Pentagon sahifasining manbasini koʻrish

{{Bino bilgiqutisi
| name             = Pentagon
| alternate_names  = 
| awards           = 
| image            = File:The Pentagon, cropped square.png
| image_alt        = 
| image_size       = 240px
| caption          = [[Potomac ]] daryosi tepasida joylashgan Pentagon binosining 2018-yilgi rasmi
| location         = Richmond Hwy./[[Virginia State Route 110|VA 110]] at [[Interstate 395 (Virginia–District of Columbia)|I-395]], [[Arlington County, Virginia]], U.S.
| address          = 
| location_town    = 
| location_country = 
| coordinates      = {{coord|38|52|15|N|77|03|18|W|type:landmark_region:US-VA|display=inline,title}}
| altitude =
| groundbreaking_date =
| start_date = {{start date|1941|9|11|df=yes|p=yes|br=yes}}
| completion_date = {{start date|1943|1|15|df=yes|p=yes|br=yes}}
| opened_date =
| inauguration_date =
| demolition_date =
| destruction_date =
| architect = [[George Bergstrom]]<br />David J. Witmer
| landlord =
| owner = [[United States Department of Defense]]
| cost = 83 million dollar
| floor_area = {{cvt|6636360|sqft|lk=in|sigfig=2}}
| top_floor =
| floor_count = 7 (2 underground)
| parking = {{cvt|67|acre}}
| embedded = {{Infobox NRHP
|name                  = Pentagon Office Building Complex
|embed                 = yes
|nrhp_type             = 
|designated_other1     = Virginia Landmarks Register
|designated_other1_date = 18 April 1989<ref name="VLR list">{{cite web |title=Virginia Landmarks Register |url=http://www.dhr.virginia.gov/registers/register_counties_cities.htm |url-status=dead |publisher=Virginia Department of Historic Resources |access-date=12 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921053819/http://www.dhr.virginia.gov/registers/register_counties_cities.htm |archive-date=21 September 2013}}</ref>
|designated_other1_number = 000-0072
|designated_other1_num_position = bottom
|image =
|caption =
|mapframe = yes
|mapframe-stroke-width = 3
|mapframe-point = on
|mapframe-zoom = 9
|built =
|added = 27 July 1988
|area =
|refnum = 89000932<ref name="nris">{{NRISref|version=2010a}}</ref>
}}
| building_type =
| architectural_style = [[Neoclassical architecture|Classical Revival]], [[Modern architecture|Modern]], va [[Stripped Classicism]]
| structural_system =
| client =
| current_tenants =
| architectural =
| tip =
| antenna_spire =
| roof = {{cvt|77|ft}}<ref name="tours">{{cite web |title=Facts: Navigating The Pentagon |url=https://pentagontours.osd.mil/Tours/ |work=pentagontours.osd.mil |access-date=10 January 2018 |archive-date=11 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180111165041/https://pentagontours.osd.mil/Tours/ |url-status=dead }}</ref>
| observatory =
| other_dimensions =
| seating_type =
| seating_capacity =
| elevator_count =
| architecture_firm =
| structural_engineer =
| services_engineer =
| civil_engineer =
| other_designers =
| quantity_surveyor =
| main_contractor = [[John McShain]], Inc.
| designations =
| ren_architect =
| renovation_date =
| ren_awards =
| ren_firm =
| ren_cost =
| ren_str_engineer =
| ren_serv_engineer =
| ren_civ_engineer =
| ren_oth_designers =
| ren_qty_surveyor =
}}

'''Pentagon''' — [[AQSH mudofaa vazirligi|AQSh Mudofaa vazirligining]] shtab-kvartirasi boʻlib, [[Arlington (Virginia)|Virjiniya shtatining Arlington okrugida]], [[Vashington (shahar)|Vashingtondan]] [[Potomac|Potomak daryosi]] boʻylab joylashgan boʻlib, u [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] davrida tezlashtirilgan jadval asosida qurilgan. [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] armiyasining ramzi sifatida ''Pentagon'' iborasi koʻpincha Mudofaa vazirligi va uning rahbariyatining [[Metonimiya|metonimi]] sifatida ishlatiladi.

Bino amerikalik arxitektor Jorj Bergstrom tomonidan loyihalashtirilgan va pudratchi Jon Makshayn tomonidan qurilgan. 1941-yil 11-sentyabrda poydevor buzildi va bino 1943-yil 15-yanvarda topshirilgan. General Brexon Somervell loyiha uchun [[Kongress]] maʼqullashiga katta turtki berdi{{Sfnp|Vogel|2007}} Polkovnik Lesli Groves loyihani nazorat qilgan AQSh armiyasi [[Muhandislik|muhandislar]] korpusi uchun mas’ul edi.

Pentagon-dunyodagi eng katta ofis binosi boʻlib, taxminan {{Convert|6.5|e6ft2|acre ha}} qavat maydoni, shundan {{Convert|3.7|e6ft2|acre ha}} ofis sifatida ishlatiladi.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Hancock|ism=Michaila|sarlavha=Pentagon: the world's largest office building - in infographics|url=http://www.architectsjournal.co.uk/news/pentagon-the-worlds-largest-office-building-in-infographics|ish=The Architects' Journal|sana=27 August 2015|qaralgan sana=27 February 2021|arxivsana=15 January 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210115120127/https://www.architectsjournal.co.uk/news/pentagon-the-worlds-largest-office-building-in-infographics}}</ref><ref name="faf">{{Veb manbasi|sarlavha=The Pentagon, Facts & Figures|url=https://pentagontours.osd.mil/facts.jsp|qaralgan sana=23 August 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140819131241/https://pentagontours.osd.mil/facts.jsp|arxivsana=19 August 2014}}</ref> Pentagonda 23 000 ga yaqin [[Armiya|harbiy]] va [[fuqarolik]] xodimlari<ref name="faf" /> va yana 3 000 ga yaqin mudofaadan tashqari yordamchi xodimlar ishlaydi. Uning besh tomoni, yerdan besh qavat, ikki yertoʻla darajasi va har bir qavatda jami {{Cvt|17.5|mi}} boʻlgan beshta halqali koridor mavjud<ref name="faf" /> koridorlar, markaziy {{Cvt|5|acre|adj=on|spell=in}} beshburchakli maydon.

