Shamsuddin Kulol maqbarasi sahifasining manbasini koʻrish

{{Bino bilgiqutisi
| nomi                = Shamsuddin Kulol maqbarasi
| asl_nomi            = 
| asl_nomi_til        = 
| logo                = 
| logo_size           = 
| logo_alt            = 
| logo_caption        = 
| tasvir              = Shamsuddin_Kulol_building.jpg
| eni                 = 
| izoh                = Shamsuddin Kulol maqbarasi (chap)
| map_type            = 
| map_alt             = 
| map_dot_mark        = 
| map_dot_label       = 
| relief              = 
| map_caption         = 
| map_size            = 
| coordinates         = <!-- {{coord|39.2540|66.8530|type:landmark|display=inline,title}} -->, 
| eski_nomlari        = 
| muqobil_nomlari     = 
| etmologiya          = 
| maqom               = maqbara
| boshlangan          = 1373-yil
| tugagan             = 1374-yil
| buzilgan_sana       =<nowiki>XX</nowiki> asr
| turi                = [[maqbara]] 
| tasnif              = 
| joylashuvi          = Ipak yoʻli 89-uy
| manzil              = 
| shahar              =  Shahrisabz
| mamlakat            = Oʻzbekiston
| narx                = 
| ren_cost            = 
| mijoz               = 
| egasi               = 
| filial              = 
| balandligi          = 
| tip                 = 
| antenna_shpil       = 
| tom                 = 
| eng_yuqori_qavati   = 
| rasadxona           = 
| diameter            = 
| aylana_uzunligi     = 
| vazni               = 
| boshqa_oʻlchamlar   = 
| material            = 
| qavatlar_soni       = 
| binoning_ichki_maydoni =
| liftlar_soni        = 
| yerlar              = 
| meʼmor              = 
| architecture_firm   = 
| quruvchi            = 
| muhandis            = 
| boshqa_dizaynerlar  = 
| main_contractor     = 
| mukofotlar          = 
| vebsayt             = <!-- {{URL|namuna.com}} -->
| modul               = 
| manbalar            = 
| havolalar           = 
}}
'''Shamsuddin kulol maqbarasi''' — [[Qashqadaryo viloyati]] [[Shahrisabz|Shahrisabz shahrida]] joylashgan [[meʼmorlik|meʼmoriy]] [[yodgorlik]] ([[XV asr|<nowiki>XV</nowiki> asr]]). [[Amir Temur]]ning otasi [[Amir Taragʻoy]] va Temurning piri [[Shamsuddin Kulol]] qabri ustiga bunyod etilgan. [[Goʻrxona]]ning tarhi toʻrtburchak (12,1x10,6 m) shaklda, pishiq gʻishtdan qurilgan, toʻrdagi devori [[ravoq]]li toqchalardan tashkil topgan. O'ymakori eshigi mayda gulli, uning [[islimiy]] naqshi va [[kufiy]] [[yozuv]]i nodir hisoblanadi. Maqbaraning kulohiy (qirrador) [[gumbaz]]i <nowiki>XX</nowiki> asr boshlarida buzib tashlangan, oʻrni bir ustunli tekis tom bilan taʼmirlangan. Shayx Shamsuddin kulol maqbarasi Amir Temur davrida shakllangan yangi meʼmoriy uslubning ilk namunasi hisoblanadi, ayniqsa, [[bino]] ichidagi gumbaz osti [[tuzilma]]si — oʻzaro kesishgan ravoqlar va ular orasidagi qalqonsimon bezaklari meʼmoriy uslubga muhim taʼsir koʻrsatgan{{OʻzME-Sh}}.

== Joylashuvi ==
Shamsuddin kulol maqbarasi „[[Dorut Tilovat]]“ majmuasi tarkibida joylashgan. Dorut Tilovat soʻzining maʼnosi „tilovat qiluvchilar“ deganidir.

== Tuzilishi ==
[[Fayl:Shamsuddin_Kulol_tomb.jpg|left|250x250px]]
Goʻrxona toʻrtburchak shaklda qurilgan boʻlib, umumiy maydon 12.1x10.6 metrni tashkil etadi. Inshoot toʻlaligicha pishiq gʻishtdan barpo etilgan. Kirish eshigi gullar bilan oʻymakorlik asnosida yaratilgan. Unda islimiy naqsh va kufiy yozuvlari joy olgan. Yogʻoch darvoza buxorolik ganjkor ustalar tomonidan tayyorlangan.

Maqbaraning qirrador gumbazi mavjud boʻlgan. Ammo <nowiki>XX</nowiki> asrda mazkur gumbaz qulab tushadi va keyinchalik uning oʻrniga oddiy tekis tom oʻrnatiladi<ref>{{veb manbasi |title=SHAMSUDDIN KULOL MAQBARASI HAQIDA BILASIZMI? |url=https://legacy.uz/uz/shamsuddin-kulol-maqbarasi-haqida-bilasizmi/ |website=legacy.uz |accessdate=08-2023 }}{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.

Shamsiddin kulolning koʻmilgan hujrasi ham koʻfiycha yozuvlar bilan bezatilgan boʻlib bu asosiy bino hisoblanadi. Ikkinchi bino esa shakldor gʻishtlardan qad rostlagan. Oʻz davrida masjid darvozalari, ibodat qilish uchun maxsus joylar, tahorat olish uchun sakkiz qirrali hovuz, shu bilan birgalikda, balandligi 10.5 metrga teng boʻlgan minora barpo etilgan. Maqbara atrofida marmar zina-poyali kichik bogʻ va gʻishtin yoʻlaklar mavjud boʻlgan.

==Tarixi==
Mazkur maqbaraning qurilishi Amir Temurning farmoni bilan [[1373-yil]]da boshlangan. Qurilish ishlari [[1374-yil]]da nihoyalangan. Maqbara va majmua tarkibiga kiruvchi Miro Ulugʻbek tomonidan barpo etilgan [[Gumbazi sayidon]] maqbarasi ham bir nechta hujralardan tarkib topgan. Bu yerda Amir Temurning otasi Muxammad Taragʻay va Amir Temurning ustozi Shayx Shamsiddin kulolning qabrlari joylashtirilgan<ref>{{veb manbasi |title=Qashqadaryo viloyati |url=https://uzbekistan.travel/uz/o/qashqadaryo-viloyati/ |website=uzbekistan.travel |accessdate=08-2023}}</ref>.
== Taʼmirlanishi ==
Ilk mustaqillik yillarida kogonlik dindorlar va naqshbandiya tariqati yetakchilari tomonidan Shamsiddin kulol dafn etilgan joyga yaqin hududda birmuncha oddiy maqbara bunyod etilgan. Ammo, avliyoning ayni koʻmilgan joyi aniqlanmay qolgan. [[2008-yil]]da ayni hudud aniqlanib shu yerdagi 6 gektar maydonda ikki qavatli maqbara barpo etilgan<ref>{{veb manbasi |title=Sayid Amir Kulol maqbarasi |url=https://meros.uz/object/sayid-amir-kulol-maqbarasi |website=meros.uz |accessdate=08-2023}}</ref>.

== Yana qarang ==
* [[Shamsuddin kulol]]
*[[Dorut Tilovat]]
== Adabiyotlar ==
* {{OʻzME manba
 | Shamsuddin Kulol maqbarasi
 | muallif = B. Nasriddinov
 | 10
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Qashqadaryo meʼmoriy yodgorliklari]]
[[Turkum:Shahrisabzning tarixiy markazi]]