OTP Bank sahifasining manbasini koʻrish

{{Shirkat bilgiqutisi
| name = OTP Bank Nyrt.
| logo = Otp bank Logo.svg
| logo_size = 150px
| type = [[Ochiq aksiyadorlik jamiyati]]
| traded_as = {{Budapesht fond birjasi |OTP|isin=HU0000061726}}<br />[[BUX|BUX Component]]<br />[[CETOP20|CETOP20 Component]]
| industry = [[Bank|Bank ishi]], Moliyaviy xizmatlari
| founded = 1949
| hq_location_city = [[Budapesht]]
| hq_location_country = [[Vengriya]]
| area_served = [[Markaziy Yevropa|Markaziy]] va [[Sharqiy Yevropa]]
| key_people = Sándor Csányi <br /><small>(Kuzatuv kengashi raisi & Boshqaruv raisi)</small>
| products = Isteʼmol bank ishi, [[Tijorat banki| Korporativ bank ishi]], [[Kredit kartochkasi|Kredit kartalari]], Moliya va sugʻurta, valyuta ayirboshlash, [[Investitsiya banki| Investitsiya bank ishi]], Ipoteka kreditlari, [[Xususiy kapital]], Xususiy kapitalni boshqarish
| revenue = {{Increase}} [[Forint|HUF]] 624.7&nbsp;milliard (2018)<ref name="ar2018">{{veb manbasi |title=Financial Statements |url=https://www.otpbank.hu/static/portal/sw/file/Annual_Report_2018_4.pdf |website=OTP Bank |access-date=8-noyabr 2019-yil |arxivsana=2019-11-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191108140015/https://www.otpbank.hu/static/portal/sw/file/Annual_Report_2018_4.pdf }}</ref>
| operating_income = {{Increase}} HUF 352.2&nbsp;milliard (2018)<ref name="ar2018"/>
| net_income = {{Increase}} HUF 318.3&nbsp;milliard (2018)<ref name="ar2018"/>
| assets = {{Increase}} HUF 14,590.3&nbsp;milliard (2018)<ref name="ar2018"/>
| equity = {{Increase}} HUF 1,826.7&nbsp;milliard (2018)<ref name="ar2018"/>
| num_employees = 41 128 (2018)<ref name="ar2018"/>
| subsid = DSK Bank, Crnogorska Komercijalna banka, ''OTP guruhi boʻlimida toʻliq roʻyxatga qarang''
| website = {{URL|https://www.otpbank.hu/portal/en/home|otpbank.com}}
}}

'''OTP Bank Group''' (yoki '''OTP guruhi''') – [[Vengriya|Vengriyaning]] eng yirik tijorat banki va Markaziy va Sharqiy [[Yevropa]] mintaqasidagi eng yirik mustaqil moliya muassasalaridan biri boʻlib, jismoniy va yuridik mijozlar uchun bank xizmatlari koʻrsatadi. OTP guruhi sugʻurta, koʻchmas mulk, faktoring, lizing va aktivlarni boshqarish, investitsiya va pensiya jamgʻarmalari kabi sohalardagi shoʻba korxonalarni oʻz ichiga oladi. Bank Vengriyadan tashqari o'zining sho'ba banklari orqali 11 mamlakatda, xususan [[Albaniya]] (Banka OTP Albania SHA), [[Bolgariya]] ([[DSK Bank]]), [[Moldova]] (OTP Bank S.A.), [[Rossiya]] (OTP Bank OAJ), [[Ruminiya]] (OTP Bank Romania), [[Serbiya]] ([[OTP Banka Srbija]]), [[Sloveniya]] (Nova KBM d.d. va SKB d.d.), [[Ukraina]] (OTP Bank AJ), [[Xorvatiya]] (OTP banka d.d.), [[Oʻzbekiston]] ([[Ipoteka bank]] ATIB) va [[Chernogoriya]]da (Crnogorska komercijalna banka) mavjud<ref>{{cite web|url=https://www.otpbank.hu/portal/en/AboutUs/OTPGroup|title=OTP Group|access-date=2024-05-16}}</ref>.

