Server Omerov sahifasining manbasini koʻrish

{{Olim bilgiqutisi
|ismi=Server Abdullayevich Omerov
|tugʻilgan_sanasi=1927-yil 29-sentyabr
|tugʻilgan joyi=[[Simferopol]], [[Rossiya SFSR]], [[SSSR]]
|vafot_sanasi=2004-yil 22-sentyabr  (76 yosh)
|vafot etgan joyi=[[Simferopol]], [[Ukraina]]
|fuqaroligi={{flagicon|SSSR}} [[SSSR]]<br /> {{flagicon|Ukraina}} [[Ukraina]]
|Kasbi=davlat arbobi
|institutlar=TDTU
|Ilmiy darajasi=Ph.D.
|mashhur sovrinlari= [[Fayl:SU Order of the Red Banner of Labour ribbon.svg|40px]] [[Fayl:SU Order of the Red Banner of Labour ribbon.svg|40px]]<ref> GA RF R7523 105 152 „Ukazi Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR, prinyatie s 26 po 27-avgusta 1971 goda, i materiali k nim /k protokolu № 14/ s № 2075-VIII po № 2078-VIII. Tom 7“</ref> [[Fayl:SU Order of Friendship of Peoples ribbon.svg|40px]] [[Fayl:SU Order of the Badge of Honour ribbon.svg|40px]]
}}
'''Server Abdullayevich Omerov''' (1927-yil 29-sentyabr, Simferopol —2004-yil 22-sentyabr, Simferopol) — Sovet davlat arbobi. Oʻzbekiston SSR qurilish vaziri. [[Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti|Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi]] deputati. [[Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi|SIKP]] aʼzosi. Qrim-tatar xalqi Qurultay aʼzosi (1991). Qrim-tatar xalqi majlisi deputati. Texnika fanlari nomzodi.

== Tarjimai holi ==
1927-yil 29-sentyabrda Simferopolda tugʻilgan. Otasi — Qrim kurortlarini rejalashtirish va rivojlantirish qoʻmitasi raisi, onasi — Zeynep-Xonum shifokor. Ulugʻ Vatan urushi yillarida oilasi Boshqird Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasiga evakuatsiya qilingan. Omerovlar oilasi yarim orol fashistlardan ozod qilinganidan keyin 1944-yil aprel oyida yarim orolga qaytib keldi va 1944-yilning may oyida ular deportatsiya qilindi. Dastlab, oila [[Sverdlovsk viloyati|Sverdlovsk viloyatida]] yashagan, u yerda otasi usta boʻlib ishlagan, Server esa tunuka ustasi boʻlib ishlagan<ref name="a1">{{Veb manbasi|url=https://ru.krymr.com/a/27288785.html|sarlavha=Сервер Омеров|muallif=[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0,_%D0%93%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0 Бекирова Гульнара]|ish=Крым.Реалии|sana=2015-10-5|nashriyot=|kirish sanasi=2020-06-12|arxivsana=2020-06-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200610072402/https://ru.krymr.com/a/27288785.html}}</ref>.

Keyinchalik oila Namanganga koʻchib oʻtadi, u yerga qarindoshlari deportatsiya qilingan. [[Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti|Toshkent temir yoʻl transporti institutida]] tahsil olgan. U komendantlik soatini buzgani uchun oʻqishni bitirishiga bir oy qolganda universitetdan haydalgan — boks boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida Qrimdagi musobaqalarda qatnashgan. Shundan soʻng Server Omerov [[Namangan|Namangandagi]] kanal qurilishida usta boʻlib ishlab, Irrigatsiya institutida sirtqi boʻlimida oʻqidi. Namanganga koʻchib kelganidan bir yil oʻtib, [[Toshkent davlat texnika universiteti|Toshkent politexnika institutining]] beshinchi kursiga oʻqishga kirib, uni aʼlo baholarga tamomladi.

1959-yildan — [[Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi|SIKP]] aʼzosi<ref name="ff22">Deputati Verxovnogo Soveta Uzbekskoy SSR (Devyatiy soziv) // 1976. s. 335</ref>.

Institutni tugatgach, „Sredazshaxtstroy“ qurilish boshqarmasi bosh muhandisi boʻlib ishlagan. Keyin [[Samarqand|Samarqanddagi]] [[Turkiston harbiy okrugi]] qurilish boʻlimi bosh muhandisi lavozimiga oʻtkazildi. 1960-yillargacha Samarqandda turli lavozimlarda ishlagan. Toshkentdagi uy qurilishi kombinatini boshqargan.