2001-yilda, [[2001-yil 11-sentyabr terror xurujlari|11-sentabr hujumlari]] paytida Pentagon zarar koʻrdi. Beshta [[al-Qoida]] terrorchisi American Airlines aviakompaniyasining 77-reysini binoning gʻarbiy tomoniga olib kirib, oʻzlarini va yana 184 kishini oʻldirdi: 59 nafari [[Samolyot|samolyotda]] va 125 nafari Pentagonda.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Stone |first=Andrea |date=August 20, 2002 |title=Military's aid and comfort ease 9/11 survivors' burden |work=USA TODAY |url=http://usatoday30.usatoday.com/news/sept11/2002-08-20-pentagon_x.htm |url-status=live |access-date=September 12, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150311101856/http://usatoday30.usatoday.com/news/sept11/2002-08-20-pentagon_x.htm |archive-date=11 March 2015}}</ref> Bu [[Angliya-Amerika urushi|1812-yilgi urush]] paytida [[Vashington (shahar)|Vashington]] yoqib yuborilganidan keyin Vashingtondagi davlat muasasalariga birinchi muhim xorijiy hujum edi. Hujumlardan soʻng, [[Bino|binoning]] gʻarbiy tomoni taʼmirlandi, taʼsir nuqtasida kichik yopiq [[yodgorlik]] va [[ibodatxona]] qoʻshildi. 2008-yilda 11-sentabrda Pentagon qurbonlariga bag‘ishlangan ochiq havoda yodgorlik ochildi.

== Joylashuv va jihozlar ==
Pentagon binosi {{Cvt|28.7|acre|m2}} maydonni egallaydi va qoʻshimcha {{Cvt|5.1|acre|m2}} markaziy hovli sifatida.{{Sfnp|Goldberg|1992}}

Shimol tomondan boshlanib, soat yoʻnalishi boʻyicha harakatlanuvchi uning beshta fasadli kirish joyi — Mall Terrace, River Terrace, Concourse (yoki Metro Station), Janubiy Avtoturargoh va Heliport.  Binoning shimoliy tomonida ayvonga ega boʻlgan Savdo markaziga kirish {{Cvt|600|ft|m|-long|adj=mid}} ga olib boradi. marosimlar uchun ishlatiladigan teras. Daryoga kirish, unda {{Cvt|20|ft|0|spell=in}} iborat [[Portik|portiko]] mavjud, shimoli-sharqiy tomonda, lagunaga qaragan va Vashingtonga qaragan. Daryoga kirish joyidagi zinapoyali teras lagunaga tushadi; 1960-yillarning oxirigacha Bolling havo kuchlari bazasi va Pentagon oʻrtasida xodimlarni tashish uchun qoʻnish joyi ishlatilgan.{{Sfnp|Goldberg|1992}} Tashrif buyuruvchilar uchun asosiy kirish eshigi janubi-sharqiy tomonda, shuningdek , Pentagon metro bekati va avtobus bekati joylashgan.

Shuningdek, binoning ikkinchi qavatining janubi-sharqiy tomonida mini-savdo majmuasi hisoblanadi. Janubdagi avtoturargoh janubi-gʻarbiy jabhaga tutashgan va Pentagonning gʻarbiy tomoni Vashington bulvariga qaragan.

Konsentrik halqalar markazdan „A“ dan „E“ gacha (podvalda qoʻshimcha „F“ va „G“ halqalari bilan) belgilanadi. „E“ Ring ofislari tashqi koʻrinishga ega boʻlgan yagona ofis boʻlib, ular odatda yuqori lavozimli amaldorlar tomonidan band qilingan. Ofis raqamlari har bir halqa atrofida soat yoʻnalishi boʻyicha harakatlanadi va ikkita qismdan iborat: eng yaqin koridor raqami (1 dan 10 gacha), undan keyin boʻsh joy raqami (00 dan 99 gacha), shuning uchun ofis raqamlari 100 dan 1099 gacha. Bu koridorlar markaziy hovlidan chiqadi, 1-koridor Konkursning janubiy chetidan boshlanadi. Har bir raqamlangan radial koridor tegishli raqamlangan ofislar guruhi bilan kesishadi (masalan, 5-koridor 500 seriyali ofis blokini ajratadi). Binoda, xususan, „A“ va „E“ halqalarida bir qancha tarixiy koʻrgazmalar mavjud. 

Pentagondagi yer osti qavatlari yerto‘la uchun „B“ va [[Mezonin|Mezzanine]] uchun „M“ harflari bilan belgilanadi. Mehmonxona ikkinchi qavatda, metroga kiraverishda joylashgan. Yuqori qavatlar 1 dan 5 gacha raqamlangan. Xona raqamlari qavat, konsentrik halqa va ofis raqami sifatida beriladi (bu oʻz navbatida eng yaqin koridor raqamidan keyin boʻsh joy raqami). Shunday qilib, 2B315 ofis ikkinchi qavatda, B halqasida va 3-koridorga eng yaqin (2 va 3-yoʻlaklar oʻrtasida) joylashgan. Ushbu ofisga borishning bir yoʻli ikkinchi qavatga borib, A (eng ichki) halqaga chiqish, 3-koridorga borish va B halqasida chapga burilib, 15-koʻrfazga borish<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.hqda.army.mil/aoguide/Pentagon_Map.htm|sarlavha=How to Find a Room in the Pentagon|qaralgan sana=13 September 2007|nashriyot=Headquarters, Dept. of the Army|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070921023919/http://www.hqda.army.mil/aoguide/Pentagon_Map.htm|arxivsana=21 September 2007}}</ref> boʻladi.

Biror kishi Pentagonning istalgan ikkita nuqtasi oʻrtasida oʻn daqiqadan kamroq vaqt ichida yurishi mumkin, ammo eng maqbul yoʻnalish tez yurish, ochiq havodagi markaziy hovli boʻylab marshrut yoki ikkalasini ham oʻz ichiga olishi mumkin.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.history.com/news/9-things-you-may-not-know-about-the-pentagon|sarlavha=9 Things You May Not Know About the Pentagon|sana=24 September 2019|nashriyot=History.com|qaralgan sana=30 January 2021|arxivsana=19 January 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210119053431/https://www.history.com/news/9-things-you-may-not-know-about-the-pentagon}}</ref><ref name="roulo">{{Veb manbasi|url=https://www.defense.gov/Explore/Features/story/Article/1650913/10-things-you-probably-didnt-know-about-the-pentagon/|sarlavha=10 Things You Probably Didn't Know About the Pentagon|sana=January 3, 2019|ism=Claudette|muallif=Roulo|ish=Defense.gov|qaralgan sana=17 May 2021|arxivsana=1 September 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210901220730/https://www.defense.gov/Explore/Features/story/Article/1650913/10-things-you-probably-didnt-know-about-the-pentagon/}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5 March 2010 |title=Man shoots 2 officers outside Pentagon |publisher=CNN |url=http://edition.cnn.com/2010/CRIME/03/04/pentagon.shooting/index.html |url-status=live |access-date=25 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100408135530/http://edition.cnn.com/2010/CRIME/03/04/pentagon.shooting/index.html |archive-date=8 April 2010}}</ref> Majmua ovqatlanish va mashq qilish uchun qulayliklar, shuningdek, meditatsiya va ibodat xonalarini ham oʻz ichiga oladi.