2018-yil holatiga koʻra, OTP guruhining 36 000 dan ortiq xodimlari, 13 milliondan ortiq mijozlari hamda 1 500 dan koʻproq bank ofislari mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.otpbank.hu/portal/en/OTPGroup|sarlavha=OTP Bank - Magánszemélyek|ish=www.otpbank.hu|qaralgan sana=26-aprel 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140810050000/https://www.otpbank.hu/portal/en/OTPGroup|arxivsana=10 August 2014}}</ref>. OTP oʻzining 25 foizlik bozor ulushi bilan hamon eng yirik [[Vengriya|venger]] [[tijorat banki]] sanaladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.otpbank.hu/portal/en/OTPGroup/OTPBank|sarlavha=OTP Bank - Magánszemélyek|ish=www.otpbank.hu|qaralgan sana=26-aprel 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131203002731/https://www.otpbank.hu/portal/en/OTPGroup/OTPBank|arxivsana=3 December 2013}}</ref>.

OTP Group oʻz faoliyatini 1949-yilda OTP Bank davlat jamgʻarma va tijorat banki sifatida tashkil etilgan paytda boshlagan. '''OTP''' qisqartmasi '''O'''rszágos '''T'''akarék '''P'''énztár ({{Soʻzma-soʻz tarjima|Milliy jamgʻarma banki}}), bu bankni tashkil etishning asl maqsadini koʻrsatadi. 1995-yilda bankni xususiylashtirish jarayoni boshlandi va davlatning bank kapitalidagi ulushi bitta imtiyozli oltin aksiyagacha qisqardi va koʻp oʻtmay u ham bekor qilindi. Hozirgi vaqtda banklar aksiyalarining katta qismi xususiy va institutsional investorlarga tegishli boʻlib, bu kompaniyaning barqaror egalik tuzilmasini taʼminlaydi. OTP aksiyalarining 68,61%ini erkin suzuvchi aksiyalar tashkil qiladi. Qolgan aksiyalar Megdet Rahimqulov (8,88%), Vengriyaning [[MOL]] shirkati (8,57%), [[Groupama]] fransuz sugʻurta shirkati (8,3%) va Amerikaning [[Lazard]] shirkati (5,64%) ga tegishli<ref>{{Veb manbasi|url=http://client.bse.hu/menun_kivuli/portlets/companyprofile?security=528|sarlavha=BSE - Company Profile|qaralgan sana=1-iyun 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130130164325/http://client.bse.hu/menun_kivuli/portlets/companyprofile?security=528|arxivsana=2013-01-30}}</ref>.

== Tarixi ==
OTP Bank 1949-yilda tashkil etilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Dorsum implemented the Wealth Management Platform for OTP Romania|url=https://www.dorsum.eu/case-studies/otp-romania-private-banking-boosts-its-wealth-management-game/|qaralgan sana=24-iyul 2020-yil|ish=Dorsum|arxivsana=2021-07-31|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210731215844/https://www.dorsum.eu/case-studies/otp-romania-private-banking-boosts-its-wealth-management-game/}}</ref>. OTP Bankning ilk oʻtmishdoshi 1839-yilda tashkil etilgan [[Pesti Hazai Első Takarékpénztár]] edi. OTP Bankning Milliy jamgʻarma banki (OTP Bank) deb nomlangan oʻtmishdoshi 1949-yilda chakana depozitlar va kreditlar bilan taʼminlovchi umummilliy, davlat mulki boʻlgan bank tashkiloti sifatida tashkil etilgan. 1987-yilgacha Milliy jamgʻarma banki chakana bank xizmatlari koʻrsatuvchi yagona bank edi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Company profile|url=https://bse.hu/pages/company_profile|qaralgan sana=24-iyul 2020-yil|ish=Bet site|til=inglizcha}}</ref>. 1989-yildan beri bank koʻp funksiyali tijorat banki sifatida faoliyat yuritib, banklarga tijorat kreditlari va bank xizmatlarini koʻrsatish hamda import-eksport operatsiyalarini amalga oshirish huquqiga ega<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=OTP Bank - History|url=https://www.otpbank.hu/portal/en/AboutUs/History|qaralgan sana=24-iyul 2020-yil|ish=www.otpbank.hu}}</ref>.

