Ragnar Frisch sahifasining manbasini koʻrish

{{Olim bilgiqutisi
| ismi                  = Ragnar Frisch
| tasvir                = Uio frisch 2006 0025.jpg
| tasvir_eni            = 230px
| izoh                  = Ragnar Frisch 1944-yilda
| tavallud_sanasi      = 3-mart, 1985-yil
| tavallud_joyi        = [[Oslo]], [[Norvegiya]]
| vafot_sanasi          = 31-yanvar, 1973-yil (77 yoshda)
| vafot_joyi            = [[Oslo]], [[Norvegiya]]
| dafn etilgan joyi     =
| istiqomat_joylari     = 
| fuqaroligi            = Norvegiya
| millati               = [[Norveg]]
| sohasi                = [[Iqtisodiyot]]
| ish_joylari           = [[Oslo universiteti]]
| institutlar           =
| alma_mater            = [[Oslo universiteti]]
| tezis_sarlavhasi      =
| akademik_rahbarlari   = 
| mashhur_shogirdlari   = Olav Reiersøl <br /> [[Trygve Haavelmo]]<ref>{{cite web| url = https://academictree.org/econ/tree.php?pid=740232| title = Ragnar Frisch on Econometree}}</ref>
| mashhur_ishlari       = [[Ekonometrika]]<br />Iqtisodiyotda ishlab chiqarish nazariyasi<br />Frisch ishchi kuchi taklifining elastikligi<br />Frisch–Waugh–Lovell teoremasi
| oʻtkazayotgan_taʼsiri =
| koʻrsatgan_taʼsiri    =
| mukofotlari           = [[Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti]] (1969)
| turmush_oʻrtogʻi      =
| dini                  =
| vebsayt               =
}}

'''Ragnar Anton Kittil Frisch''' (3 mart, 1895 — 31-yanvar, 1973-yil) — [[Norvegiya|norvegiyalik]] [[iqtisodchi]] va [[ekonometrika|ekonometrik]] olim boʻlib, XX asr boshlarida iqtisodiyotni miqdoriy va statistik asoslangan fan sifatida shakllantirishga katta hissa qoʻshgan tadqiqotchilardan biri sifatida tanilgan. Frisch 1926-yilda iqtisodiy tizimlarni tavsiflashda statistik usullardan foydalanishni ifodalash uchun [[ekonometrika]] atamasini, 1933-yilda esa mos ravishda individual va umumiy iqtisodiy tizimlarni ifodalash uchun [[mikroiqtisodiyot]] va [[makroiqtisodiyot]] atamalarini joriy etgan<ref>{{Cite web|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1969|url=https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/1969/frisch/facts/|access-date=2021-11-11|website=NobelPrize.org|language=en-US}}</ref>.

Frisch 1926-yilda [[Oslo universiteti]]da matematika va statistika boʻyicha dissertatsiyasini himoya qilib, falsafa doktori ilmiy darajasini olgan. Doktorlik dissertatsiyasidan soʻng Frisch besh yil davomida AQShda [[Minnesota universiteti]] va [[Yale universiteti]]da ilmiy tadqiqotlar olib borgan. 1930–1931-yillarda Yale universitetida qisqa muddat dars berganidan soʻng, unga iqtisodiyot boʻyicha professor lavozimi taklif qilingan. Biroq hamkasblarining [[Oslo universiteti]]ga qaytish haqidagi bosimi tufayli Frisch bu taklifni rad etgan. Osloga qaytgach, 1931-yilda Frisch Qirol huzuridagi Kengash tomonidan Oslo universitetining Huquq fakultetiga (oʻsha paytda „Qirol Frederick universiteti“) iqtisodiyot va statistika boʻyicha professor etib tayinlangan. 1932-yilda Frisch Oslo universitetida yangi tashkil etilgan Iqtisodiyot institutiga rahbar etib tayinlangan<ref>{{Cite web|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1969|url=https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/1969/frisch/facts/|access-date=2021-11-11|website=NobelPrize.org|language=en-US}}</ref>. Frisch 1965-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Oslo universitetida qoldi.

