Kolombo sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti 
| oʻzbekcha nomi = Kolombo
| tasvir = {{Fotomontaj
| photo1a = LK-Colombo-altes-parlament.jpg
| photo2a = Seema Malaka - Buddha statues.jpg
| photo2b = Independence Commemoration Hall.jpg
| photo3a = Slave Island Murugan Temple.jpg
| photo3b = LK-colombo-yorkstreet-1.jpg
| photo3c = The auditorium entrance 2.JPG
| photo4a = Sunset from Kingsbury Hotel, Colombo.jpg
| size = 250
| spacing = 2
| color = transparent
| border = 0
}}
| mavqe = [[Poytaxt]] 
| mamlakat = Shri Lanka
| mintaqa turi = 
| mintaqa = 
| jadvalda mintaqa = 
| tuman turi = 
| tuman = 
| jadvalda tuman = 
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = Respublika
| gerb = 
| bayroq = Flag_of_Colombo_Municipal_Council.png
 |lat_deg = 6
|lon_deg = 79
|lat_min = 55
|lat_sec = 
  |lat_dir = N
|lon_min = 50
|lon_sec = 
  |lon_dir = E
  |CoordScale             =        = 
 |CoordAddon = type:city_region:LK
| CoordScale = LK
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 250
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki boʻlinishi = 
| rahbar turi = Mer
| rahbar = 	Rozi Senanayake
| asos solingan = 
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 
| maydon = 37
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 1
| iqlim = 
| rasmiy til = 
| aholi = 685 246
| aholi_izohlar = 
| sanalgan yil = 2022
| zichlik = 
| aglomeratsiya = 5 648 000
| milliy tarkib = 
| konfessiyaviy tarkib = 
| etnoxoronim = 
| vaqt mintaqasi = +05:30
| DST =
| telefon kodi = +94 11
| pochta indeksi = 	00000–09999
| avtomobil kodi = 
| identifikator turi =
| raqamli identifikator =
| sayt = http://www.cmc.lk/
| sayt tili =
}}

'''Kolombo''' (singal tilida ''Kalambu'') — [[Shri Lanka]] Respublikasining amaldagi poytaxti, Shri Lanka orolining gʻarbiy sohilida, [[Kelani daryosi]]ning quyilish joyida joylashgan. Aholisi 2022-yilgi maʻlumotga koʻra 685 246 kishini tashkil qiladi.<ref>[https://population-hub.com/ru/lk/population-of-colombo-7423.html| Население Коломбо]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

== Iqlimi ==
Iqlimi subekvatorial, mussonli nam iqlim. Oʻrtacha yillik yogʻin 2400&nbsp;mm, eng koʻp yogʻin [[yoz]] oylariga toʻgʻri keladi. Yil davomida havo temperaturasi kam oʻzgaradi, 27° atrofida saqlanadi. 

== Tarixi ==
Kolombo toʻgʻrisida dastlabki maʼlumot u yerga [[1346-yil]]da kelib ketgan [[arablar|arab]] sayyohi [[Ibn Battuta]] asarlarida uchraydi. Oʻrta asrlarda shahar Kolontata nomi bilan mashhur boʻlgan. XVI-asrda [[Hind okeani]] havzasidagi muhim savdo markazlaridan edi. [[Portugaliya]]ning mustamlakachilik yillarida harbiy fort (qalʼa) boʻlgan. XVII-asrda [[gollandlar]] qoʻliga oʻtdi. [[1796-yil]]da [[inglizlar]] bosib olgan va [[1802-yil]]dan Angliya mustamlakasi — [[Seylon]]ning maʼmuriy markazi. [[1948-yil]]dan mustaqil [[Seylon davlatini]]ng, [[1972-yil]]dan Shri Lanka Respublikasining poytaxti. [[1985-yil]]dan mamlakatning yangi poytaxti — Shri-Jayavardenapura-Kotte shahri qurilmoqda.

== Iqtisodi ==
Kolombo — mamlakatning asosiy iqtisodiy va madaniy markazi hisoblanadi. Transport yoʻllarining muhim tuguni. Hind okeanining muhim dengiz yoʻllari kesishgan joyidagi port. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Kolombo va uning atrofida mamlakatdagi sanoat korxonalarining 1/2 qismi joylashgan. Oziq-ovqat, [[kauchuk]]ni qayta ishlash, kemasozlik va kema remontni korxonalari, issiqlik elektr stansiyasi mavjud. Shahar yaqinida shina zavodi, metallurgiya zavodining prokat sexi; sunʼiy gavanda quruq dok, [[neft]] saqlanadigan va boshqa omborlar qurilgan.