Pentagonning janubida Pentagon Siti va Kristal Siti, [[Arlington (Virginia)|Arlingtondagi]] keng koʻlamli xaridlar, biznes va yuqori zichlikdagi turar-joy tumanlari joylashgan. Arlington milliy qabristoni shimolda. Pentagon nisbatan murakkab Pentagon yoʻl tarmogʻi bilan oʻralgan.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.roadstothefuture.com/Mixing_Bowl.html|sarlavha=Mixing Bowl Interchange Complex|nashriyot=roadstothefuture.com|qaralgan sana=22 November 2006|arxivsana=31 August 2000|arxivurl=https://web.archive.org/web/20000831062304/http://www.roadstothefuture.com/Mixing_Bowl.html}}</ref>

Pentagonda oltita: Vashington, DC, pochta indekslari mavjud (Virjiniyada joylashganiga qaramay): Mudofaa vaziri, Birlashgan shtab boshliqlari va toʻrtta xizmat boʻlimining har biri oʻz pochta indeksiga ega.<ref>{{Veb manbasi|url=https://pentagontours.osd.mil/facts-zip.jsp|sarlavha=Facts & Figures: Zip Codes|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140819090256/https://pentagontours.osd.mil/facts-zip.jsp|arxivsana=19 August 2014}}</ref>
[[Fayl:Pentagon.jpg|center|thumb| Janubdan koʻrinish]]

== Tarix ==

=== Fon ===
[[Fayl:Mainnavy-munitions.jpg|left|thumb| Harbiy-dengiz kuchlarining asosiy binosi (oldinda) va oʻq-dorilar binosi [[Birinchi jahon urushi]] paytida Milliy savdo markazida qurilgan vaqtinchalik inshootlar edi. Urush departamentining shtab-kvartirasi Pentagonga koʻchib oʻtishdan oldin bir necha yil Oʻq-dorilar binosida edi.]]
Pentagon qurilishidan oldin Amerika Qoʻshma Shtatlari Urush Departamenti shtab-kvartirasi [[Birinchi jahon urushi|Birinchi Jahon urushi]] davrida Konstitutsiya xiyobonida Milliy savdo markazida qurilgan vaqtinchalik inshoot Oʻq -dorilar binosida joylashgan edi. AQSh armiyasini boshqarish uchun yaratilgan fuqarolik agentligi boʻlgan Urush departamenti Milliy savdo markazidagi qoʻshimcha vaqtinchalik binolarda, shuningdek, Vashington, [[Maryland|Merilend]] va [[Virginiya|Virjiniyadagi]] oʻnlab boshqa binolarda joylashgan edi. 1930-yillarning oxirida, Buyuk Depressiya va federal qurilish dasturi paytida, Tumanli tubdagi 21 va C koʻchalarida yangi Harbiy Departament binosi qurildi, ammo qurib boʻlingandan soʻng, yangi bino boʻlimning kosmik muammosini hal qilmadi. U [[Amerika Qoʻshma Shtatlari davlat departamenti|Davlat departamentining]] bosh qarorgohiga aylandi.{{Sfnp|Goldberg|1992}}

1939 yilda Yevropada [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] boshlanganda, Urush Departamenti joriy muammolarni hal qilish uchun va Qoʻshma Shtatlar mojaroga jalb qilinishini kutish uchun tez kengaydi. Urush kotibi Genri L. Stimson vaziyatni nomaqbul deb topdi, chunki Oʻq-dorilar binosi gavjum va boʻlim idoralari qoʻshimcha joylarga yoyilgan.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Intro – Secretaries of War and Secretaries of the Army|nashriyot=[[United States Army Center of Military History]]|yil=1992|url=http://www.history.army.mil/books/Sw-SA/Intro.htm|qaralgan sana=18 October 2008|arxivsana=28 December 2007|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071228174829/http://www.history.army.mil/books/Sw-SA/Intro.htm}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Main Navy & Munitions Buildings|url=http://www.history.navy.mil/photos/pl-usa/pl-dc/nav-fac/mn-mun.htm|qaralgan sana=17 October 2008|arxivurl=https://web.archive.org/web/20011005072618/http://www.history.navy.mil/photos/pl-usa/pl-dc/nav-fac/mn-mun.htm|arxivsana=5 October 2001|nashriyot=[[Naval History & Heritage Command]]}}</ref>

Stimson 1941-yil may oyida AQSh prezidenti [[Franklin D. Roosevelt|Franklin Ruzveltga]] urush departamentiga qo‘shimcha joy kerakligini aytdi. 1941-yil 17-iyulda Kongress aʼzosi Klifton Vudrum (D-VA) tomonidan Urush boʻlimining yangi binolari boʻyicha takliflar boʻyicha kongress tinglovi boʻlib oʻtdi. Vudrum tinglovda urush departamenti vakili boʻlgan brigada generali Yevgeniy Reyboldni vaqtinchalik binolar qurish oʻrniga departamentning „kosmik muammosini“ „umumiy yechimi“ uchun bosdi. Reybold besh kun ichida kongressmenga hisobot berishga rozi boʻldi. Urush boʻlimi oʻzining qurilish boshligʻi general Brexon Somervellni reja ishlab chiqishga chaqirdi.{{Sfnp|Vogel|2007}}