Frisch 1930-yilda [[Ekonometrika jamiyati]]ning asoschilaridan biri boʻlgan va jamiyatning „Econometrica“ jurnaliga dastlabki 21 yil davomida muharrirlik qilgan. Frisch Medali unining sharafiga nomlangan boʻlib, soʻnggi besh yil ichida chop etilgan [[ekonometrika]] boʻyicha eng yaxshi maqola uchun har yili Ekonometrika jamiyati tomonidan beriladi. Shuningdek, Oslo universitetidagi Amaliy iqtisodiy tahlil boʻyicha Frisch markazi ham uning nomi bilan atalgan<ref>{{Cite web|last=Gaustadalleen 21|first=Kontakt Adresse|title=Om Frischsenteret – Frischsenteret|url=https://www.frisch.uio.no/om-oss/index.html|access-date=2021-11-11|website=www.frisch.uio.no|language=no|arxivsana=2021-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211111125416/https://www.frisch.uio.no/om-oss/index.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Awards {{!}} The Econometric Society|url=https://www.econometricsociety.org/society/awards|access-date=2021-11-11|website=www.econometricsociety.org|language=en}}</ref>. Oslo universiteti qoshidagi Iqtisodiyot institutidagi katta auditoriya zali ham uning nomi bilan atalgan<ref>{{cite web | last1=Pileberg | first1=Silje | title=Jublileum for Ragnar Frisch og Trygve Haavelmo: Dei valde korte, lette studium og fekk Nobelprisen begge to | website=Forskning.no – Norges største nettavis om forskning | date=2019-12-20 | url=https://www.forskning.no/forsker-nobel-prize-winner-partner/jublileum-for-ragnar-frisch-og-trygve-haavelmo-dei-valde-korte-lette-studium-og-fekk-nobelprisen-begge-to/1599834 | language=nb | access-date=2026-03-03}}</ref>.
== Hayoti ==
[[File:Anton Frisch (1865-1928).jpg|thumb|left|upright|Ragnar Frischning otasi Anton Frisch (1865–1928) Oslodagi zargar va kumush konchilari hamda zargarlarning „Frischlar oilasi“ning aʼzosi edi]]
'''Ragnar Frisch''' 1895-yilning 3-martida [[Oslo]]da zargar Anton Frisch va Ragna Fredrikke Frisch (qizlik familiyasi Kittilsen) oilasida tugʻilgan. Frischlar oilasi (Norveg oilalari) XVII asrda Germaniyadan Norvegiyadagi Kongsberg shahriga koʻchib kelgan va uning ajdodlari bir necha asrlar davomida Kongsberg kumush konlarida ishlagan. Ragnar Frischning bobosi Antonius Frisch 1856-yilda Christiania sharida zargar boʻlgan. Shu tariqa, uning oilasi kamida 300 yil davomida kumush, oltin va shunga oʻxshash qimmatbaho metallar bilan shugʻullanib kelgan<ref name=autobio>{{cite book |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1969/frisch-autobio.html |last=Frisch |first=Ragnar |chapter=Autobiography |title=Nobel Lectures, Economics 1969–1980 |editor-first=Assar |editor-last=Lindbeck |editor-link=Assar Lindbeck |publisher=[[World Scientific Publishing Co.]] |location=[[Singapore]] |year=1992 |access-date=2006-11-20 |archive-date=2013-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605233438/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1969/frisch-autobio.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Huhnhäuser |first=Alfred |title=Die deutsche Einwanderung in Kongsberg |location=[[Oslo]] |year=1944 |series=Beiträge zur Geschichte des Deutschtums in Norwegen}}</ref>
. Oilaviy kasbni davom ettirishi kutilgan Frisch Oslodagi David Andersen ustaxonasida zargarga shogird boʻlgan. Biroq onasining tavsiyasiga koʻra, Frisch shogirdlik bilan bir vaqtda Qirol Frederick universitetida (Oslo universiteti) ham tahsil olishni boshlagan. Frisch oʻz yoʻnalishi sifatida iqtisodiyotni tanlagan, chunki bu universitetdagi „eng qisqa va eng oson oʻqish“ deb hisoblangan. Ushbu universitetni 1919-yilda tugatib, iqtisodiyot boʻyicha [[bakalavr]] diplomini olgan<ref name=autobio/>. 1920-yilda Frisch bir vaqtning oʻzida hunarmandchilik boʻyicha Norvegiyadagi malaka sinovlaridan ham oʻtgan, otasining ustaxonasiga ham yordam bergan.
== Taʼlimi ==
1921-yilda Frisch universitetdan stipendiya olib, uch yil davomida [[Fransiya]] va [[Angliya]]da iqtisodiyot hamda matematikani oʻrgangan. [[Norvegiya]]ga qaytgach, 1923-yilda oilaviy biznes qiyinchiliklarga duch kelayotganiga qaramay, ilmiy faoliyatini davom ettirgan, chunki Frisch uchun haqiqiy yoʻl zargarlik emas, balki ilmiy tadqiqot edi<ref name=Bjerkholt>Olav Bjerkholt (2000), „A turning point in the development of Norwegian economics — the establishment of the University Institute of Economics in 1932“. Memorandum No 36/2000, University of Oslo</ref>. Frisch [[ehtimollar nazariyasi]] mavzusi boʻyicha bir necha maqolalar chop etgan. 1925-yildan Oslo universitetida dars berishni boshlagan. 1926-yildan esa [[matematik statistika]] boʻyicha dissertatsiya himoya qilib, falsafa doktori ilmiy darajasini olgan.