1990-yilda Milliy jamgʻarma banki 23 milliard [[forint]] ustav kapitali bilan aksiyadorlik jamiyati shaklida qaytadan tashkil etildi. Uning nomi Milliy jamgʻarma va tijorat bankiga oʻzgartirildi. Keyinchalik bankdan tashqari faoliyat yurituvchi tashkiliy boʻlinmalar bilan birga bank tarkibidan ajratildi. Davlat lotereyasi alohida davlat kompaniyasiga aylantirildi va „OTP Real Estate“ bankning shoʻba korxonasi sifatida tashkil etildi{{Citation needed}}. 
[[Fayl:Otp_bank_Logo_old.svg|left|thumb|150x150px| OTP Bank logotipi 1991-2007 yillarda foydalanilgan]]
OTP Bankni xususiylashtirish jarayoni 1995-yilda boshlandi. Budapesht fond birjasiga bank aksiyalarining 3 marta ommaviy taklifi amalga oshirilishi natijasida bankdagi davlat egaligi yagona ovoz beruvchi imtiyozli (oltin) aksiyagacha qisqardi. Hozirgi vaqtda bank aksiyalarining asosiy qismi erkin sotuvda boʻlib, ularning jami ulushi 68,61 foizni tashkil qiladi. 

Oʻzining xususiylashtirish jarayonini amalga oshirgandan soʻng, OTP Bank [[Markaziy Yevropa|Markaziy]] va [[Sharqiy Yevropa]] mamlakatlariga qaratilgan xalqaro kengayishini boshladi. Bank soʻnggi yillarda bir nechta qoʻshib olishlarni amalga oshirdi. Vengriyadan tashqari, OTP Group hozirda mintaqaning 8 ta davlatida oʻzining filiallari orqali xizmat koʻrsatadi: [[Bolgariya|Bolgariyada]] (DSK Bank), Xorvatiyada (OTP banka Hrvatska), Ruminiyada (OTP Bank Romania), Serbiyada (OTP Banka Srbija), Slovakiyada (OTP Banka Slovensko), Ukrainada (OTP Bank AJ), Chernogoriyada (Crnogorska komercijalna banka) va Rossiyada (OTP Bank OAJ). 2022-yil mart oyida Rossiya-Ukraina urushi davridagi xalqaro sanksiyalar tufayli OTP Bank Rossiya filialini moliyalashtirishni toʻxtatdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://tass.ru/ekonomika/14114649|sarlavha=OTP Bank прекращает финансирование подразделения в России|til=ruscha|sana=18-mart 2022-yil|nashriyot=[[ТАСС]]}}</ref>.

2008-yil OTP Bank tarixida muhim voqea boʻldi, chunki u ilk marotaba oʻzining [[Shoʻba (korxona)|shoʻba korxonalaridan]] birini sotishga erishdi. Fransiyaning Groupama SA shirkati oʻzining sugʻurta biznes yoʻnalishini sotib oldi va bitimning bir qismini strategik nuqtalarda hamkorlik qilish va moliyaviy va sugʻurta mahsulotlarini sotishga qaror qildi. Groupama SA OTP Group aksiyalarining 8 foizini sotib oldi.

2014-yil aprel oyida OTP Bank mahalliy MKB Bankni Germaniyaning BayernLB firmasidan sotib olish boʻyicha kelishuvga yaqin ekanligi eʼlon qilindi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=8-aprel 2014-yil |title=Hungary's biggest bank OTP nearing deal to buy MKB |publisher=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-otp-bk-mkb-bank-idUSBREA370HK20140408 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924195628/http://www.reuters.com/article/2014/04/08/us-otp-bk-mkb-bank-idUSBREA370HK20140408 |archive-date=24-sentabr 2015-yil}}</ref>. Fransiyaning Axa Bank Europe banki 2016-yil fevral oyida Vengriyadagi oʻrtacha darajadagi bank hisoblangan oʻzining bank operatsiyalari amalga oshiruvchi filialini sotish boʻyicha shartnoma tuzganini eʼlon qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2016 |title=OTP agrees to buy Axa's Hungarian banking unit |publisher=IntelliNews |url=http://www.intellinews.com/otp-agrees-to-buy-axa-s-hungarian-banking-unit-89925/?source=bne-banker |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160404103744/http://www.intellinews.com/otp-agrees-to-buy-axa-s-hungarian-banking-unit-89925/?source=bne-banker |archive-date=4-aprel 2016-yil}}</ref>.

