Meduzalar

Manbalar

Meduzalar – bu suzuvchi dengiz jonzotlari, qadimgi afsonadagi Gorgon Meduza yoki mashhur rus tilidagi mustaqil axborot nashri.

Bilasizmi, dunyo okeanlarida yashovchi Turritopsis dohrnii nomli meduza bor. Uni ko‘pincha “abadiy meduza” deb atashadi. Nega deysizmi?

Bu meduza juda kichkina — atigi 4–5 millimetr bo‘lib, u hayot aylanishini boshqa hayvonlarnikidan farqli o‘tkazadi. Oddiy meduzalar qarib, oxir-oqibat o‘lib ketadi. Ammo Turritopsis dohrnii xavf, kasallik yoki qarish boshlansa, yana polip bosqichiga qaytib ketadi. Ya’ni qayta yosharib oladi.

Ilmda bu jarayon transdifferensiyatsiya deb ataladi, ya’ni hujayralar bir turdan ikkinchi­siga aylanishi mumkin. Bu hodisa odatda ti­rik jonzotlarda bo‘lmaydi, lekin “aba­diy meduza”da muntazam sodir bo‘­ladi.

Albatta, u ham o‘lja bo‘lib yeyilishi yo­ki kasallikdan nobud bo‘lishi mumkin. Shu­­­­­ning uchun uni mutlaqo o‘lmas deyish to‘g‘­ri emas. Lekin nazariy jihatdan u cheksiz umr ko‘­­ri­­­­­­­shi mumkin bo‘lgan yagona jonzot hisoblanadi.

Olimlar bu meduzani o‘rganib, in­son qarishini sekinlashtirish, kasalliklar­ni davo­lash va hujayralarni yangilash sirlarini to­­­pish­ga harakat qi­lish­moq­da. Balki, kelajakda bu kashfiyot biz­­ning ha­yo­timizni ham uzay­tirishi mum­­­­kin. https://www.google.com/imgres?q=meduza%20malumot&imgurl=https%3A%2F%2Fgulxan.uz%2Fimages%2FMeduza.jpg&imgrefurl=https%3A%2F%2Fgulxan.uz%2Fbu-qiziq%2Fyoqolmaydigan-meduza&docid=eVCa_QlDwEgrpM&tbnid=dcxqkulE2jwtJM&vet=12ahUKEwj6s4q75oOWAxV9BdsEHfOpEIsQnPAOegQIOBAA..i&w=640&h=400&hcb=2&ved=2ahUKEwj6s4q75oOWAxV9BdsEHfOpEIsQnPAOegQIOBAA

Fatxullayeva Umida Sherzodovna