Muhammad II (Ifriqiya)
Abu al-Gʻaroniq Muhammad II ibn Ahmad (arabcha: أبو الغرانيق محمد الثاني بن أحمد) (875-yilda vafot etgan) 864–875-yillarda hukmronlik qilgan Ifriqiyaning sakkizinchi amiri.
| Muhammad II | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ifriqiya amiri (864–875) | |||||
| Oʻtmishdoshi | Ziyodat Alloh ibn Muhammad | ||||
| Davomchisi | Ibrohim II | ||||
| |||||
| Uy | Agʻlabiylar | ||||
| Otasi | Abu Ibrohim Ahmad ibn Muhammad | ||||
| Dini | Islom | ||||
Abu al-Gʻaroniq 863–864-yillarda hukmronlik qilgan amakisi Ziyodat Alloh II ibn Muhammadning (863—864) oʻrnini egallagan hamda barqaror va farovon davlatni meros qilib olgan edi. Sharob va ovni yaxshi koʻradigan inson boʻlib, isrofgarchilik va dabdabaga berilgan. Uning hukmronligi davrida Malta zabt etilgan, Salerno hududi qamal qilinib, Italiyaning quruqlikdagi asosiy qismiga doimiy yurishlar uyushtirildi. Bu yurishlar natijasida Rim papasi John VIII majburiy ravishda xiroj toʻlay boshladi.
Ammo uning hukmronligining oxirlariga kelib, Makka shahridan kelgan haj ziyoratchilari karvoni orqali Ifriqiyaga vabo kasalligi kirib keldi. Ushbu davr va undan keyin kechgan qurgʻoqchilik ogʻir oqibatlarga olib keldi va aholi sonining keskin kamayishi va amirlikning zaiflashishiga sabab boʻldi.
875-yil 20-iyulda Abbosiy xalifasi al-Mu’tamid davlat boshqaruvi va taxt vorisligi masalasini rasmiy tarzda tartibga soldi, Oʻgʻli Jaʼfarni (unga al-Mufavviz illalloh, yaʼni „Allohga topshirilgan“ unvoni berilgan) oʻzining asosiy vorisi deb eʼlon qildi va unga xalifalikning gʻarbiy yarmini boshqarish topshirildi. Shu bilan birga, al-Mu’tamidning akasi Abu Ahmadga (al-Muvaffaq nomi bilan tanilgan) sharqiy viloyatlar boshqaruvi topshirilgan. Xalifa vafot etgan vaqtda agarda uning oʻgʻli Jaʼfar hali voyaga yetmagan boʻlsa, xalifalik taxtiga Abu Ahmad oʻtirishi mumkin edi[1]. Al-Mufavviz Ifriqiya, Misr, Shom, Jazira, Mosul, Armaniston, Mihrajanqadhaq va Hulvon hududlarini boshqargan. Uning vakili sifatida esa Musa ibn Bugʻo tayinlangan.
Muhammaddan keyin hokimiyat tepasiga uning ukasi Abu Is’hoq Ibrohim II (875—902) kelgan.
Manbalar
Adabiyotlar
- Kennedy, Hugh N. (1993). "al-Muʿtamid ʿAlā ’llāh". in Bosworth, C. E.. Encyclopaedia of Islam. Volume VII: Mif–Naz (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 765–766 b. ISBN 978-90-04-09419-2. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-mutamid-ala-llah-SIM_5649.
- The History of al-Ṭabarī, Volume XXXVI: The Revolt of the Zanj, A.D. 869–879/A.H. 255–265, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1992. ISBN 978-0-7914-0763-9.