2019-yilda OTP Bank [[Moldova]]ning MobiasBanca kompaniyasini sotib olish boʻyicha shartnoma tuzdi. Shartnoma 2019-yil 25-iyulda yakunlandi<ref>{{Pres-reliz manbasi |url=https://mobiasbanca.md/en/newsitem/en/closing-financial-transaction-acquisition-moldova |title=Closing the financial transaction of the acquisition in Moldova |publisher=Mobiasbanca – OTP Group S.A.&#124; Prima bancă cu capital străin din Moldova. Cele mai accesibile credite, carduri |access-date=10-may 2023-yil |archive-date=26-iyul 2019-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20190726082929/https://mobiasbanca.md/en/newsitem/en/closing-financial-transaction-acquisition-moldova |url-status=dead }}</ref>.

2022-yil 12-dekabr kuni [[Toshkent]] shahrida OTP Bank Oʻzbekiston hukumati bilan „[[Ipoteka bank]]“ aksiyadorlik-tijorat ipoteka bankining 75 foizini xususiylashtirish toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. Kelishuv 2023-yilning birinchi yarmida yakunlanishi rejalashtirilgan, bitim qiymati hali oshkor qilinmagan<ref>{{Veb manbasi|url=https://uz.kursiv.media/2022-12-12/vengerskij-otp-bank-priobretaet-ipoteka-bank/|sarlavha=Венгерский OTP Bank приобретает «Ипотека-банк»|ish=uz.kursiv.media|sana=12-dekabr 2022-yil}}</ref>.

== OTP guruhi ==
[[Fayl:Countries_with_OTP_Bank.png|thumb| Yashil rang bilan belgilangan OTP Bank faoliyat koʻrsatayotgan mamlakatlar xaritasi.]]
[[Fayl:Bank_Center,_Budapest,_Lipótváros,_Hungary_-_panoramio_(2).jpg|thumb| OTP xalqaro shtab-kvartirasi va Budapesht fond birjasi binosi]]
Bankda OTP guruhi deb nomlangan xalqaro tashkilot joylashgan. Guruhning bir nechta qismlari biznesning turli sohalarida faoliyat koʻrsatadi.
{| class="wikitable sortable"
|OTP Bank Nyrt.
| Universal bank
|-
| Merkantil Bank Ltd.
| Aholi kreditlar
|-
| Merkantil Car Ltd.
| Avto lizing
|-
| Merkantil Lease Ltd.
| Lizing
|-
| OTP Building Society Ltd.
| Jamgʻarma banki
|-
| OTP Mortgage Bank Ltd.
| Ipoteka banki
|-
| DSK Bank (Banka DSK)
| Universal Bank ([[Bolgariya]])
|-
| OTP Bank Romania SA
| Tijorat banki ([[Ruminiya]])
|-
| [[:hr:OTP banka Hrvatska|OTP Banka Hrvatska dd]] [[:hr:OTP banka Hrvatska|Split]]
| Tijorat banki ([[Xorvatiya]])
|-
| OTP Banka Srbija a.d. Novi Sad
| Tijorat banki ([[Serbiya]])
|-
| Crnogorska komercijalna bank ad
| Tijorat banki ([[Chernogoriya]])
|-
| OTP Bank OAJ Ukraina
| Tijorat banki ([[Ukraina]])
|-
| OTP Capital
| Aktivlarni boshqarish kompaniyasi (Ukraina)
|-
| OTP Bank OAJ Rossiya
| Tijorat banki ([[Rossiya]])
|-
| MobiasBanca
| Tijorat banki ([[Moldova]])
|-
| SKB banka d.d. Ljubljana
| Tijorat banki ([[Sloveniya]])
|-
| OTP Bank Albania SHA
| Tijorat banki ([[Albaniya]])
|-
| OTP Fund Management Ltd.
| Investitsiya fondi
|-
| OTP Real Estate Fund Management Ltd.
| Investitsiya fondi
|-
| Hungarian International Finance Ltd.
| Xalqaro moliyalashtirish
|-
| OTP Real Estate Ltd.
| Koʻchmas mulkni qurish va sotish
|-
| OTP Lakáslízing
| Ipoteka
|-
| OTP Faktoring Ltd.
| Faktoring, forfeiting
|-
| OTP Factoring Trustee Ltd.
| Koʻchmas mulkni baholash va sotish
|-
| OTP Pension
| Nodavlat Pensiya jamgʻarmasi ([[Ukraina]])
|-
| OTP Health Fund
| Sogʻliqni saqlash jamgʻarmasi
|-
| OTP Travel Ltd.
| Sayohat agentligi
|-
| OTP Életjáradék Zrt.
| Pensiya jamgʻarmasi
|}