=== Rejasi ===
[[Fayl:Pentagon_road_network_map_1945.jpg|left|thumb| 1945-yil Pentagon yoʻl tarmogʻining xaritasi, shu jumladan hozirgi 27-davlat yoʻnalishi va Shirley shossesining bir qismi, shuningdek, Linkoln yodgorligi yaqinidagi asosiy dengiz floti va oʻq-dorilar binolari]]
Hukumat rasmiylari Urush departamenti binosi, rasmiy ravishda 1-sonli Federal idora binosi, [[Arlington (Virginia)|Virjiniya shtatining Arlington okrugidagi]] [[Potomac|Potomak daryosi]] boʻylab qurilishi kerakligiga kelishib oldilar. Yangi binoga qoʻyiladigan talablar uning balandligi toʻrt qavatdan oshmasligi va bu resursni urush ehtiyojlari uchun zaxiralash uchun minimal miqdorda poʻlatdan foydalanishi edi. Talablar binoning vertikal koʻtarilish oʻrniga, katta maydonga yoyilishini anglatardi. Binoning taʼqiqlanmagan Arlington milliy qabristoniga tutash qishloq xoʻjaligi departamentining Arlington eksperimental fermasi va eskirgan Guver maydonini oʻz ichiga oladi.{{Sfnp|Vogel|2007}}

Dastlab tanlangan sayt assimetrik, taxminan beshburchak shaklga ega boʻlgan Arlington fermalari edi, shuning uchun bino tartibsiz beshburchak sifatida rejalashtirilgan.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=F.W. Cron |date=25 October 1960 |title=History of the Pentagon Network |publisher=U.S. Department of Commerce, Bureau of Public Roads}}</ref> Yangi bino Arlington qabristonidan Vashington shahrining koʻrinishiga toʻsqinlik qilishi mumkinligidan xavotirlangan Prezident Ruzvelt uning oʻrniga Guver aeroporti maydonini tanladi.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=General Information|url=http://www.dtic.mil/ref/html/Welcome/general.html|qaralgan sana=4 December 2005|arxivurl=https://web.archive.org/web/20051129013448/http://www.dtic.mil/ref/html/Welcome/general.html|arxivsana=29 November 2005}}</ref> Bino beshburchakli tartibni saqlab qoldi, chunki u Ruzveltga yoqdi va bu bosqichda katta qayta loyihalash qimmatga tushishi mumkin edi. Arlington Farms saytining cheklovlaridan xalos boʻlgan bino [[Muntazam koʻpburchak|oddiy]] [[Pentagon|beshburchak]] sifatida oʻzgartirildi. U [[Mudofaa inshootlari|porox davrida qurilgan yulduz qal’alariga]] oʻxshardi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Vogel |first=Steve |date=27 May 2007a |title=How the Pentagon Got Its Shape |page=W16 |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/05/23/AR2007052301296_pf.html |url-status=live |access-date=26 May 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211105172831/https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/05/23/AR2007052301296_pf.html |archive-date=5 November 2021}}</ref>

28-iyulda Kongress [[Arlington (Virginia)|Arlingtonda]] butun departamentni bir tom ostida joylashtiradigan yangi Urush departamenti binosini moliyalashtirishga ruxsat berdi.{{Sfnp|Goldberg|1992}} [[Franklin D. Roosevelt|Prezident Ruzvelt]] 2-sentabr kuni Guver aeroporti saytini rasman tasdiqladi.{{Sfnp|Goldberg|1992}} Loyiha 1941-yil iyul oyi oxirida tasdiqlash jarayonidan oʻtgan boʻlsada, Somervell pudratchilarni, jumladan Arlingtondagi Vashington milliy aeroportini, Vashingtondagi Jefferson memorialini va Milliy dengiz tibbiyotini qurgan [[Filadelfiya|Filadelfiyadagi]] Jon MakSheyn Inc. [[Bethesda (Maryland)|Merilend shtatining Bethesda]] shahridagi markaz Wise Contracting Company, Inc. va Doyl va Rassell bilan birga Virjiniyadan.{{Sfnp|Goldberg|1992}} Guver aeroporti maydoni va boshqa davlatga qarashli yerlardan tashqari, Pentagon qurilishi uchun qoʻshimcha {{Cvt|287|acre|km2}} kerak boʻldi. , ular 2,2 dollarga sotib olingan&nbsp;million (31.6 dollar ekvivalenti)2021 yilda [1]).{{Sfnp|Goldberg|1992}} Kolumbiya Payk atrofidagi koʻplab lombardlar, fabrikalar, taxminan 150 ta uy va boshqa binolardan iborat boʻlgan „Jahannam tubi“ mahallasi Pentagonga yoʻl ochish uchun tozalandi.{{Sfnp|Vogel|2007}} Keyinchalik, {{Cvt|300|acre|km2}} er Arlington milliy qabristoniga va Fort Mayerga koʻchirilib, {{Cvt|280|acre|km2}} qoldi Pentagon uchun.{{Sfnp|Goldberg|1992}}

=== Qurilish ===
{{Building and ship comparison to the Pentagon2|The Pentagon (light blue)}}{{Building and ship comparison to the Pentagon2|The Pentagon (light blue)}}
Umumiy qiymati 31 100 000 AQSh dollari (446 dollarga teng) shartnomalar 2021-yilda) 1941-yil 11-sentyabrda McShain va boshqa pudratchilar bilan yakunlandi va shu kuni Pentagon uchun asos buzildi.{{Sfnp|Goldberg|1992}} Dizayn talablari orasida Somervell {{Cvt|150|psi}} tagacha pol yuklarini sigʻdirish uchun konstruktiv dizaynni talab qildi., agar bino joriy urush tugaganidan keyin bir muncha vaqt oʻtgach, yozuvlarni saqlash joyiga aylangan taqdirda amalga oshirildi.{{Sfnp|Goldberg|1992}} Ikkinchi jahon urushi davrida kam miqdorda poʻlatdan foydalanilgan. Buning oʻrniga Pentagon [[Potomac|Potomak daryosidan]] olingan 680 000 tonna qumdan foydalanib, temir-beton konstruktsiya sifatida qurilgan va Pentagonning daryoga kirish joyi ostida laguna yaratilgan. Poʻlatdan foydalanishni minimallashtirish uchun liftlarni oʻrnatish oʻrniga beton rampalar qurilgan.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McGrath |first=Amanda |date=26 May 2007 |title=How The Pentagon Got Its Shape (Gallery) |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/photo/gallery/070524/GAL-07May24-75314/index.html?hpid=artslot |url-status=live |access-date=3 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211105172840/https://www.washingtonpost.com/wp-srv/photo/gallery/070524/GAL-07May24-75314/index.html?hpid=artslot |archive-date=5 November 2021}}</ref>{{Sfnp|Goldberg|1992}} Binoning jabhasi uchun [[Indiana]] ohaktoshidan foydalanilgan.<ref>{{Cite journal|last=Owens|first1=Jim|title=Replacing the stone and rebuilding the Pentagon|url=https://archive.org/details/sim_mining-engineering_2005-02_57_2/page/n22|journal=Mining Engineering|date=February 2005|volume=57|pages=21–26|issue=2}}</ref>

