Mixail Grulev sahifasining manbasini koʻrish

{{Harbiy arbob
| ismi             =Mixail Vladimirovich Grulev
| asl_ismi         =
| tasvir           =
| tasvir_tavsifi   =
| hayot_davri      =
| laqabi           =
| taxallusi        =
| tugʻilgan_sanasi ={{tugʻilgan sanasi|1857|8|20}}
| tugʻilgan_joyi =Rejitsa
| vafot_sanasi ={{vafot sanasi va yoshi|1943|9|17|1857|8|20}}
| vafot_joyi =Nitssa
| fuqaroligi =
| qoshin_turlari =	piyoda askarlar
| xizmat_yillari =	1878–1912
| unvoni =
| qism =
| qoʻmondonlik =
| lavozimi =
| jang =Rus-yapon urushi
| mukofotlari =
| bilimi =
| otasi =
| onasi =
| turmush oʻrtogi =
| bolalari =
| aloqa =
| istefoda =
| dastxati =
}}
'''Mixail Vladimirovich Grulev''' ([[1857-yil]] [[20-avgust]], [[Vitebsk viloyati]], [[Rejitsa]] – [[1943-yil]] [[17-sentyabr]], [[Nice|Nitssa]]) – harbiy boshliq, [[general-leytenant]] (1912), harbiy yozuvchi va jurnalist, [[rus-yapon urushi]] qatnashchisi.

== Hayoti ==
[[File:Михаи́л Влади́мирович Грулёв.jpg|thumb|180px|Mixail Grulev. 1885-yil.]]
Mixail Vladimirovich Grulev [[1957-yil]] [[17-sentyabr]]da Vitebsk viloyatining Rejitsa shahrida yahudiy oilasida tugʻilgan<ref>Po drugim dannim, 20 marta 1858 goda (S. V. Volkov „Generalitet Rossiyskoy Imperii“, t. 1, str. 408).</ref>. U dastlab Sebej tumanidagi maktabda, undan soʻng Varshava piyoda kadet maktabida taʼlim olgan hamda 65-Moskva piyoda polkida ofitser lavozimiga koʻtarilgan (1882). Kadet maktabiga kirishdan oldin u pravoslavlikni qabul qilgan (1879). 1888-yilda Bosh shtab akademiyasini tamomlagan<ref>[http://www.srcc.msu.su/uni-persona/site/research/zajonchk/tom3_1/V3P10700.htm Vneshnyaya torgovlya. Borba s kontrabandoy]</ref>. 1889-yildan boshlab Amur va Turkiston harbiy okruglarida xizmat qilgan va Hindiston, Xitoy, Misr va Yaponiyaga bir necha marta sayohatlar qilgan.

Mixail Vladimirovich Grulev [[1870-yil]] apreldan [[Toshkent]]da chiqadigan „Turkiston vedomosti“ gazetasining birinchi muharriri boʻlgan<ref>{{veb manbasi |title=ИЗВЕСТНЫЕ ЛИЧНОСТИ, СВЯЗАННЫЕ С ТАШКЕНТОМ-9 |url=https://www.liveinternet.ru/users/stewardess0202/post337701525#:~:text=%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%20%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%20%D0%93%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%91%D0%B2%20%E2%80%94%20%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9,65%2D%D0%B9%20%D0%BF%D0%B5%D1%85%D0%BE%D1%82%D0%BD%D1%8B%D0%B9%20%D0%9C%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BA%20(1882) |website=www.liveinternet.ru |accessdate=27-noyabr 2023-yil}}</ref>. Mixail Grulev Sungari daryosi boʻyidagi [[Rossiya]] savdo ekspeditsiyasini boshqargan. 1895-yilda [[Yaponiya]]dagi rus harbiy agenti boʻlgan. [[Xitoy]]ning Sharqiy temir yoʻli qurilishi boʻyicha tadqiqotlar olib borgan Manchuriya ilmiy ekspeditsiyasi boshqaruvchisi boʻlgan. 1897-yilda Toshkentga qaytib kelgan va xizmat faoliyatini yuritgan<ref>{{veb manbasi |title=Генерал М. В. Грулёв |url=https://mytashkent.uz/2017/10/08/general-m-v-grulyov/ |website=www.mytashkent.uz |accessdate=27-noyabr 2023-yil}}</ref>.

1904–1905-yillardagi rus-yapon urushi paytida 11-Pskov piyoda polkiga qoʻmondonlik qilgan. Liaolyan jangida uning qoʻmondonligi ostidagi polk general A.A.Bilderling rahbarligi ostidagi polk bilan birgalikda yapon kuchlariga qarshilik koʻrsatgan<ref>''Glushkov V. V.'' „Kogda boy konchilsya, poyavilos takoe obilie nachalstva i vse … varvarski rugayut ostatki muchenikov“. // Voenno-istoricheskiy jurnal. – 2001. – №№ 1, 2.</ref>. Mixail Grulev Shahe daryosi yaqinidagi janglarda polk (keyinchalik diviziya) komandiri boʻlgan.

Urush oxirida, 1907–1909-yillarda u Bosh shtab boshqarmasi qoshidagi rus-yapon urushini tasvirlash boʻyicha harbiy-tarixiy komissiya aʼzosi boʻlib, „Tarix“ asarini tuzishda ishtirok etgan. 1910-yilda Brest-Litovsk qal’asining shtab boshligʻi boʻlgan.

Mixail Grulev [[1912-yil]]da [[general-leytenant]] unvoni bilan nafaqaga chiqqan. Keyinchalik [[Nice|Nitssaga]] koʻchib ketgan va [[1943-yil]] [[17-sentyabr]]da vafot etgan.

== Asarlari ==
* Sungari daryosi ekspeditsiyasi (1895).
* Sungari dayosining tavsifi (1895).
* Amudaryo: Oʻrta oqim haqida insho (1900).
* Pomir: Tarixiy va geografik eskiz (1904).
* Bosh shtab ofitseri va polk komandirining rus-yapon urushi haqidagi xotiralari (1908-1909).
* Hindistonning chegara qabilalarining soʻnggi 10 yildagi qoʻzgʻolonlari haqida insho (1909).
* Rossiyaning Markaziy Osiyodagi raqobati (1909).
* Armiya hayotidagi kunning dolzarb masalalari (1911).
* Yahudiy generalining eslatmalari (1930).

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* ''Бердников Л.'' [http://magazines.russ.ru/nj/2010/258/be18.html «…по долгу совести и принятой присяги». М. В. Грулев: генерал-еврей на службе России] «Новый Журнал» 2010, № 258
* ''Грулев М. В.'' Записки генерала-еврея. М.: Кучково поле; Гиперборея, 2007. [http://www.regiment.ru/Lib/B/6/1.htm Моё исповедное слово] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110920070644/http://regiment.ru/Lib/B/6/1.htm |date=2011-09-20 }}
* ''Нискеров Г.'' «[http://www.scepsis.ru/library/id_1881.html Комментарий к комментарию]».

[[Turkum:Harbiy arboblar]]
[[Turkum:Geograflar]]
[[Turkum:XIX asr geograflari]]