== OTP Bankning Oʻzbekiston bozoriga kirishga urinishi ==

2021-yilning 29-30-mart kunlari Vengriya Bosh vaziri [[Viktor Orbán]] Oʻzbekistonga tashrif buyurdi. 30-mart kuni tashrif yuzasidan tashkil qilingan oʻzbek-venger muzokaralaridan soʻng, prezident [[Shavkat Mirziyoyev]] Oʻzbekiston banklaridan birining xususiylashtirish jarayonida OTP Bank ishtirok etishi haqida gapirdi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Ўзбекистон-Венгрия музокараларидан сўнг икки томонлама ҳужжатларни имзолаш маросими |url=https://www.youtube.com/watch?v=Dsoqbay7OUI |accessdate=10-may 2023-yil |agency=Prezident matbuot xizmati YouTube sahifasi |date=30-mart 2021-yil}}</ref>. Oʻsha kuni OTP Bank Group vakillari bilan uchrashuvda Oʻzbekiston iqtisodiy blokining bir qancha rahbarlari ishtirok etdi. Muzokaralarda Ipoteka-bank vakillarini ham qatnashdi<ref name="Bankers.uz Internet nashi">{{veb manbasi |title="OTP Bank Group" вакиллари билан учрашув |url=https://t.me/bankers_uz/1827 |website=Bankers.uz |publisher=Bankers.uz |accessdate=10-may 2023-yil}}</ref>.

2021-yilning 29-30-sentabr kunlari Toshkentda boʻlib oʻtgan iqtisodiy forumda oʻsha vaqtdagi Bosh vazir oʻrinbosari, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikka qarshi kurashish vaziri [[Jamshid Qoʻchqorov]] 2021-yil oxiriga qadar Ipoteka-bankdagi davlat ulushining 75 foizi Vengriyaning OTP Bankiga sotilishini rasman maʼlum qildi<ref name="Bankers.uz">{{yangiliklar manbasi |last1=Dilshodov |first1=Mirzaolim |title=Йил якунига қадар Ипотека банк капиталидаги 75 фоиз улуш Венгриянинг OTP-Bank'ига сотилади |url=https://bankers.uz/news/204 |accessdate=10-may 2023-yil |work=Bankers.uz |agency=Bankers.uz}}</ref>.