Pentagon uchun arxitektura va konstruktiv loyihalash ishlari qurilish bilan bir vaqtda davom etdi, dastlabki chizmalar oktyabr oyi boshida taqdim etildi.&nbsp;1941 yil va dizayn ishlarining koʻp qismi 1 tomonidan yakunlandi&nbsp;iyun&nbsp;1942 yil. Baʼzida qurilish ishlari loyihadan oldinroq boʻlib, rejalarda koʻrsatilganidan farqli materiallar ishlatilgan. Dizayn va qurilishni tezlashtirish uchun bosim 7-da [[Pyorl Harborga hujum|Pearl-Harborga qilingan hujumdan]] keyin kuchaydi&nbsp;dekabr&nbsp;1941 yil, Somervell buni talab qildi {{Convert|1|e6ft2|ha|abbr=unit}} Pentagondagi boʻsh joy 1943-yil 1-aprelgacha ishgʻol qilinishi mumkin boʻladi{{Sfnp|Goldberg|1992}} Devid J. Vitmer 11-yilda Bergstromni bosh arxitektor etib almashtirdi.&nbsp; Bergstrom isteʼfoga chiqqanidan keyin Pentagon loyihasiga aloqasi boʻlmagani uchun u Amerika arxitektorlar instituti prezidenti lavozimida ishlagan vaqtida notoʻgʻri xatti-harakatlarda ayblangan.{{Sfnp|Goldberg|1992}} Qurilish tugallandi 15&nbsp;Yanvar&nbsp;1943.<ref>{{Veb manbasi|url=http://pentagontours.osd.mil/construction.jsp|sarlavha=Construction to Completion|ish=The Pentagon Tours|nashriyot=United States Department of Defense|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160403075357/https://pentagontours.osd.mil/construction.jsp|arxivsana=3 April 2016|qaralgan sana=20 July 2016}}</ref>

Saytning tuproq sharoitlari{{Snd}}[[Potomac|Potomak daryosi]] tekisligida{{Snd}}sayt boʻylab {{Cvt|10|to|40|ft|spell=in|0}} boʻlgan turli balandliklar kabi qiyinchiliklarni taqdim etadi dengiz sathidan yuqorida. Balandlik oʻzgarishini qoplash uchun ikkita qoʻllab-quvvatlovchi [[devor]] qurilgan va tuproq sharoitlarini bartaraf etish uchun quyma qoziqlar ishlatilgan.{{Sfnp|Goldberg|1992}} Pentagonning qurilishi taxminan 16 oyda yakunlandi, umumiy qiymati 83 dollar&nbsp;million (1.19 dollar ekvivalenti)2021 yilda [1]). Binoning taxminiy balandligi {{Cvt|77|ft}}, va besh tomonning har biri {{Cvt|921|ft}} teng ichida&nbsp;uzunligi.

Bino xanjar bilan xanjar qurilgan;<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dcmilitary.com/base_guides/joint_base_myer-henderson/partners/the-pentagon/article_048e812a-d114-5351-9091-12ab77ab5f98.html|ish=dcmilitary.com|sarlavha=The Pentagon|sana=February 19, 2016|iqtibos=Three shifts worked 24 hours a day, every day, building the Pentagon, wedge by wedge.|qaralgan sana=October 1, 2021|arxivsana=1 October 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211001145436/https://www.dcmilitary.com/base_guides/joint_base_myer-henderson/partners/the-pentagon/article_048e812a-d114-5351-9091-12ab77ab5f98.html}}</ref> qolgan takozlarda qurilish davom etsa ham, har bir takoz tugallanishi bilanoq band qilingan.<ref>{{Veb manbasi|url=https://pdhonline.com/courses/c682/c682slideshow.pdf|nashriyot=PDH Center|sarlavha=Five-By-Five: ''The Making of the Pentagon''|sana=2014|iqtibos=One section was completed on April 30, 1942 [sic] and the first tenants moved in.|qaralgan sana=October 1, 2021|arxivsana=1 October 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211001151037/https://pdhonline.com/courses/c682/c682slideshow.pdf}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Lange |first=Katie |date=December 21, 2019 |title=Pentagon history: Seven big things to know |publisher=Aerotech News |url=https://www.aerotechnews.com/blog/2019/12/22/pentagon-history-seven-big-things-to-know/ |url-status=live |access-date=October 1, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211001164430/https://www.aerotechnews.com/blog/2019/12/22/pentagon-history-seven-big-things-to-know/ |archive-date=1 October 2021 |quote=The first tenants moved into the building in April 1942, several months before the building was finished.}}</ref>

Pentagon oʻsha paytda Virjiniya shtatida amalda boʻlgan irqiy segregatsiya qonunlariga muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, oq va qora tanlilar uchun alohida ovqatlanish joylari va hojatxona joylari mavjud. Lavabolar toʻplamlari yonma-yon joylashgan boʻlsa-da, qora tanlilar uchun ovqatlanish joylari podvalda joylashgan edi.<ref>{{Kitob manbasi|first=Robert R.|last=Weyeneth|title=The Architecture of Racial Segregation: The Challenges of Preserving the Problematical Past|date=2005|pages=28&ndash;30}}</ref><ref name="Carroll, James 2006. p.4-5">{{Kitob manbasi|last=Carroll|first=James|title=House of War: The Pentagon and the Disastrous Rise of American Power|year=2007|publisher=Mariner Books|isbn=978-0-618-18780-5|url=https://archive.org/details/houseofwartextei00carr|pages=4–5}}</ref><ref name="roulo"/> Ruzvelt ob’ektni bagʻishlashdan oldin tashrif buyurganida, u ajratilgan joylarda „Faqat oqlar“ belgilarini olib tashlashni buyurdi. Virjiniya gubernatori norozilik bildirganida, Ruzvelt maʼmuriyati Pentagon Garchi Virjiniya erida boʻlsa-da, Federal yurisdiktsiya ostida, deb javob berdi. Bundan tashqari, uning harbiy va fuqarolik federal xodimlari Prezident siyosatiga rioya qilmoqchi edilar. Natijada, Pentagon Virjiniya shtatidagi yagona bino boʻlib, unda irqiy boʻlinish qonunlari qoʻllanilmagan (bu qonunlar 1965-yilgacha bekor qilinmagan). Yonma-yon joylashgan hojatxonalar toʻplamlari hali ham mavjud, ammo bino ishgʻol qilinganidan keyin birlashtirilgan.<ref name="Carroll, James 2006. p.4-5" />

