Metanol sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Methanol Lewis.svg|thumb|220px]]
[[Fayl:Methanol-3D-vdW.png|thumb|220px]]

'''Metanol''' yoki '''metil alkogol''' ([[Uglerod|C]][[Vodorod|H]]<sub>3</sub>[[Kislorod|O]][[Vodorod|H]]) — rangsiz, [[suv]] bilan yaxshi aralashadigan suyuqlik, eng oddiy bir atomli [[spirt]], etil spirtinikiga oʻxshash hidi bor. Molekulyar massasi 32,04. Zichligi 791,4&nbsp;kg/m3 (20° da), qaynash temperaturasi 64,5°, [[atseton]], [[benzol]] va uglerod (1U)-xlorid bilan azeotrop aralashma hosil qiladi. Kuchsiz asos va yanada kuchsiz kislotalik xossalarini namoyon qiladi. Ishqoriy metallar bilan metilitlar, kislotalar bilan efirlar hosil qiladi. 500—600° da kumush, mis yoki baʼzi metallar oksidlari ishtirokida havo [[kislorod]]i bilan formaldegidgacha oksidlanadi, [[uglerod]] (P)-oksid va vodorod aralashmasi bilan etanol yoki boshqa spirtlarga aylanadi. Metanol sanoat miqyosida [[tabiiy gaz]] va [[neft]]ni qayta ishlash korxonalari chiqindilaridan olinadi.

Metanol [[formaldegid]] ishlab chiqarishda asosiy xom ashyodir. Erituvchi sifatida benzinga qoʻshiladi. Metilmetakrilat, metilaminlar, dimetiltereftalat, metilformiat, metilxlorid, [[sirka kislota]], doridarmon tayyorlash va boshqa sohalarda keng foydalaniladi. Juda zaharli. Ichilganda, bugʻlaridan nafas olganda organizmni zaharlaydi, koʻzni koʻr qiladi. Shuning uchun Metanol olinadigan yoki ishlatiladigan joyda ishlovchi ishchilarni vaqt-vaqt bilan tibbiy koʻrikdan oʻtkazib turish zarur.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> formulasi CH3OH
Structura formulasi  
H-C(HH)-O-H

== Manbalar ==
{{manbalar}}
#Vale A (2007). "Methanol". Medicine 35 (12): 633–4. doi:10.1016/j.mpmed.2007.09.014.
#"Methanol Poisoning Overview". Antizol. Retrieved 4/10/11.
#McMartin KE, Martin-Amat G, Noker PE, Tephly TR (March 1979). "Lack of a role for formaldehyde in methanol poisoning in the monkey".

Biochem. Pharmacol. 28 (5): 645–9. doi:10.1016/0006-2952(79)90149-7. PMID 109089.
#Liesivuori J, Savolainen H (September 1991). "Methanol and formic acid toxicity: biochemical mechanisms". Pharmacol. Toxicol. 69 (3): 157–63. doi:10.1111/j.1600-0773.1991.tb01290.x. PMID 1665561.
#Casavant MJ (Jan 2001). "Fomepizole in the treatment of poisoning". Pediatrics 107 (1): 170. doi:10.1542/peds.107.1.170. PMID 11134450.
#Brent J (May 2009). "Fomepizole for ethylene glycol and methanol poisoning". N Engl J Med 360 (21): 2216–23. doi:10.1056/NEJMct0806112. PMID 19458366.
#Schep LJ, Slaughter RJ, Vale JA, Beasley DM (Sep 30 2009). "A seaman with blindness and confusion". BMJ 339: b3929. doi:10.1136/bmj.b3929. PMID 19793790.

== Havolalar ==
* [https://www.cdc.gov/niosh/topics/methyl-alcohol/ Methyl Alcohol (Methanol)] CDC/NIOSH
* [https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0397.html CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards – Methyl Alcohol]
* [http://www.npi.gov.au/substances/methanol/index.html Methanol Fact Sheet]

{{OʻzME}}