1964-yilda Kolxoz va sovxoz qurilishi davlat kooperativ qoʻmitasining vaziri boʻldi. Keyinchalik qoʻmita Oʻzbekiston SSR Qishloq xoʻjaligi qurilish vazirligiga biriktirildi va Omerov vazir oʻrinbosari, tez orada Oʻzbekiston SSR qurilish vaziri boʻldi. U respublika hokimiyatidagi eng yuqori martabali Qrim-tatarlaridan biri edi.

[[Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti]] (9 va 10-chaqiriqlar) deputati<ref name="ff22">Deputati Verxovnogo Soveta Uzbekskoy SSR (Devyatiy soziv) // 1976. s. 335</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160806104748/http://knowbysight.info/1_UZBEK/13459.asp Deputati Verxovnogo Soveta Uzbekskoy SSR X-go soziva (1980—1985)]</ref>.

1975-yilda SSSR rahbariyatiga Qrim-tatarlarining etnik masalasini hal qilishni talab qilgan xatni imzoladi<ref name="b2">[https://web.archive.org/web/20190318023202/http://www.history.org.ua/LiberUA/966-02-3287-X/966-02-3287-X.pdf Krimskі tatari: shlyax do povernennya krimskotatarskiy natsіonalniy rux (druga polovina 1940-x — pochatok 1990-x rokіv) ochima radyanskix spesslujb. Zb. dok. ta materіalіv. Ch.2.] / Uporyad.: O. G. Bajan, Yu. Z. Danilyuk, S. A. Kokіn, O. A. Loshitskiy. — K., 2004. — 362 s.</ref>.

Qrim-tatar xalqi Qurultoy aʼzosi (1991). Uni amalga oshirish boʻyicha tashkiliy qoʻmita raisi edi. Qurultoyda u parlament deputati etib saylandi. 1991—1996-yillarda parlamentda Iqtisodiyot va investitsiyalar boʻlimiga rahbarlik qilgan. Mejlis delegatsiyasi tarkibida 1992-yil fevral oyida Turkiyaga tashrif buyurgan, u yerda parlament rahbarlari Turkiya Bosh vaziri [[Süleyman Demirel|Sulaymon Demirel]] va boshqa qator siyosat va jamoat arboblari bilan uchrashgan<ref name="b2">[https://web.archive.org/web/20190318023202/http://www.history.org.ua/LiberUA/966-02-3287-X/966-02-3287-X.pdf Krimskі tatari: shlyax do povernennya krimskotatarskiy natsіonalniy rux (druga polovina 1940-x — pochatok 1990-x rokіv) ochima radyanskix spesslujb. Zb. dok. ta materіalіv. Ch.2.] / Uporyad.: O. G. Bajan, Yu. Z. Danilyuk, S. A. Kokіn, O. A. Loshitskiy. — K., 2004. — 362 s.</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://old.iea.ras.ru/books/09_KRIM2/120220041254.htm|sarlavha=N 54|ish=old.iea.ras.ru|kirish sanasi=2020-06-12|arxivsana=2020-01-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200126041308/http://old.iea.ras.ru/books/09_KRIM2/120220041254.htm}}</ref>. 1995-yildan 2001-yilgacha Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qrim boʻyicha Taraqqiyot va integratsiya [[Birlashgan millatlar tashkiloti|dasturida]] maslahatchi boʻlgan.

2004-yil 23-sentyabrga oʻtar kechasi u va uning rafiqasi Alime Simferopoldagi oʻz kvartirasida pichoq bilan oʻldirilgan. Qotillar oʻz kvartirasida taʼmirlash ishlarini olib borayotgan ishchilar boʻlib chiqqan<ref>{{Veb manbasi|til=ru|url=https://rg.ru/2004/09/24/omerov-anons.html|sarlavha=Зверски убит создатель Курултая крымских татар|ish=Российская газета|kirish sanasi=2020-06-12|arxivsana=2020-06-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200612113632/https://rg.ru/2004/09/24/omerov-anons.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://podrobnosti.ua/154324-rezonansnye-prestuplenija.html|sarlavha=Резонансные преступления|muallif=[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%BD%D0%B8%D0%B9,_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Константин Стогний]|ish=podrobnosti|sana=2004-10-15|kirish sanasi=2020-06-12|arxivsana=2020-06-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200612113633/https://podrobnosti.ua/154324-rezonansnye-prestuplenija.html}}</ref>.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Omerov, Server}}
[[Turkum:2004-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:22-sentyabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1927-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:29-sentyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Hurmat Belgisi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Toshkent davlat texnika universiteti bitiruvchilari]]