=== Qahramonlar zali ===
[[Fayl:Pentagon_Hall_of_Heroes_Entrance.JPG|thumb| Asosiy zalda Qahramonlar zali]]
Binoning asosiy zalida 1968-yilda ochilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Maffre |first=John |date=15 May 1968 |title=The President Looks to Peace 'For Which These Men...Have Fought...' |page=1 |work=The Washington Post}}</ref> Qahramonlar zali joylashgan boʻlib, 3460 dan ortiq „ Shon-sharaf“ medali sohibiga bagʻishlangan [note 1] Qoʻshma Shtatlarning eng yuqori harbiy ordeni.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Department of the Army|muallifhavola=United States Department of the Army|sana=1 July 2002|sarlavha=Section 578.4 Medal of Honor|url=http://edocket.access.gpo.gov/cfr_2002/julqtr/32cfr578.4.htm|ish=[[Code of Federal Regulations]]|nashriyot=[[United States Government Printing Office|Government Printing Office]]|qaralgan sana=14 March 2012|arxivsana=15 June 2013|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130615164829/http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/CFR-2002-title32-vol3/html/CFR-2002-title32-vol3-sec578-4.htm}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|title=DoD Award Manual|date=23 November 2010|chapter=1348. 33, P. 31, 8. c. (1) (a)}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=Tucker|first=Spencer C.|title=The Encyclopedia of North American Indian Wars, 1607–1890: A Political, Social, and Military History|url=https://books.google.com/books?id=JsM4A0GSO34C&pg=PA879|accessdate=14 March 2012|year=2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-85109-697-8|page=879}}</ref><ref name="Tour">{{Kitob manbasi|title=Welcome to the Headquarters Department of Defense: Self Guided Tour Brochure – Pentagon Tours Program|url=http://pentagontours.osd.mil/|accessdate=2 December 2013|chapterurl=https://pentagontours.osd.mil/|archive-date=2019-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191017212756/https://pentagontours.osd.mil/}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Baker |first=Henderson |title=Inside the Pentagon Post 9/11 |work=Scholastic News Online |url=http://www.scholastic.com/browse/article.jsp?id=5268 |url-status=dead |access-date=2 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323092442/http://www.scholastic.com/browse/article.jsp?id=5268 |archive-date=23 March 2019}}</ref> „Shon-sharaf“ medalining uchta varianti{{Snd}}Armiya, dengiz xizmati (dengiz piyodalari korpusi, dengiz floti va qirgʻoq xavfsizligi uchun) va havo kuchlari ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari havo kuchlari|havo kuchlari]] va kosmik kuchlar uchun){{Snd}}oluvchilarning ismlari bilan birga namoyish etiladi.<ref name="Tour" />

Zal shuningdek, koʻtarilishlar, nafaqaga chiqish va boshqa marosimlar uchun ishlatiladi.<ref>{{Kitob manbasi|last=Hirschfelder|first=Paulette|year=2012|title=The Extraordinary Book of Native American Lists|url=https://archive.org/details/extraordinaryboo0000hirs|location=Lanham, Maryland|publisher=Scarecrow Press|page=[https://archive.org/details/extraordinaryboo0000hirs/page/n237 220]}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Roth |first=S. |date=23 June 2000 |title=Pentagon's Hall of Heroes Welcomes Asian-American Veterans |publisher=Gannett News Service |url=https://www.proquest.com/docview/450409792 |url-status=live |url-access=registration |access-date=1 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224143644/https://search.proquest.com/docview/450409792 |archive-date=24 February 2021 |id={{ProQuest|450409792}}}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Staff writer |date=30 March 1991 |title=Pentagon's Gulf War Spokesman Retires |work=St. Petersburg Times |url=https://www.proquest.com/docview/262802874 |url-status=live |url-access=registration |access-date=1 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225043538/https://search.proquest.com/docview/262802874 |archive-date=25 February 2021 |id={{ProQuest|262802874}}}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Omicinski |first=J. |date=1 December 1999 |title=Comanche Code-Talkers Honored for WWII Service |publisher=Gannett News Service |url=https://www.proquest.com/docview/450284607 |url-status=live |url-access=registration |access-date=3 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226001720/https://search.proquest.com/docview/450284607 |archive-date=26 February 2021 |id={{ProQuest|450284607}}}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Staff writer |date=26 February 2004 |title=Readiness Award |work=The Charleston Gazette |url=https://www.proquest.com/docview/331326463 |url-status=live |url-access=registration |access-date=2 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301203306/https://search.proquest.com/docview/331326463 |archive-date=1 March 2021 |id={{ProQuest|331326463}}}}</ref>

=== Taʼmirlash ===
1998 yildan 2011 yilgacha Pentagonni zamonaviy standartlarga moslashtirish, xavfsizlik va samaradorlikni oshirish uchun butunlay vayron qilingan va bosqichma-bosqich rekonstruksiya qilingan. [[Asbest]] olib tashlandi va barcha ofis oynalari muhrlandi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Vogel |first=Steve |date=22 June 2011 |title=New Pentagon Is A Paragon |page=1 |work=The Washington Post}}</ref>

Dastlab qurilganidek, Pentagon ofislarining aksariyati butun halqani qamrab olgan ochiq koʻrfazlardan iborat edi. Ushbu ofislarda sovutish uchun konditsioner oʻrniga ishlaydigan derazalardan [[Ventilyatsiya|oʻzaro ventilyatsiya]] ishlatilgan. Asta-sekin, koʻrfazlar xususiy ofislarga boʻlindi, ularning koʻpchiligi [[Havoni konditsirlash|deraza konditsionerlaridan]] foydalanadi. Taʼmirlash ishlari tugallangandan soʻng, yangi makon ochiq ofis xonalariga qaytishni va Studios Architecture tomonidan ishlab chiqilgan standartlashtirilgan ofis mebellari va boʻlimlarining yangi Universal kosmik rejasini oʻz ichiga oladi. <ref>{{Veb manbasi|url=http://renovation.pentagon.mil/wedge2-5/usp.htm|sarlavha=Renovation of the Pentagon|qaralgan sana=9 October 2006|arxivurl=https://web.archive.org/web/20061004013300/http://renovation.pentagon.mil/wedge2-5/usp.htm|arxivsana=4 October 2006}}</ref>