1926-yilda Frisch iqtisodiyot va fizika kabi fanlar nazariy va empirik jihatdan miqdoriy asosga tayanishi kerak degan fikrdagi maqolasini chop ettirdi. Shu yilning oʻzida Frisch „Sur un problème d'économie pure“ nomli muhim maqolasini eʼlon qilib, maqolada oʻzining miqdoriy yondashuvini boshlab bergan. Ushbu maqolada tartibli va miqdoriy naflilik tushunchalarini aniq taʼriflangan hamda miqdoriy naflilikni empirik baholash masalalarini koʻrib chiqqan. Frisch, shuningdek, ishlab chiqarish nazariyasi boʻyicha maʼruza oʻqigan va bu sohada matematik usullarni qoʻllashni yoʻlga qoʻygan<ref>"Quantitative formulation of the laws of economic theory" (see Selected Publications)</ref>.

1927-yilda Frisch Rockefeller fondidan stipendiya olib, [[AQSh]]ga borgan. AQShda iqtisodiyotda yangi matematik va statistik yondashuvlarga qiziqqan boshqa iqtisodchilarni izlab, [[Irving Fisher]], [[Wesley Clair Mitchell]], [[Allyn Young]] va [[Henry Schultz]]lar bilan hamkorlik qilgan. Frisch [[investitsiya]]ning iqtisodiy tebranishlarga tas’iri haqida maqola yozgan. Endigina [[iqtisodiy siklllar]] haqida kitob yozgan Wesley Mitchell yangi ilgʻor usullarni joriy etgan Frischning maqolasini ommalashishiga yordam berdi<ref name=Bjerkholt/>.
== Karyerasi ==
Frischning stipendiyasi [[Italiya]] va [[Fransiya]]ga sayohat qilish uchun uzaytirilgan boʻlsa-da, keyingi yili Frisch otasining vafoti tufayli [[Norvegiya]]ga qaytishga majbur boʻldi. U bir yil davomida oilaviy aktivlarni sotish orqali oilaviy ustaxonasini [[modernizatsiya]] qildi va qayta kapitallashtirdi, shuningdek, biznesni boshqarish uchun yangi zargarni izlab topdi. Keyin Frisch akademik faoliyatini davom ettirdi va 1928-yilda Oslo universitetining statistika va iqtisodiyot boʻyicha [[dotsent]]i etib tayinlandi. 1927-1928-yillarda Frisch vaqt qatorlari statistikasi boʻyicha bir qator maqolalarni nashr ettirdi. 1929-yilda esa ekonometrik [[metodologiya]] boʻyicha „Statistik oʻzgaruvchilarda korrelyatsiya va sochilish“ nomli birinchi muhim inshosini nashr etdi, shundan soʻng oʻsha yili iqtisodiy tahlilga dinamikani kiritgan „Iqtisodiy nazariyada statika va dinamika“ asari nashr etildi<ref>{{cite journal | author = J.W. | year = 1931 | title = Frisch (Ragnar): Correlation and Scatter in Statistical Variables | journal = Journal of the Royal Statistical Society | volume = 94 | issue = 1 | pages = 95–98 | doi = 10.2307/2341822 | jstor = 2341822 }}</ref><ref name=SP>See Selected Publications</ref>.