Biroq, 2022-yil fevralda boshlangan Rossiyaning Ukrainadagi urushi tufayli venriyaliklar Ipoteka-bankdagi davlat ulushini sotib olishi kechikdi. Vengriya banki Oʻzbekiston hukumatidan urush bilan bogʻliq vaziyat aniqlashguncha 2-3 oyga kutib turishni soʻradi. 11-aprel kuni Bloomberg nashriga intervyu bergan OTP Group ijrochi direktori Shandor Chani OTP Ipoteka-bankni sotib olish borasidagi fikrlari qatʼiy ekanligini va tomonlar deyarli kelishuvga erishganini bildirdi<ref>{{yangiliklar manbasi |last1=Bratanic |first1=Jan |title=OTP Bank Delays Uzbekistan Deal on Russia-Ukraine War Fallout |url=https://news.bloomberglaw.com/banking-law/otp-bank-delays-uzbekistan-deal-on-russia-ukraine-war-fallout |accessdate=10-may 2023-yil |work=Bloomberg |agency=Bloomberg |publisher=Bloomberg |date=11-aprel 2022-yil}}</ref>.

2022-yil noyabr oyida OTP Bank moliyaviy direktori Laslo Benchik Ipoteka-bankni sotib olish boʻyicha muzokaralar qaytadan boshlanganini maʼlum qildi<ref name="OTP-Bank">{{yangiliklar manbasi |last1=Dilshodov |first1=Mirzaolim |title=OTP-Bank Ипотека банкни сотиб олиш бўйича музокараларни қайта бошлади |url=https://bankers.uz/news/911 |accessdate=10-may 2023-yil |work=Bankers.uz |date=14-noyabr 2022-yil}}</ref>. Oradan bir oy oʻtib, 12-dekabr kuni rasman Ipoteka-bankdagi 75 foiz davlat ulushi rasman Vengriyaning OTP-Bankiga sotildi. Bitimning moliyaviy yakuni 2023-yilning I yarim yilligida yakunlanishi kutilmoqda<ref name="Gazeta.uz">{{yangiliklar manbasi |title=«Ипотека-банк»даги давлат улушининг 75 фоизи ОТP Bank’га сотилди |url=https://www.gazeta.uz/uz/2022/12/12/ipotekabank/ |accessdate=10-may 2023-yil |work=Gazeta.uz |agency=Gazeta.uz |publisher=Gazeta.uz |date=12-dekabr 2022-yil}}</ref>.

== Galereya ==
<gallery class="center">
File:Residential building complex. Buildings on the odd side of the Budafoki Rd from Gellert Square to Zenta Street are monuments ID 8237 - Budapest District XI., Budafoki Rd 1 (Gellert Sq. cnr).jpg|[[Budapesht|Budapeshtdagi]] OTP Bank binosi
File:OTP Fiók - Andrássy út 83-85 szám, 2012.05.19.JPG|[[Budapesht|Budapeshtning]] Andrashi prospektidagi OTP Bank
File:OTPBank Uitz Béla Street Miskolc01.jpg|[[Vengriya|Vengriyaning]] [[Miskolc]] shahridagi OTP Bank
File:OTP bank, Hajdúszoboszló.JPG|[[Vengriya|Vengriyaning]] Haydusoboslo shahridagi OTP Bank
File:OTP Moscow.JPG|[[Moskva|Moskvadagi]] OTP Bank
File:OTP banka.jpg|[[Xorvatiya|Xorvatiyaning]] Makarska shahridagi OTP Bank
File:Будинок Магнера.jpg|[[Ukraina|Ukrainaning]] [[Odessa]] shahridagi OTP Bank
File:OTP Bank, Bratislava.JPG|[[Slovakiya|Slovakiyaning]] [[Bratislava]] shahridagi OTP Bank
File:Ipolyság037.JPG|[[Slovakiya|Slovakiyaning]] Shagi shahridagi OTP Bank
File:West gate tower A- splitska banka d.d.jpg|[[Split (shahar)|Split shahridagi]] OTP Splitska banka
File:Pilisvörösvár, Fő utca 60, OTP Bank.jpg|Vengriyaning Pilishvereshvar shahridagi OTP Bank
</gallery>

== Manbalar ==
{{manbalar}}
<references responsive="1"></references>

== Havolalar ==
* {{Rasmiy sayt|https://www.otpbank.hu/portal/en/home}}

[[Turkum:1949-yilda tashkil etilgan banklar]]
[[Turkum:Vengriya banklari]]
[[Turkum:Vengriyaning 1949-yilda tashkil etilgan kompaniyalari]]
[[Turkum:Budapesht]]