Irma Glicman Adelman (1930-yil 14-mart — 2017-yil 5-fevral[1]) — ruminiya-amerikalik iqtisodchi.

Irma Adelman
Tugʻilgan 14-mart 1930-yil
Chernivtsi,
Vafot etgan 5-fevral 2017-yil
Berkeley (California)
Oliygoh Berkeleydagi Kaliforniya universiteti

Erta hayoti va taʼlimi

Adelman 1930-yil mart oyida Ruminiyaning Chernivtsi shahrida tugʻilgan[2]. 1939-yilda, natsistlar rejimidan qochib, u oilasi bilan Falastinga koʻchib oʻtdi va oʻrta maktabni shu yerda tamomladi[3].

Oʻrta maktabdan soʻng, 1949-yilda Adelman AQShga koʻchib oʻtdi va Kaliforniya universiteti, Berklida tahsil oldi. U yerda 1950-yilda biznes boshqaruvi boʻyicha bakalavr darajasini, 1951-yilda iqtisodiyot boʻyicha magistr darajasini hamda 1955-yilda iqtisodiyot boʻyicha PhD ilmiy darajasini oldi[3][4].

Faoliyati va ilmiy tadqiqotlari

Adelman oʻz faoliyatini ikki yil davomida oʻzining alma materida assistent professor sifatida boshladi; 1958–1959-yillarda oʻquv yilida u Mills Collegeʼda visiting professor boʻlib ishladi. Shundan soʻng u Stenford universitetida assistant professor boʻlib ishladi va 1962-yilgacha shu yerda faoliyat yuritdi.

1962-yilda Adelman Johns Hopkins universitetiga koʻchib oʻtdi va 1965-yilgacha dotsent boʻlib ishladi. Keyin u Northwestern universitetiga oʻtdi. 1972-yilda u Merilend universitetiga oʻtib, 1978-yilgacha shu yerda ishladi.

1979-yildan 1994-yilda nafaqaga chiqqunga qadar u Kaliforniya universiteti, Berkli Graduate School tarkibidagi Agricultural and Resource Economics boʻlimida professor boʻlib ishladi[4][5].

Adelman rivojlanish iqtisodiyoti sohasida muhim hissa qoʻshgan[6]. Uning tadqiqotlari iqtisodiy rivojlanishning mamlakatning iqtisodiy va siyosiy tuzilmasiga taʼsirini oʻrganishni oʻz ichiga olgan. Shuningdek, u Birlashgan Millatlar Tashkiloti Sanoat rivojlanishi boʻlimida, AQSh Qishloq xo‘jaligi departamenti qoshidagi Xalqaro rivojlanish agentligida va Jahon banki uchun maslahatchi sifatida faoliyat yuritgan[4]. Uning mashhur hammualliflari qatoriga Hollis B. Chenery, Cynthia Taft Morris va Sherman Robinson kiradi.

Mukofotlar va eʼtiroflar

  • 1968-yilda Ekonometrika jamiyatiga faxriy aʼzo etib saylangan[7].
  • 1974-yilda Amerika Fanlar va Sanʼat Akademiyasiga faxriy aʼzo etib saylangan.
  • 1977-yilda Leiden Universityda Cleringa kafedrasi professori lavozimini egallagan.
  • Amerika iqtisodchilar assotsiatsiyasining aʼzosi boʻlgan.

Tanlangan asarlari

  • „Klein–Goldberger modelining dinamik xususiyatlari“ (Dynamic Properties of the Klein-Goldberger Model), F. L. Adelman bilan, 1959, Econometrica
  • Iqtisodiy oʻsish va rivojlanish nazariyalari (Theories of Economic Growth and Development), 1961
  • „Aholi oʻsishining ekonometrik tahlili“ (An Econometric Analysis of Population Growth), 1963, AER
  • „Xorijiy yordam va iqtisodiy rivojlanish: Gretsiya misoli“ (Foreign Aid and Economic Development: The case of Greece), H. B. Chenery bilan, 1966, REStat
  • Iqtisodiy rivojlanish nazariyasi va loyihalash (The Theory and Design of Economic Development), 1966-yil
  • Jamiyat, siyosat va iqtisodiy rivojlanish: miqdoriy yondashuv (Society, Politics and Economic Development: a quantitative approach), C. T. Morris bilan, 1967-yil
  • Rivojlanayotgan mamlakatlarda iqtisodiy oʻsish va ijtimoiy tenglik (Economic Growth and Social Equity in Developing Countries), C. T. Morris bilan, 1973-yil
  • „Adolatli oʻsish strategiyalari“ (Strategies for Equitable Growth), 1974, Challenge
  • „Rivojlanish iqtisodiyoti: maqsadlarni qayta baholash“ (Development Economics: a reassessment of goals), 1975, AER
  • „Oʻsish, daromad taqsimoti va tenglikka yoʻnaltirilgan rivojlanish strategiyalari“ (Growth, Income Distribution and Equity-Oriented Development Strategies), 1975, World Development
  • „Adolatli oʻsish siyosatlari“ (Policies for Equitable Growth), C. T. Morris va S. Robinson bilan, 1976, World Development
  • Rivojlanayotgan mamlakatlarda daromad taqsimoti siyosati: Koreya misoli (Income Distribution Policy in Developing Countries: A Case Study of Korea), S. Robinson bilan, 1978-yil
  • „XIX asr oʻrtalarida oʻsish va qashshoqlashuv“ (Growth and Impoverishment in the Middle of the 19th Century), C. T. Morris bilan, 1978, World Development
  • Oʻsishdan oldin qayta taqsimlash: rivojlanayotgan mamlakatlar uchun strategiya (Redistribution Before Growth: A strategy for developing countries), 1978-yil
  • „Eksportga yoʻnaltirilgan oʻsishdan tashqari“ (Beyond Export-Led Growth), 1984, World Development
  • „Rivojlanish siyosatiga qashshoqlikka yoʻnaltirilgan yondashuv“ (A Poverty-Focused Approach to Development Policy), 1986, in Lewis, editor, Development Strategies Reconsidered
  • „Davolab boʻlmaydigan romantikning eʼtiroflari“ (Confessions of an Incurable Romantic), 1988, BNLQR
  • Iqtisodiy rivojlanishning taqqoslama andozalari, 1850–1914 (Comparative Patterns of Economic Development, 1850–1914), 1988-yil

Manbalar

  1. ↑ „In Memoriam: Irma Adelman“. University of California, Berkeley. 2017-yil 9-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 31-mart.
  2. ↑ Adelman, Irma; Zilberman, David; Kim, Eunice (2014). "A Conversation with Irma Adelman". Annual Review of Resource Economics 6: 1–16. doi:10.1146/annurev-resource-100913-012454. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Martha J. Bailey. American Women in Science: 1950 to the Present A Biographical Dictionary O'Neill, Lois Decker: . ABC-CLIO, 1998 — 2-bet. 
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Wayne, Tiffany K.. American Women of Science Since 1900. ABC-CLIO, 2011-01-01. ISBN 9781598841589. 
  5. ↑ „Prof Irma Adelman: Curriculum Vitae“. University of California at Berkeley. 2011-yil 8-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 6-aprel.
  6. ↑ „Book of Members, 1780–2010: Chapter A“. American Academy of Arts and Sciences. Qaraldi: 2011-yil 6-aprel.
  7. ↑ „In Memory of Fellows of the Econometric Society“ (en). The Econometric Society. Qaraldi: 2023-yil 10-sentyabr.

Havolalar