Idi Amin sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi bilgiqutisi|name=Idi Amin|birth_name=Idi Amin Dada|birth_date=1925|birth_place=[[Koboko]], [[Uganda]]|death_date={{death date and age|2003|8|16|1925|8|17}}|death_place=[[Jeddah]], [[Saudi Arabia]]|party=|spouse=<small>Malyamu Amin (divorced)<br />Kay Amin (divorced)<br />Nora Amin (divorced)<br />Madina Amin (widow)<br />Sarah Amin (widow)<br /></small>}}

'''Idi Amin Dada''' ({{Circa}} 1925  - 2003-yil 16-avgust) [[Afrika|Afrikadagi]] [[Uganda]] [[Mamlakat|davlatini]] 1971-yildan 1979-yilgacha boshqargan repressiv [[diktator]] edi. U [[Tanzaniya]] erlarini [[Anneksiya|egallashga]] urinib koʻrganidan keyin kuchini yoʻqotdi. Tanzaniya [[Prezident|prezidenti]] [[Julius Nyerere]] Ugandaga bostirib kirdi. Tanzaniya kuchlari Uganda [[Poytaxt|poytaxti]] [[Kampala|Kampalada]] nazoratni qoʻlga kiritgandan soʻng, Amin [https://simple.m.wiktionary.org/wiki/fled qochib ketdi].

Amin barcha [[Osiyo|osiyoliklarni]] Ugandani tark etishga majbur qilgani bilan mashhur edi. U Ugandada yashovchi osiyoliklar (asosan [[Hindiston|hindlar]] va [[Pokiston|pokistonliklar]]) ugandalik ishchilardan ish oʻrinlarini tortib olishyapti, deb oʻylardi. Amin hokimiyatni yoʻqotgach, Ugandani tark etgan koʻplab osiyoliklar qaytib kelishdi.

U [[Islom|islom dinini]] [https://simple.wiktionary.org/wiki/convert qabul] qilgan edi<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/3156011.stm The Idi Amin I knew]</ref>. U Falastin ozodligi yoʻlini qoʻllab-quvvatlagan. Bu Ugandaning Entebbe shahriga qoʻngan [[Air France]] aviakompaniyasining reysini [https://simple.wiktionary.org/wiki/hijacking olib qochishga] sabab boʻldi.

Amin juda [https://simple.m.wiktionary.org/wiki/brutal shafqatsiz] rahbar sifatida tanildi va 1970-yillarda uni Kaligula, [[Adolf Hitler|Gitler]], [[Lavrentiy Beriya|Beriya]] va Himmler kabi tarixiy shaxslar bilan solishtirishdi. Bir qancha qoʻshni mamlakatlarda u " [[Sadizm|sadist]], qotil, [[Fashizm|fashist]] va zolim " sifatida qaralgan.


1979-yilda Aminni Ugandadan haydab chiqarishdi va unga qaytib kelish [https://simple.m.wiktionary.org/wiki/bar#Verb taqiqlandi]. U [[Liviya|Liviyaga]], keyin [[Saudiya Arabistoni|Saudiya Arabistoniga]] qochib ketdi.

Amin 2003-yil 18-iyulda hayotni qoʻllab -quvvatlash tizimiga oʻtkazildi. Uning organlari ishlamay boshlaganida, oilasi uni hayotni qoʻllab-quvvatlashdan olib tashlashga qaror qilishdi. U Saudiya Arabistonining [[Jidda|Jidda shahrida]] 78 yoshga toʻlishidan bir kun oldin koʻp organ yetishmovchiligidan vafot etdi. U hech qanday yodgorliksiz oddiy [[Qabr|qabrga]] dafn etilgan.

''Shotlandiyaning oxirgi qiroli'' (2006) — Amin hukumati haqidagi film. Amin rolini ijro etgan Forest Uitaker eng yaxshi [[aktyor]] uchun [[Oscar|Akademiya mukofotiga sazovor boʻldi]].

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Amin, Idi}}
[[Turkum:Islom:Shaxslar]]
[[Turkum:2003-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1925-yilda tugʻilganlar]]