Ziyosfera

Ibn al-Adim

Kamoliddin Abulqosim Umar ibn Ahmad ibn Hibatilloh ibn al-Adim (1192—1262; arabcha: كمال الدين عمر بن أحمد ابن العديم‎‎) halablik arab[1] tarixchisi va biografi[2]. Mashhur asari Bugʻyat at-Talab fi Tarixi Halab (بغية الطلب في تاريخ حلب; Halab tarixi haqidagi barcha maʼlumotlar) boʻlib, bu asar halablik mashhur shaxslarning tarjimai hollaridan iborat koʻp tomli toʻplamdir. Asarning kirish qismida mintaqa geografiyasi va anʼanalariga bagʻishlangan alohida jild ham mavjud. Mazkur asarning bir qismi Topkapı saroyidagi Sulton Ahmad III kutubxonasining qoʻlyozmalar fondida saqlanib qolgan. Ushbu olim, shuningdek, oʻz asarining Zubdat al-Halab fi tarixi Halab (زبدة الحلب في تأريخ حلب; Halab tarixining qaymogʻi) nomli xronika versiyasini ham nashr etgan. Bu asarning bir nusxasi Jean-Baptiste Colbert kutubxonasiga[3], keyinchalik esa Parij milliy kutubxonasiga yetib borgan. 1819-yilda Georg Freytag asarning ayrim qismlarini lotincha tarjimasi bilan birga chop etgan. Tarixiy manbalari xilma-xil boʻlib, ulardan bir qismi ogʻzaki, boshqalari esa yozma shaklda saqlanib qolgan. Bular orasida Usoma Ibn Munqiz va Ibn al-Qalanisiy eng mashhur manbalardan hisoblanadi (Lyuis, 1952). Yana bir asari xushboʻylar tayyorlash boʻyicha qoʻllanma boʻlib, Kitob al-Vuslat (yoki Vasilat) ila al-Habib fi-Vasf at-Tayibat val-tibb (الوصلة إلى الحبيب في وصف الطيّبات والطيب) deb nomlanadi(Houtsma, 1927). Ibn al-Adim Suriya hashshoshiylari haqidagi muhim bilim manbai boʻlib, bu boradagi maʼlumotlarni ilk marta Silvester de Sacy tahlil qilgan(Lewis, 1952).

Koʻplab Ayyubiy hukmdorlar Ibn al-Adimga diplomatik elchilik vazifasini ishonib topshirganlar. Soʻnggi diplomatik missiyasi 1260-yilda moʻgʻullarga qarshi kurashda harbiy yordam soʻrab Misrga yuborilishi boʻlgan[4].

Manbalar

  1. ↑ John Julius Norwich, Byzantium: The Apogee, (Alfred A. Knopf Inc., 1992), 342.
  2. ↑ Farhad Daftary, The Isma'ilis: Their History and Doctrines, (Cambridge University Press, 2007), 309.
  3. ↑ „Consultation“. archivesetmanuscrits.bnf.fr. Qaraldi: 2021-yil 7-fevral.
  4. ↑ Ibn al-Adim, David Morray, Medieval Islamic Civilization:An Encyclopedia, Vol. 1, ed. Josef W. Meri, (Routledge, 2006), 342.

Adabiyotlar

  • Freytag, G. Selecta ex historia Halebi Paris: Typographia Regia, 1819.
  • Kamāl al-Dīn (1896): Histoire d'Alep, in Revue de l'Orient Latin
  • Kamāl al-Dīn ʻUmar ibn Aḥmad Ibn al-ʻAdīm, Edgar Blochet (1900): Histoire d'Alep
  • Houtsma, M. Th., ed. E. J. Brill's first encyclopaedia of Islam 1913-1936, BRILL, ISBN 978-90-04-08265-6
  • Ibn al-'Adîm, Bughyat al-talab fî târîkh Halab / Everything desirable about the History of Aleppo. Set of 11 volumes: I-X. ed. F. Sezgin; XI. Register of Biographies, compiled by David W. Morray. 1986-1990. ISBN 3-8298-0236-6
  • Lewis, Bernard, "The Sources for the History of the Syrian Assassins", Speculum Vol. 27, No. 4 (Oct., 1952), pp. 475–489
  • Morray, David W., An Ayyubid Notable and his World: Ibn al-'Adim and Aleppo as Portrayed in His Biographical Dictionary of People Associated with the City, Leiden: E.J. Brill, 1994
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ibn_al-Adim" dan olindi