Qilich sahifasining manbasini koʻrish

{{maʼnolari}}
'''Qilich''' metal yoki boshqa materiallardan tayyorlanadigan, uzun, keskir tigʻli, teshuvchi va kesuvchi [[qurol]]dir. Turli madaniyatlarda qilichlar turlicha koʻrinishga va hajmlarda yasalgan. [[Qadimgi Rim]]da [[gladius]], [[Yaponiya]]da [[katana]], Gʻarbiy turkiy xalqlarda [[yotagʻon]] kabi qilichlar urf boʻlgan.

<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->
'''Qilich''' — chopish yoki sanchish bilan yovga shikast yetkazadigan tigʻli qurol. Birinchi bor qad. turkiy Urxun-Yenisey bitiklarida qayd etiladi. Dastlabki qilich xanjarsimon boʻlib, uchi oʻtkir, 2 tigʻli qilib yasalgan. Qilich dastasidan ushlaganda qoʻl tigʻ tomonga oʻtib ketmasligi uchun [[dasta]] bilan tigʻ ajratib qoʻyilgan. Qilichning qad. turlari suyakdan yasalgan, sirtiga chaqmoqtoshlar qoplangan va u faqat sanchish uchun yaroqli boʻlgan. Keyinchalik jez va temirdan tayyorlangan qilich ham sanchish, ham chopish uchun xizmat qilgan. <nowiki>VI—VII</nowiki> asrlarda Sharq mamlakatlarida bir tomonlama tigʻli egri qilich yasalgan. Uning uz. 80—90 sm, eni 3—3,5 sm boʻlib, qinda saqlangan. Maʼdanga ishlov berishning rivojlanishi oqibatida Q, sifati ham oshib borgan. Sharq davlatlarida Damashq poʻlatidan ishlangan qilich, Isfahon qilichi shuhrat qozongan. Hukmdorlar, lashkarboshilar, beklar va bahodirlar uchun yasalgan qilichlar oltin, kumush va qimmatbaho toshlar bilan ziynatlangan. 
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->

Qilichni asosan belga taqib tashiladi. Uning uchun maxsus kamar taqilishi ham mumkin. Urushda qilichlar ot [[egar|jabdugʻiga]] taqiladi. Qilich uzunligi yarimdan ikki metrgacha bo'ladi. 2 metrdan uzun qilichlar ham bor. Qilichni muhofaza qilish uchun charm yoki boshqa materialdan qilingan [[qin]]ga solinadi. Qilich sopi va qinini rasm, duo, bo'yoqlar bilan bezashadi.

Kunimizda [[oʻtochar qurol]]lar tarqalishi bilan qilichlar dolzarb boʻlmay qoldi. Hozir qilichlarni asosan kolleksiya yoki [[bezak]] uchun tayyorlashadi.
==Galereya==
<gallery>
Image:СМ Палаш Осман-паши.jpg|''Usmon Posho qilichi'', Sevastopol Qora dengiz harbiy muzeyi, Rossiya   
Image:Noe sword.jpg|''Adolat qilichi'', Freilicht muzeyi, Olmoniya
Image:Wallace sword.jpg|''[[William Wallace]] qilichi'', Edinburgh muzeyi, Shotlandiya
Image:Musee-de-lArmee-IMG 1090.jpg|''Antik qilich'', Harbiy muzey, Fransiya
Image:Korea-Neolithic.age-Sword-01.jpg|''Qadimgi koreys qilichi'', Koreya Xalq muzeyi, Janubiy Koreya
</gallery>

{{commonscat|Swords}}

{{OʻzME}}

{{chala}}