiga olib kelgan. Natijada Britaniyaning tashqi va diplomatik xizmatlari uzoq vaqt faoliyat yuritmay qolgan.
| Guy Burgess | |
|---|---|
 Photo portrait, before 1951 | |
| Tavalludi |
16-aprel 1911-yil Devonport, Devon, Angliya |
| Vafoti |
30-avgust 1963-yil (52 yoshda) Moskva |
| Taʼlimi | Trinity kolleji, Kembrij |
Burgess ingliz oilasida tugʻilgan. Eton kollejida, Dartmouthdagi Qirollik dengiz kollejida va Kembrijdagi Trinity kollejida oʻqigan[2]. U Kembrijda chap qanot partiyasiga a'zo boʻlgan va Britaniya Kommunistik partiyasiga qoʻshildi. 1935-yilda boʻlajak ikki tomonlama agent Harold Kim Fhilbyning tavsiyasi boʻyicha Sovet razvedkasiga josus sifatida yollangan. Kembrijni tark etgach, Burgess BBCda prodyuser sifatida ishlagan va 1944-yilda Tashqi ishlar vazirligiga qoʻshilgan.
Burgess Tashqi ishlar vazirligida Hector McNeilning oʻrinbosari va tashqi ishlar vaziri Ernest Bevinning rasmiy kotib sifatida ishlagan. Bu post 1945-yildan keyingi kritik davrda Buyuk Britaniyaning tashkilot tuzilmalari boʻyicha ishonchli ma'lumotlarga erishishga imkon bergan. 1950-yilda u Vashingtondagi Britaniya elchixonasi kotibi etib saylangan.
Burgessning qayerda ekanligi 1956-yilgacha G‘arbda noma’lum boʻlgan. U Maklin bilan Moskvadagi qisqa matbuot anjumanida qatnashib, maqsadi Sovet-G‘arb munosabatlarini yaxshilash boʻlganini aytgan. Hech qachon Sovet Ittifoqini tark etmasligini bildirgan. Uning uyiga britaniyalik doʻstlari va jurnalistlar tez-tez tashrif buyurishgan. U moddiy jihatdan yaxshi ta'minlangani bilan sogʻligʻi yomonlashgani sababli 1963-yilda vafot etgan. Uning qochqinda maxfiy yurishi Sovetlar uchun taqdim etilgan har qanday razvedka ma'lumotlaridan koʻra koʻproq ahamiyatga ega boʻlgan. Burgessning tez-tez ekranga va sahna koʻrinishlariga olib chiqilganilgan. 1981-yilda Julian Mitchellning Another Country pyesasida uning hayoti aks ettirilgan.
Burgess Sovetlarga Tashqi ishlar vazirligining Sovuq urush va mustamlakachilik tarafdori boʻlgan. U shu tashviqot bilan shugʻullanuvchi maxfiy qanot boʻlgan axborotni oʻrganish boʻlimida mas'ul boʻlib ishlagan. Burgess ishga mast holda kelganlikda ayblanib ishdan boʻshatilgan[3].
Manbalar
Manbalar
- ↑ "Burgess, Guy Francis de Moncy (1911–1963), spy" (en). Oxford Dictionary of National Biography (online nashri). Oxford University Press. 2004. doi:10.1093/ref:odnb/37244. https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-37244.<!---> (Subscription, Ziyosfera Library access or UK public library membership required.)
- ↑ „How Cambridge spy Guy Burgess charmed the Observer's man in Moscow“ (en). The Guardian (2016-yil 28-may). Qaraldi: 2021-yil 2-mart.
- ↑ Leigh, David. „Death of the Department that never was“. The Guardian (1978-yil 27-yanvar). Qaraldi: 2021-yil 20-yanvar.