Frisch 1931-yilda universitetning toʻliq professori sifatida ish boshladi. Shuningdek, u 1932-yilda universiteti qoshida Rockefeller fondi tomonidan moliyalashtirilgan Iqtisodiyot institutiga asos solgan va uning tadqiqot boʻyicha birinchi direktori boʻlgan. Ragnar Frisch 1961-yilda „Accademia Nazionale dei Lincei“ tomonidan Antonio Feltrinelli mukofoti hamda 1969-yilda [[Jan Tinbergen]] bilan birgalikda [[Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti]]ni iqtisodiy jarayonlarni tahlil qilish uchun dinamik modellarni ishlab chiqqani va qoʻllagani uchun oladi<ref>{{cite web| url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1969/index.html| title = The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1969}}</ref>. Frisch Amerika sanʼat va fanlar akademiyasi va „American Philosophical Society“ (Amerika falsafa jamiyati) aʼzosi ham boʻlgan<ref>{{Cite web |title=Ragnar Anton Kittil Frisch |url=https://www.amacad.org/person/ragnar-anton-kittil-frisch |access-date=2022-08-31 |website=American Academy of Arts & Sciences |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Ragnar+Frisch&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced |access-date=2022-08-31 |website=search.amphilsoc.org}}</ref>. Frisch Norvegiyaning fashistlar Germaniyasi tomonidan bosib olinishi paytida, 1943-yil oktyabr oyida Oslo universitetining 13 nafar professor oʻqituvchilari va 100 dan ortiq talabalari bilan birga hibsga olingan<ref>{{Cite journal |date=1944 |title=Arrest of Professor Frisch |url=https://www.jstor.org/stable/1905570 |journal=Econometrica |volume=12 |issue=1 |pages=93 |jstor=1905570 |issn=0012-9682}}</ref>. Frisch 1943-yil 17-oktyabrdan Bredtveit konslagerida, 1943-yil 22-noyabrdan Berg konslagerida, 1943-yil 9-dekabrdan 1944-yil 8-oktyabrgacha Grini qamoqxonasida hibsda boʻlgan<ref>{{cite book|editor=Ottosen, Kristian|editor-link=Kristian Ottosen|title=Nordmenn i fangenskap 1940–1945|edition=2nd|year=2004|publisher=Universitetsforlaget|location=Oslo|language=no|isbn=978-8215002880|page=226}}</ref>.

