Muhammad Yoqubbiy sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi                      = Muhammad Yoqubbiy
| lavozim                   = [[Fayl:Flag of the Emirate of Bukhara.svg|25px]] [[Qoʻshbegi]]
| boshlanish davri          = [[1860]]
| tugash davri              = [[1870]]
| hukmdor                   = [[Amir Muzaffar]]
| oʻtmishdoshi              = [[Aziz qoʻshbegi|Azizbiy]]
| vorisi                    = [[Muhammadbiy]]
| lavozim_2                 = [[Fayl:Flag of the Emirate of Bukhara.svg|25px]] Gʻuzor bekligi hokimi (bek)
| boshlanish davri_2        = [[1869]]
| tugash davri_2            = XIX asr oxiri
| hukmdor_2                 = [[Amir Muzaffar]]
| oʻtmishdoshi_2            = [[Abdulmalik (katta toʻra)|Said Abdumalik]]
| vorisi_2                  = [[Said Akrom]]
| lavozim_3                 = [[Fayl:Flag of the Emirate of Bukhara.svg|25px]] Kattaqoʻrgʻon bekligi hokimi (bek)
| boshlanish davri_3        = XIX asr 60-yillari
| tugash davri_3            = [[1868]]
| hukmdor_3                 = [[Amir Muzaffar]]
| vorisi_3                  = Umarbek
| fuqaroligi                = [[Fayl:Flag of the Emirate of Bukhara.svg|25px]] [[Buxoro amirligi]]
}}
'''Muhammad Yoqubbiy''' — Buxoro amirligining davlat va harbiy arbobi, [[qoʻshbegi]] (1860—1870)<ref name=":0">{{Veb manbasi|url=https://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XX/1900-1920/Mirza_Salimbek_2/frametext3.htm|sarlavha=Tarixi Salimiy|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211128003336/https://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XX/1900-1920/Mirza_Salimbek_2/frametext3.htm|arxivsana=03.11.2022|kirish sanasi=03.11.2022|muallif=[[Mirza Salimbek]]|yil=2009|til=rus tilida|nashriyot=Toshkent. Akademiya}}</ref>.
Qoʻshbegi [[Amir Muzaffar|amir Muzaffarning]] dastlab quli, soʻngra eng yaqin kishisi boʻlgan<ref name=":0" /><ref name=":1" />.
== Siyosiy va harbiy faoliyati ==
Amir Muzaffar davrida Muhammad Yoqubbiy [[Kattaqoʻrgʻon|Kattaqoʻrgʻon]] va [[Gʻuzor|Gʻuzor]] bekliklariga hokim etib tayinlanadi.
1866—1868-yillarda rus qoʻshinining Buxoro amirligiga qarshi harbiy yurishidan oldin Muhammad Yoqubbiy Buxoro qoʻshiniga bosh qoʻmondon etib tayinlanadi. 
Tarixchi [[Ahmad Donish]] Muhammad Yoqubbiyga shunday taʼrif bergan<ref name=":1">{{Veb manbasi|url=https://www.vostlit.info/Texts/rus5/Donis/frametext1.htm|sarlavha=Tarixi saltanati xonadoni mangʻitiya|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220417045034/https://www.vostlit.info/Texts/rus5/Donis/frametext1.htm|arxivsana=2022-04-17|kirish sanasi=03.11.2022|yil=1967|nashriyot=Dushanbe. Donish|muallif=[[Ahmad Donish]]|til=rus tilida|10=|qaralgan sana=2022-11-03}}</ref>:
{{quote|Bu inson umri davomida miltiq ovozini eshitmagan, jang maydonini koʻrmagan, shuning uchun qoʻshinning eng kichigi boʻlgan navkarlar ham uning qoʻshinga sarkarda ekanligidan hijolatda boʻlishardi.}}
[[1868|1868-yilda]] [[Rossiya-Buxoro shartnomasi (1868)|Rossiya-Buxoro shartnomasining]] imzolanishi va Buxoro amirligi uchun ogʻir shartlar qabul qilinishi ortidan xalqning amir Muzaffar siyosati nisbatan noroziligi kuchaydi. Oʻsha yilning kuzida Buxoroda otasi taxtini egallashga uchun [[Abdulmalik (katta toʻra)|Said Abdumalik]] boshchiligida qoʻzgʻolon koʻtariladi.
Amir yordam soʻrab, [[general-leytenant]] [[Konstantin Kaufman|Konstantin fon Kaufmanga]] murojaat qiladi, Kaufman yordam koʻrsatish uchun Buxoroga general [[Aleksandr Abramov (harbiy)|Aleksandr Abramov]] qoʻmondonligida qoʻshin yuboradi. Abramov va Toʻxtamish inoq qoʻmondonligidagi birlashgan qoʻshinning artilleriyasiga boshliq etib Muhammad Yoqubbiy tayinladi. Qoʻshin tomonidan [[1868|1868-yil]] [[27-oktabr|27-oktyabrda]] [[Qarshi]] egallanadi. Shundan soʻng amir Muhammad Yoqubbiy boshchiligidagi qoʻshinni [[Chiroqchi|Chiroqchini]] egallashga joʻnatadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.vostlit.info/Texts/rus2/Sami/frametext2.htm|sarlavha=Tarixi salotini mangʻitiya|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220418130102/https://www.vostlit.info/Texts/rus2/Sami/frametext2.htm|arxivsana=03.11.2022|kirish sanasi=03.11.2022|til=rus tilida|yil=1962|nashriyot=Moskva. Izdatelstvo vostochnoy literaturi|muallif=[[Mirzo Abdulazim Somiy Boʻstoniy]]}}</ref>.
Qoʻzgʻolon bostirilgandan soʻng amir [[Qoʻngʻirot (qabila)|qoʻngʻirot]] va [[saroy]] urugʻlarining isyonkor kishilarini jazolash maqsadida [[Sherobod|Sherobodga]] [[Said Abdulmoʻmin]] va Muhammad Yoqubbiyni yuboradi. Sherobodni egallab, qoʻzgʻolonchilarni munosib jazolagan qoʻshbegi undan soʻng [[Denov|Denovni]] egallaydi. Denov orqali [[Hisori Shodmon|Hisori Shodmonga]] yoʻl olib, ikkinchi marta [[Hisor bekligi|Hisor bekligini]] toʻliq Buxoro amirligiga qoʻshib oladi, katta qoʻshin bilan [[Koʻlob bekligi|Koʻlobga]] harbiy yurishni davom ettiradi. Muhammad Yoqubbiy Koʻlob bekligini egallagandan soʻng, beklikga tegishli barcha mol-mulkni olib, qoʻshin bilan [[Gʻuzor|Gʻuzorga]] qaytadi va oʻsha yerda qoladi.
[[Mirzo Abdulazim Somiy Boʻstoniy|Mirzo Abdulazim Somiy]] maʼlumotiga koʻra, [[qoʻshbegi]] va boshqa baʼzi [[gʻulomlar]] hukmdorga katta taʼsir oʻtkazishgan, ularning ruxsatsiz boshqalar biron-bir ishga aralashishga jurʼat qilisha olishmagan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Buxoro qoʻshbegilari]]
[[Turkum:Kattaqoʻrgʻon beklari]]
[[Turkum:Gʻuzor beklari]]