== Ijtimoiy sohasi ==
Kolomboda davlat universiteti, Vidyalankara budda universiteti, texnika, nafis sanʼat kollejlari, Milliy muzey, jamoat kutubxonasi, ijtimoiy institutlari, sanʼat galereyasi va boshqa bor. Meʼmoriy yodgorliklardan ibodatxonalar saqlangan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>

== Kolombodagi tartibsizliklar ==
Kolomboda [[2022-yil]] [[10-may]] kuni hukumat tarafdorlari va unga qarshi namoyishchilar oʻrtasida toʻqnashuv sodir boʻldi. Sakkiz odam halok boʻlib, 200 dan ortiq kish jarohat oldi. [[Politsiya]] odamlarni koʻzni yoshlantiruvchi vosita va suv bilan tarqatdi.
Shri-Lankada 2022-yilning [[aprel]] va [[may]] oylaridan beri davom etayotgan namoyishlar qonli toʻqnashuvlarga aylangach, mamlakat Bosh vaziri Mahinda Rajapaksa isteʼfoga chiqdi. Bosh vazir — amaldagi prezident Gotabaya Rajapaksaning ukasidir. Namoyishchilar prezidentning istefosini ham talab qildi.
Mamlakat [[1948-yil]]da mustaqillikni qoʻlga kiritganidan buyon eng chuqur iqtisodiy krizisni boshdan kechirdi. Oziq-ovqat, yoqilgʻi va dori-darmon [[import]]i keskin kamaydi.
Eksperlarning fikriga koʻra prezident Gotabaya Rajapaksa iqtisodiyotni jonlantirish uchun soliqlarni pasaytirgani teskari natija berdi, [[mamlakat]] yanada qarzga botdi. Hukumat esa mamlakatdagi inqiroz bir qancha iqtisodiy omillar va global jarayonlar oqibati deb hisoblashini aytdi.<ref>[https://www.amerikaovozi.com/z/2412 Kolomboda hukumat tarafdorlari va unga qarshi namoyishchilar oʻrtasida toʻqnashuv]</ref>

[[2022-yil]] [[13-iyul]] kungi holatga koʻra Prezident Gotabaya Rajapaksaning mamlakatdan qochib ketishiga sababchi boʻlgan Shri-Lanka fuqarolari bosh vazir Ranil Vikramasingxening isteʼfosini talab qilib, uning kabinetini egallab olishdi. Isyon harakatiga yoshlantiruvchi gaz qoʻllayotgan xavfsizlik xodimlari bas kela olmadi.
Mamlakatdagi iqtisodiy tanazzul ortidan fuqarolar va xavfsizlik kuchlari oʻrtasida toʻqnashuvlar qayd etildi. Bosh vazir mamlakatda favqulodda holat eʼlon qildi. Muvaqqat hukumat tuzilgach barcha vazirlar isteʼfo berishi maʼlum qilindi.

Ayrim xabarlarga koʻra, oʻz vakolatini bosh vazirga topshirgan prezident isteʼfoga chiqishi kerak boʻlgan kunda rafiqasi bilan [[Maldiv Respublikasi|Maldiv orollari]]ga qochib ketdi.

== Diqqatga sazovor joylar ==
[[Fayl:SL Colombo asv2020-01 img10 National Museum.jpg|thumb|250px|Milliy muzey binosi]]
* [[Jomiy Ul Alfar masjidi]]
* «Gangaramaya» buddistlar ibodatxonasi (1841)
* Univetsitet (1921)
* Jamoat kutubxonasi (1925)
* «Vixaramaxadevi» bogʻi (1865)
* Milliy muziy (1877)
* Munitsipalitet (1927)
* Galle Feys (1859)
* Katta Sharq mehmonxonasi (1875)

== Hamdoʻst shaharlar ==
* {{Russia}}, [[Sankt-Peterburg]] (1997)
* {{CHN}}, [[Shanxay]] (2003)
* {{GBR}}, [[Lids]] (2008)
* {{MNG}}, [[Ulan-Bator]] (2012)
* {{MDV}}, [[Male]] (2013)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}



[[Turkum:Shri Lanka]]


{{chala}}