Pentagonga sayohatlar [[Amerika Qoʻshma Shtatlarida COVID-19 pandemiyasi|COVID-19 pandemiyasi]] paytida toʻxtatildi.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Coleman|ism=Justine|sana=12 March 2020|sarlavha=White House, Pentagon shutting down tours amid coronavirus outbreak|url=https://thehill.com/homenews/administration/487211-white-house-pentagon-shutting-down-tours-amid-coronavirus-outbreak|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200720235512/https://thehill.com/homenews/administration/487211-white-house-pentagon-shutting-down-tours-amid-coronavirus-outbreak|arxivsana=20 July 2020|qaralgan sana=20 July 2020|ish=The Hill}}</ref>

== Hodisalar ==

=== Noroziliklar ===
[[Fayl:Vietnamprotestors.jpg|thumb| Harbiy politsiya [[Vyetnam urushi|Vetnam urushi]] namoyishchilarini 1967-yil 21-oktyabrda Pentagonga savdo markaziga kirishda oʻtirish paytida ushlab turdi.]]
1960-yillarning oxirlarida Pentagon [[Vyetnam urushi|Vetnam urushiga]] qarshi norozilik namoyishlari markaziga aylandi. „Ayollar tinchlik uchun kurash“ tashkiloti tomonidan tashkil etilgan 2500 nafar ayollar guruhi 1967-yil 15-fevralda Mudofaa vaziri Robert S. Maknamaraning Pentagondagi ofisi oldida namoyish oʻtkazdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=White, Jean M. |date=16 February 1967 |title=2500 Women Storm Pentagon Over War |work=[[The Washington Post]]}}</ref> 1967-yil may oyida 20 kishidan iborat namoyishchilar birlashgan shtab boshliqlari idorasi oldida oʻtirishni oʻtkazdilar, ular hibsga olingunga qadar toʻrt kun davom etdi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Auerbach, Stuart |date=13 May 1967 |title=Pentagon Protesters Jailed |work=[[The Washington Post]]}}</ref> Maʼlum boʻlgan voqealardan birida, 1967-yil 21-oktyabrda Vetnamdagi urushni tugatish uchun Milliy safarbarlik qoʻmitasi tomonidan uyushtirilgan 35 000 ga yaqin urushga qarshi namoyishchilar Mudofaa vazirligida namoyishga toʻplanishdi („Pentagonga yurish“). Ularga 2500 ga yaqin qurolli askar duch keldi. Norozilik namoyishi paytida Jorj Xarris askarlarning oʻqotar bochkalariga [[Dianthus caryophyllus|chinnigullar]] qoʻygan mashhur suratga olindi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=18 March 2007 |title=Flowers, Guns and an Iconic Snapshot |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/17/AR2007031701300.html |url-status=live |access-date=25 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081013151259/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/17/AR2007031701300.html |archive-date=13 October 2008}}</ref> Marsh binoni „quvib chiqarish“ga urinish bilan yakunlandi.<ref>{{Kitob manbasi|last=Alexander|first=David|title=The Building: A Biography of the Pentagon|url=https://archive.org/details/buildingbiograph0000alex|publisher=Voyageur Press|year=2008|page=[https://archive.org/details/buildingbiograph0000alex/page/n227 192]|isbn=9780760320877}}</ref>

1972-yil 19-mayda Weather Underground tashkiloti Vetnam urushining yakuniy bosqichida Nikson maʼmuriyatining Xanoyni bombardimon qilgani uchun „qasos“ sifatida toʻrtinchi qavatdagi ayollar hojatxonasini bombardimon qildi.<ref>{{Kitob manbasi|title=The Way the Wind Blew|last=Jacobs, Ron|publisher=Verso|year=1997|page=142|isbn=1-85984-167-8}}</ref>

2007-yil 17-martda 4 000 dan 15 000 gacha odamlar (taxminlar sezilarli darajada farq qiladi) Linkoln yodgorligidan Pentagonning shimoliy avtoturargohiga yurish orqali [[Iroq urushi|Iroq urushiga]]<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=17 March 2007 |title=8 Years After Start of War, Anger Reigns |page=A1 |work=The Washington Post}}</ref> norozilik bildirishdi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.gwhatchet.com/2007/03/22/activists-march-to-pentagon-on-iraq-wars-four-year-anniversary/|sarlavha=Activists march to Pentagon on Iraq War's four-year anniversary|sana=22 March 2007|ish=The GW Hatchet|qaralgan sana=18 January 2022|arxivsana=18 January 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220118183200/https://www.gwhatchet.com/2007/03/22/activists-march-to-pentagon-on-iraq-wars-four-year-anniversary/}}</ref>

=== 2001-yil 11-sentyabr hujumlari ===
[[2001-yil 11-sentyabr terror xurujlari|2001-yil 11-sentabrda]], Pentagon poydevor qoʻyganining 60 yilligi munosabati bilan, [[Al-Qoida|"Al-Qoida"ga]] aloqador besh nafar oʻgʻirlovchi American Airlines aviakompaniyasining 77-reysini qoʻlga oldi va Vashingtondagi Dalles xalqaro aeroportidan Los-Anjeles xalqaro aeroportiga ''yoʻl oldi'' va Boeing 75 samolyotini ataylab urib tushirdi. 9:37 da Pentagonning gʻarbiy tomoni&nbsp;am EDT [[2001-yil 11-sentyabr terror xurujlari|11 sentyabr hujumlari]] doirasida. Samolyotning zarbasi binoning bir qanotining tashqi halqasini jiddiy shikastlagan va uning qisman qulashiga sabab bo‘lgan. <ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Isikoff |first=Michael |last2=Klaidman |first2=Daniel |date=10 June 2002 |title=The Hijackers We Let Escape |work=Newsweek |url=http://www.newsweek.com/id/64762 |url-status=live |access-date=22 October 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091031183533/http://www.newsweek.com/id/64762 |archive-date=31 October 2009}}</ref> Hujumlar paytida Pentagonda taʼmirlash ishlari olib borilayotgan va koʻplab idoralar band boʻlmagan, natijada qurbonlar kamroq boʻlgan. Ish tufayli bu hududda boʻlishi mumkin boʻlgan 4500 kishidan atigi 800 nafari bor edi.<ref name="Schrader" /> Qolaversa, Heliport fasadining yon tomonidagi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.buildingsone.com/wp-content/uploads/2015/10/Feature-Property-The-Pentagon-October-2015.pdf|sarlavha=The Pentagon|nashriyot=BuildingsOne|sana=October 2015|qaralgan sana=5 August 2022|arxivsana=2022-08-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220818143519/https://www.buildingsone.com/wp-content/uploads/2015/10/Feature-Property-The-Pentagon-October-2015.pdf}}</ref> urilgan hudud bunday hujumga eng yaxshi tayyorlangan qism edi. U erdagi taʼmirlash, Oklaxoma Siti portlashi natijasida yuzaga kelgan yaxshilanishlar deyarli yakunlangan edi.<ref name="Schrader">{{Yangiliklar manbasi |last=Schrader |first=Esther |date=16 September 2001 |title=Pentagon, a Vulnerable Building, Was Hit in Least Vulnerable Spot |work=Los Angeles Times |url=http://911research.wtc7.net/cache/pentagon/analysis/latimes_leastvulnerable.html |url-status=live |access-date=25 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106203849/http://911research.wtc7.net/cache/pentagon/analysis/latimes_leastvulnerable.html |archive-date=6 January 2010}}</ref><ref name="latimes2001">{{Yangiliklar manbasi |title=Where The Pentagon Was Hit |work=LA Times |url=http://articles.latimes.com/2001/sep/16/news/mn-46435 |url-status=live |access-date=21 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150622032541/http://articles.latimes.com/2001/sep/16/news/mn-46435 |archive-date=22 June 2015}}</ref>

