Muhammad Sodiq Ardistoniy (1721-yilda vafot etgan) – Safaviylar davridagi eronlik shia faylasuflaridan biri[1].

Hayoti

Henry Corbinning soʻzlariga koʻra, Ardistoniy fojiaviy davrda, yaʼni Shoh Sulton Husayn hukmronlik qilgan paytda yashagan. Uning hayoti davri Afgʻonlar tomonidan Isfahon shahrining qamal qilinishi bilan bir vaqtga toʻgʻri kelgan[2].

Ishlari

Ardistoniyning islom falsafasida ikkita asosiy asari bor. asosiy asari „Hikma sodiqiya“ (muallifning shaxsiy falsafasi)[3]. Bu kitob Ardistoniyning shogirdlaridan biri Mulla Hamza Gʻiloniy tomonidan yozilgan. Shuningdek, u „Kitob ash-shifo“ lugʻati va Qur’on surasiga baʼzi sharhlar bergan.

Falsafiy qarashlari

Ardistoniy, xuddi mulla Sadra singari, Avitsenna va uning qarashlarini tanqid qilgan. U Mulla Sadraga ergashib, tasavvur qobiliyatini nomoddiy deb hisoblagan[4]. Henry Corbinning soʻzlariga koʻra, Ardistoniy umumiy ruhning tana bilan oʻzaro aloqasini tushuntirishda qiyinchiliklarga duch kelgan. Shubhasiz, Ardistoniy bu muammoni tajalli yoki ilohiy zuhur tushunchasi orqali hal qilishga uringan[5].

Manbalar