Marneuli sahifasining manbasini koʻrish

'''Marneuli''' ({{Lang-ka|მარნეული}}  [mɑɾnɛuli], {{Lang-az|Sarvan}}) — [[Gruziya]] janubida joylashgan [[Kvemo-Kartli|Kvemo Kartli]] viloyatidagi shahar. U Marneuli munitsipalitetining maʼmuriy markazi boʻlib, [[Ozarbayjon]] va [[Armaniston]] davlatlari bilan chegaradosh.

== Toponimika ==
Gruziya manbalariga koʻra, ''{{Lang|en|Marneuli}}'' nomi [[Gruzin tili|Gruzin]]<nowiki/>chadan kelib chiqqan.

Ozarbayjonlar bu nomni ''{{Lang|az|Sarvan}}'' shahriga nisbatan qoʻllashgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Hajili |first=Asif |date=17 October 2020 |title=Yaxın və uzaq Borçalı |language=az |pages=20–21 |work=525-ci qəzet |url=http://www.anl.az/down/meqale/525/2020/oktyabr/724453.htm |access-date=2022-11-24 |archive-date=2021-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627223955/http://www.anl.az/down/meqale/525/2020/oktyabr/724453.htm |url-status=dead }}</ref>. Bu soʻz [[Fors tili|forscha]] ''{{Lang|fa|[[:wikt:ساربان|sârebân]]}}''<ref>{{Kitob manbasi|first=Bashir|last=Ahmadov|title=Etimologiya lüğəti|chapter=Sarvan|chapterurl=https://obastan.com/SARVAN/924288/|publisher=Altun Kitab|location=Baku|year=2015|access-date=2022-11-24|archive-date=2021-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210630091414/https://obastan.com/SARVAN/924288/}}</ref> soʻzidan olingan boʻlib, „tuya qo‘riqchisi“ degan maʼnoni anglatadi<ref>{{Kitob manbasi|last=Dehkhoda|first=Ali-Akbar|authorlink=Ali-Akbar Dehkhoda|title=[[Dehkhoda Dictionary]]|editor=[[Dehkhoda Dictionary Institute]]|language=fa|chapter=ساربان|chapterurl=https://dehkhoda.ut.ac.ir/en/dictionary/177976/%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86|location=Tehran|publisher=University of Tehran Press|year=1931|access-date=2022-11-24|archive-date=2022-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220729204655/https://dehkhoda.ut.ac.ir/en/dictionary/177976/%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86}}</ref>.

== Aholisi ==
2014-yilgi Gruziya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shahar aholisi 20,211 kishi edi. Shaharda asosan gruzin ozarbayjonlari (83,1%) istiqomat qiladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.statistics.ge/_files/georgian/census/2002/Sinameurneobebi%20da%20maTi%20sabinao%20pirobebi.pdf|sarlavha=Статистический отчёт о переписе населении|muallif=<!--Not stated-->|sana=2002|ish=statistics.ge|nashriyot=|til=ka|qaralgan sana=|iqtibos=|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090306072029/http://www.statistics.ge/_files/georgian/census/2002/Sinameurneobebi%20da%20maTi%20sabinao%20pirobebi.pdf|arxivsana=6 March 2009}}</ref>.

== Tarixi ==
Marneuli — [[Gruziya|Gruziyaning]] Marneuli munitsipaliteti markazi hisoblanadi. [[Gruziya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Gruziya SSRning]] 1947-yil 18-martdagi qarori bilan Borchalo qishlogʻi Marneuli nomiga oʻzgartirildi. 1964-yilda u rasman shahar maqomini oldi.

1625-yil 1-iyulda, Marneulining shimolidagi Algeti daryosi yaqinida joylashgan Marabda dalasida gruzin qoʻshinlarining eron bosqinchilariga qarshi yirik jangi boʻlib oʻtdi. [[Georgiy Saakadze|Giorgiy Saakadze]] qoʻmondonligi ostidagi gruzin armiyasi dastlab Isoxonning Eron qoʻshinini deyarli magʻlub etdi, ammo keyinchalik ular baribir magʻlubiyatga uchradi va [[Safaviylar davlati|eronliklar]] [[Tbilisi|Tbilisiga]] kirishga muvaffaq boʻldi.

1918-yil 19-dekabrda, Xrami daryosi yaqinida (viloyat markazidan 8 kilometr janubda joylashgan) Gruziya-Arman urushi bo‘lib o‘tdi. 1-yanvarda Germaniya armiyasining mintaqada joylashgan joyini egallab olgan Britaniya armiyasining talabiga binoan oʻrnatilgan sulh natijasida shahar Gruziya-Armaniston hududida qoldi, keyinchalik u [[Gruziya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Gruziya SSR]] tarkibiga kiritildi.

1921-yilda Marneuli yana bir bor harbiy harakatlar oʻchogʻiga aylandi — Sovet-Gruziya urushi paytida Sovet 11-Armiyasining boʻlinmalari [[Tbilisi|Tbilisida]] u orqali harakatlarni amalga oshirdi.

2008-yil 8-avgustda [[Janubiy Osetiya urushi (2008)|Rossiya-Gruziya urushi paytida]] rus samolyotlari shahar aerodromini bombardimon qildi, natijada 3 kishi halok boʻldi va aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagi vayron boʻldi.

== Madaniyati ==
Marneulida bitta universitet filiali ([[Tbilisi davlat universiteti]]) va 2008- yilda ochilgan universitet (Heydar Aliyev nomidagi Gruziya-Ozarbayjon gumanitar universiteti) mavjud.

== Yana qarang ==

* Gruziyadagi ozarbayjonlar
* Marneuli munitsipaliteti
* [[Kvemo-Kartli|Kvemo Kartli]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Gruziya shaharlari]]