Bu Pentagonning sprinkler tizimiga ega yagona hududi boʻlib, u bomba portlashlariga bardosh berish uchun poʻlat ustunlar va panjaralar bilan qayta qurilgan. Pentagonning barcha besh qavatida uzluksiz struktura hosil qilish uchun bir-biriga bogʻlangan poʻlat armatura binoning bu qismini 30 daqiqa davomida qulashdan saqladi — bu yuzlab odamlarning xavfsiz joyga chiqib ketishi uchun etarli vaqt. Samolyot urgan hududda portlashga chidamli derazalar ham boʻlgan {{Convert|2|in|cm|0}} qalin va {{Convert|2,500|lb}} har biri — bu halokat va yongʻin paytida saqlanib qolgan. Unda avtomatik ravishda ochiladigan oʻt oʻchirish eshiklari va odamlarning tashqariga chiqishiga imkon beruvchi yangi qurilgan chiqishlar bor edi.<ref name="latimes2001"/>
 
[[Category:Pages using multiple image with auto scaled images]]
Taʼmirlash bilan shugʻullangan pudratchilarga hujumlarda shikastlangan uchastkalarni tiklash boʻyicha qoʻshimcha vazifa berildi. Ushbu qoʻshimcha loyiha " Feniks loyihasi " deb nomlandi va 2002-yil 11-sentyabrgacha shikastlangan uchastkaning eng chetdagi ofislarini egallab olish vazifasi yuklatildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Pentagon Renovation Program|url=http://renovation.pentagon.mil/Phoenix/Phoenix.htm|qaralgan sana=4 December 2005|arxivurl=https://web.archive.org/web/20060508074544/http://renovation.pentagon.mil/Phoenix/Phoenix.htm <!-- Bot retrieved archive -->|arxivsana=8 May 2006}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Childs |first=Nick |date=15 August 2002 |title=Americas: Pentagon staff reclaim destroyed offices |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/2196233.stm |url-status=live |access-date=4 December 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060211215704/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/2196233.stm |archive-date=11 February 2006}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://pentagon.osd.mil/september11.html|sarlavha=Pentagon History&nbsp;– September 11, 2001|nashriyot=Pentagon.osd.mil|qaralgan sana=26 October 2008|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110926221109/http://pentagon.osd.mil/september11.html|arxivsana=26 September 2011}}</ref>

Pentagonning zararlangan qismi taʼmirlangach, zarba nuqtasiga kichik yopiq yodgorlik va ibodatxona qoʻshildi. 11-sentabr xurujlarining besh yilligi munosabati bilan Pentagonning markaziy hovlisidan 184 ta yorugʻlik nuridan iborat yodgorlik porladi, bu hujum qurbonlarining har biriga bittadan yorugʻlik. Bundan tashqari, har yili Pentagonning hujumlardan zarar koʻrgan tomoniga Amerika bayrogʻi osib qoʻyiladi, binoning yon tomoni esa kechalari koʻk chiroqlar bilan yoritiladi. Hujumlardan soʻng, 2006-yilda qurilish ishlari olib borilayotgan ochiq havoda yodgorlik uchun rejalar ishlab chiqilgan. Ushbu Pentagon yodgorligi {{Cvt|2|acre|m2}} er, 184 ta skameykadan iborat boʻlib, har bir jabrlanuvchiga bittadan ajratilgan. Skameykalar 77-reys chizigʻi boʻylab jabrlanganlarning yoshiga qarab, 3 yoshdan 71 yoshgacha boʻlgan tekislangan. Park 2008-yil 11-sentyabrda ommaga ochildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://memorial.pentagon.mil/|sarlavha=Pentagon Memorial|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090109173706/http://memorial.pentagon.mil/|arxivsana=9 January 2009}}</ref><ref>{{Pres-reliz manbasi |url=http://www.defenselink.mil/releases/2003/nr20030806-0326.html |title=Contractor Selected for the Pentagon Memorial |publisher=United States Department of Defense |date=6 August 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060511124900/http://www.defenselink.mil/releases/2003/nr20030806-0326.html |archive-date=11 May 2006}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Wilgoren |first=Debbie |last2=Miroff |first2=Nick |last3=Shulman |first3=Robin |date=11 September 2008 |title=Pentagon Memorial Dedicated on 7th Anniversary of Attacks |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/09/11/AR2008091100579.html?hpid=topnews |url-status=live |access-date=11 September 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181003003318/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/09/11/AR2008091100579.html?hpid=topnews |archive-date=3 October 2018}}</ref>{{Clear}}

== Galereya ==

== Havolalar ==
{{Portal|Architecture|United States|War
}}

* Virjiniyadagi milliy tarixiy diqqatga sazovor joylar roʻyxati
* Qoʻshma Shtatlar harbiy bazalari roʻyxati
* Arlington okrugi, Virjiniya shtatidagi tarixiy joylar roʻyxatining milliy reestri
* Oktagon, Misr Mudofaa vazirligining [[Misrning yangi poytaxti|Yangi maʼmuriy poytaxtdagi]] shtab-kvartirasi
* Pentagon kuchlarini himoya qilish agentligi

== Eslatmalar ==
{{NoteFoot}}

== Manbalar ==

=== Iqtiboslar ===
{{Manbalar}}
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]