Nippur sahifasining manbasini koʻrish

{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Nippur''' (hozirgi Niffer yoki Nuffar, [[Iroq]]<nowiki/>dagi [[Bagʻdod]] va [[Basra]] shaharlari orasida) — qad. [[Shumer]] shaharlaridan biri, uning bosh diniy markazi (miloddan avvalgi 3-ming yillik boshi — 2-ming yillik boshlari). Miloddan avvalgi 3-ming yillikda N.da [[shumerlar]]<nowiki/>ning mahalliy maʼbudlari — "togliklar" (Enlil boshchiligida) va Eridu — "dengiz" (Enki boshchiligida) maʼbudlarini birlashtirgan bir sajdagohi ([[panteon]]) qurilgan. Miloddan avvalgi <nowiki>XVIII</nowiki> asrda N. [[Bobil]] tomonidan bosib olingan. Shu munosabat bilan N. diniy markaz sifatidagi rolini [[Bobil]]<nowiki/>ga bergan. [[Bobil]]<nowiki/>ning bosh maʼbudi Marduk, oliy maʼbud Bela nomini olgan [[Enlil]] deb eʼtirof etila boshlangan.

N. diniy markaz sifatida [[Shumer]] shahar-davlatlari hayotida katta rol oʻynagan. N. [[kohin]]<nowiki/>lari tan olmagan bironta ham podsho [[Shumer]]<nowiki/>da tan olinmagan. N. [[ibodatxona]]<nowiki/>sida kutubxona barpo etilgan boʻlib (miloddan avvalgi 3-ming yillik), unda [[tarix]], [[geografiya]], [[astronomiya]], [[botanika]], [[zoologiya]], [[filologiya]] va boshqa fanlarga oid [[Shumerlar|shumeriylar]]<nowiki/>ning risolalari [[ilohiyot]], [[munajjimlik]]-[[sehrgarlik]]<nowiki/>ka (ularning koʻpchiligi miloddan avvalgi 1-ming yillikda Ashshurnasirpal va [[Ashshur banipal]] kutubxonasi olimlari tomonidan qayta koʻchirilgan) oid asarlar bilan birga saqlangan. Miloddan avvalgi 2-ming yillik boshida kutubxona [[Elam]] istilochisi Kudurmabuk tomonidan yoqib yuborilgan. Miloddan avvalgi 2 - 1-ming yilliklarda N. [[Bobil]]<nowiki/>ning "erkin shahri" sifatida ichki [[muxtoriyat]] huquqiga ega boʻlgan. [[Ahamoniylar|Ahamaniylar]] davrida (miloddan avvalgi <nowiki>V</nowiki> asr) N.da Murashu savdo-sudxoʻrlik uyi mavjud boʻlgan (unda katta arxiv hujjatlari saqlangan). Soʻngra N. kimsasiz shaharga aylanib, [[sosoniylar]] davrida [[nekropol]] boʻlgan N.da qazishma ishlari <nowiki>XIX</nowiki> asrdan olib boriladi; [[Enlil]] (Ekur) ibodatxonasi, [[maktab]], [[kutubxona]] (80 xonadan iborat, 80 mingga yaqin [[mixxat]] hujjatlari, shundan 23 minggi kutubxonaning eng qad. davriga oid), xususiy uy-joylar va boshqa topilgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->

{{chala}}

[[Turkum:Muqaddas shaharlar]]