Frisch iqtisodiyotning zamonaviy fan sifatida asoschilaridan biri boʻlgan. U iqtisodiyot sohasida bir qator muhim yutuqlarga erishdi va [[ekonometrika]] va [[makroiqtisodiyot]] kabi bir qator yangi tushunchalarni fanga kiritdi. Frischning 1926-yilda isteʼmolchilar nazariyasi boʻyicha yozgan maqolasi dastlabki „Neo-valrasian“ tadqiqotlarini tashkil etishga yordam berdi. Ayniqsa ishlab chiqarish jarayonlarida alohida ajratib boʻlmaydigan resurslar qoʻllanilganda yuzaga keladigan oʻzaro bogʻliqlikni, yaʼni jarayon ustidan toʻliq nazorat olib borib boʻlmasligini tushunishga yordam berdi<ref>{{cite book |last1=Frisch |first1=Ragnar |title=Theory of Production |date=1965 |publisher=Rand McNally and Company |location=Chicago, IL}}</ref>. Ekonometriyada Frisch vaqt qatorlari (1927-yil) va chiziqli regressiya tahlili (1934-yil) ustida ishlagan. Frederick V. Waugh bilan birgalikda mashhur Frisch–Waugh–Lovell teoremasini ishlab chiqdi. [[Oligopoliya]] nazariyasida konseptual variatsiya yondashuvini ishlab chiqdi. Frisch 1930-yilda [[Yale universiteti]]da oʻqigan maʼruzasiga asoslanib, iqtisodiyotda „model“ atamasini hozirgi maʼnosida qoʻllagan olim sifatida tan olinadi. Bu fikrni [[Paul Samuelson]] ham oʻz maʼruzalarida taʼkidlab oʻtgan<ref>{{cite journal|last1=Bjerkholt|first1=Olav|title=Ragnar Frisch and the Postwar Norwegian Economy: A Critical Comment on Sæther and Eriksen|journal=Econ Journal Watch|date=September 2014|volume=11|issue=3|pages=297–312|url=http://econjwatch.org/file_download/837/CompleteIssueSept2014.pdf|access-date=November 8, 2014}}</ref>.

Uning 1933-yilda yozgan impuls-tarqalish modeli biznes sikllarini tushuntirishga xizmat qilgan soʻngra [[klassik iqtisodiyot]]da biznes sikli nazariyasining asosiy gʻoyalaridan biriga aylangan. Shu bilan bir qatorda, Frisch davlatning iqtisodiy rejalashtirishida va buxgalteriya hisobida ekonometrik modellarni qoʻllashni yoʻlga qoʻyishga hissa qoʻshgan. Frisch „Ekonometrika jamiyati“ asoschilaridan biri va yigirma yildan ortiq vaqt davomida „Econometrica“ jurnalining muharriri boʻlgan. Uning sharafiga nomlangan Frisch medali har ikki yilda bir marta oldingi besh yil ichida yuqorida tilga olingan „Econometrica“ jurnalida chop etilgan eng yaxshi maqola uchun beriladi. Frischning eng sevimli mashgʻuloti asalarichilik boʻlgan va shu sohada genetik tadqiqotlar olib borgan<ref>{{cite web |title=Ragnar Frisch:Facts|url=https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/1969/frisch/facts/|website=nobelprize.org |access-date=2024-03-21}}</ref>.

== Oilasi ==
Frisch 1920-yilda Marie Smedalga turmushga chiqdi va ularning Ragna ismli qizi boʻlgan<ref>{{cite web|publisher=Statistics Norway Research Department|last=Bjerkholt|first=Olav|title=Ragnar Frisch 1895–1995|url=https://www.ssb.no/a/histstat/doc/doc_199403.pdf}}</ref>. Uning nabirasi [[Nadia Hasnaoui]] (Ragnaning farzandi) Norvegiyalik teleboshlovchi boʻlib yetishdi. 1952-yilda birinchi xotini vafot etganidan soʻng, Frisch 1953-yilda bolalikdagi doʻsti Astrid Johannessen bilan qayta turmush qurdi<ref name=autobio/>. Astrid Johannessen 1980-yilda vafot etadi.

