Maxmur sahifasining manbasini koʻrish

'''Maxmur (Mahmud)''' (tugʻilgan sanasi noma’lum —1844-yilda vafot etgan ) —  oʻzbek satirik shoiri. [[Qoʻqon|Qoʻqon]] shahrida tugʻilgan va vafot etgan. [[Shoir]] va [[olim]] Mullasher Muhammad Akmal oʻgʻli. Uning asl ismi Mahmuddir. "Maxmur" nomi – unga yoqqanligi uchun adabiy taxallus sifatida oladi. U otasi dars bergan madrasada ta’lim olgan.

Maxmurning otasi, Qoʻqon yaqinidagi Boytuman qishlogʻidan boʻlgan Mullasher yoshligida [[Qoʻqon|Qoʻqonga]] koʻchib kelgan. Mullasher adabiyotga qiziqqan, oʻzi “Akmal” taxallusi bilan she’rlar yozgan. Madrasada dars bergan va [[shariat]] masalalari boʻyicha – maslahatchi-huquqshunos boʻlib xizmat qilgan. Mullasher olim va shoir sifatida obroʻ-e’tiborga ega boʻldi.

Maxmur bolalik chogʻidan kitobga oshno boʻlib, juda erta she’r yoza boshlagan. Qoʻqondagi Mir madrasada ta’lim olgan, keyinchalik [[Umarxon]] qoʻshinlarida xizmat qilgan. Otasi vafotidan keyin Maxmurning moddiy ahvoli yana ham ogʻirlashadi. Maxmur oʻz she’rlari (“Hoji Niyoz haqida kinoya”, “Maxdum qurama haqida satira” she’rlari) bilan zodagonlarni, ruhoniylarni, xonni mamlakatni parokanda qilishi, xalqni nochor ahvolga olib kelganini achchiq kinoyaga olgan.

Uning birgina “Hapalak” she’rida shu qishloqning hayoti haqida soʻz borsa-da, aslida butun xonlikning kirdikorlari tasvirlangan.

Maxmur [[XIX asr|XIX]] boshlarida she’riyatda feodal-klerikal yoʻnalishiga egalik qilgan shoir Fazliyga nafrat bilan boqadi. XIX asr oxiri [[XX asr]] boshlarida  [[Muqimiy]], [[Zavqiy]], [[Avaz Oʻtar|Avaz Oʻtarlar]] Maxmurning satirik she’riyatining eng yaxshi an’analarini davomchilari boʻlishadi.

== Rus tiliga tarjimalar ==

* Махмур. Избранные произведения. Перевод [[:ru:Гребнев,_Наум_Исаевич|Наума Гребнева]] (одно стихотворение — перевод Н.Ушакова) Изд-во АН УзССР, 1951. Тираж 5000

== Adabiyotlar ==

* Наум Гребнев. Другие слова. Избранные переводы из узбекской народной и классической поэзии. Издательство литературы и искусства им. Гафура Гуляма. Ташкент, 1973
* Наум Гребнев. Истоки и устья. Переводы из узбекской поэзии. Изд-во Гафура Гуляма Ташкент, 1983. 360 с.
* Каюмов А., "Махмур", Тошкент, 1956.

== Havolalar ==

* [https://www.ziyouz.uz/ru/literatura/xvi-vek-pervaya-polovina-xix-veka/144--1844 Mahmur]
* [http://testhistory.ru/history.php?id=his_2_137 Maxmur va Gulxaniy]
* Maxmur (Buyuk Sovet Entsiklopediyasi)

[[Turkum:Oʻzbekiston tarixi]]
[[Turkum:Chigʻatoy tilida ijod qilgan shoirlar]]
[[Turkum:1844-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Qoʻqonda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Kishilar]]