== Tanlangan asarlar ==
* {{cite journal |author=Frisch, Ragnar |title=Kvantitativ formulering av den teoretiske økonomikks lover [Quantitative formulation of the laws of economic theory] |journal=Statsøkonomisk Tidsskrift|year=1926 |volume=40 |pages=299–334}}
* {{cite journal |author=Frisch, Ragnar |title=Sur un problème d'économie pure [On a problem in pure economics] |journal=Norsk Matematisk Forenings Skrifter, Oslo|year=1926 |volume=1 |issue=16 |pages=1–40}}
* {{cite journal |author=Frisch, Ragnar |title=Sammenhengen mellem primærinvestering og reinvestering [The relationship between primary investment and reinvestment] |journal=Statsøkonomisk Tidsskrift|year=1927 |volume=41 |pages=117–152}}
* {{cite journal |author=Frisch, Ragnar |title=Correlation and scatter in statistical variables |journal=[[Nordic Statistical Journal]] |year=1929 |volume=1 |pages=36–102}}
* {{cite journal |author=Frisch, Ragnar |title=Statikk og dynamikk i den økonomiske teori [Statics and dynamics in economic theory] |journal=Nationaløkonomisk Tidsskrift|year=1929 |volume=67 |pages=321–379}}
* {{cite journal |author=Frisch, Ragnar |title=Propagation problems and impulse problems in dynamic economics|journal=Economic Essays in Honour of Gustav Cassel|year=1933|pages=171–205}}
* Frisch, Ragnar (1933). ''Pitfalls in the Statistical Construction of Demand and Supply Curves''. Leipzig: Hans Buske<ref>{{Cite journal |last=Allen |first=R.G.D. |date=1934 |title=Review of Pitfalls in the Statistical Construction of Demand and Supply Curves |url=https://www.jstor.org/stable/2548809 |journal=Economica |volume=1 |issue=3 |pages=342–344 |doi=10.2307/2548809 |jstor=2548809 |issn=0013-0427|url-access=subscription }}</ref>.
Frischning 1960-yilgacha boʻlgan asarlarining bibliografiyasi
* {{cite journal |first=Kenneth J. |last=Arrow |title=The Work of Ragnar Frisch, Econometrician |url=https://archive.org/details/sim_econometrica_1960-04_28_2/page/174 |journal=[[Econometrica]] |volume=28 |issue=2 |year=1960 |pages=175–192 |doi=10.2307/1907716 |jstor=1907716 }}
Tanlangan insholar toʻplami
* {{cite book |editor-first=Olav |editor-last=Bjerkholt |year=1995 |title=Foundations of Modern Econometrics: The Selected Essays of Ragnar Frisch |others=2 volumes |location=Aldershot, UK |publisher=Edward Elgar }}

== Qoʻshimcha adabiyotlar ==
* {{cite book|editor-last=Strøm|editor-first=Steinar|chapter=Ragnar Frisch and his Contributions to Economics|pages=[https://archive.org/details/econometricsecon0000unse_w4e7/page/3 3]–108 |title=Econometrics and Economic Theory in the 20th Century|url=https://archive.org/details/econometricsecon0000unse_w4e7|location=New York|publisher=Cambridge University Press |year=1998|isbn=978-0521633659 }}
* {{cite encyclopedia |title=Ragnar Frisch (1895–1973) |url=http://www.econlib.org/library/Enc/bios/Frisch.html |encyclopedia=[[The Concise Encyclopedia of Economics]] |edition=ikkinchi |series=[[Library of Economics and Liberty]] |publisher=[[Liberty Fund]] |year=2008|isbn=978-0865976665 |editor-first=David R.|editor-last=Henderson |editor-link=David R. Henderson |page=535 }}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{wikiquote}}
* [http://www.nobel-winners.com/Economics/ragnar_frisch.html Ragnar Frisch at nobel-winners.com]
* [https://ideas.repec.org/e/pfr8.html IDEAS/RePEc]

{{s-start}}
{{s-bef|before=
|title=[[dekan|Dekan]]i [[Oslo universiteti Huquq fakulteti]]}}
{{s-ttl|title= Huquq fakulteti [[dekan|dekan]]i, [[Oslo universiteti]]|years=1942–1943-yillar}}
{{s-aft|after=}}
{{s-ach|aw}}
{{s-new|da}}
{{s-ttl | title = [[Iqtisodiyot boʻyicha Nobel xotirasi mukofoti laureatlari roʻyxati]] | years = 1969-yil |alongside= [[Jan Tinbergen]] }}
{{s-aft | after = [[Paul Samuelson]] }}
{{s-end}}

{{Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti laureatlari}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Frisch, Ragnar}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar]]
[[Turkum:1895-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1973-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:3-martda tugʻilganlar]]
[[Turkum:31-yanvarda vafot etganlar]]
[[Turkum:Oslo universiteti bitiruvchilari]]