Ziyosfera

Shoh Sulton Rumiy

Shoh Sulton Qamariddin Rumiy (bengalcha: শাহ সুলতান কমর উদ্দিন রুমী, arabcha: شاه سلطان قمر الدين رومي‎‎) – 11-asrda yashagan soʻfiy musulmon siymo boʻlib, ilmiy anʼanalarga koʻra, Bengaliyaga kelib joylashgan ilk soʻfiy hisoblanadi[1]. Uning nomi islomning Netrokonaga kirib borishi bilan bogʻlanadi. Bu esa Yaqin Sharq, Markaziy Osiyo va Janubiy Osiyo oʻrtasidagi uzoq tarixiy sayohatlar silsilasining bir qismidir[2][3].

Shoh Sulton

Qamariddin Rumiy

Madanpurdagi Shoh Sulton Rumiy ziyoratgohi
Shaxsiy maʼlumotlar
Vafoti 1075-yil
Madanpur, Netrokona
Dini Islom
Boshqa nomlari Qamaruddin

Hayoti

Madanpurdagi Shoh Sulton Jome masjidi

Qadimiy hujjatlar Rumiy milodiy 1053-yilda (hijriy 445-yil) ustozi Sayid Shoh Surxul Antia va oʻn nafar shogirdi bilan Bengaliyaga kelganini koʻrsatadi. Bu musulmon sarkardasi Baxtiyor Xaljiy kelishidan bir asr, hamda Shoh Jalolning 1303-yildagi Silhetni zabt etishidan 250 yil avval sodir boʻlgan. Demak, Rumiy Bengaliyaga fathlardan ham oldin kelgan[4][5].

Rumiy va uning hamrohlari hozirgi Netrokonaga joylashgan, u paytda bu hududda musulmon aholi boʻlmagan va Ganesh ismli Koch qiroli hukmronlik qilgan. Islom xabari mahalliy aholiga yetib borgan va ularning koʻpchiligi islomni qabul qilgan[6][7]. Din qabul qilish haqidagi xabar podshohga yetgach, Rumiy saroyga chaqirtiriladi. Rivoyat qilinishicha, Rumiy Alloh unga ruhiy qudrat berganini aytadi va shundan soʻng sinovga duchor qilinadi. Unga zahar taklif etiladi va eʼtiqodga koʻra, zaharni ichganidan keyin ham omon qoladi. Voqea joyida hozir boʻlganlarning barchasi islomni qabul qiladi, podshoh esa unga Madanpur qishlogʻini hamda qoʻshni ayrim qishloqlarni inʼom etib, ularni ijarasiz hududga aylantiradi[8][9].

Vafoti va merosi

Shoh Sulton Rumiy milodiy 1075-yilda (hijriy 475-yil) vafot etgani taxmin qilinadi. Madanpur qishlogʻida ziyoratgoh bunyod etilgan boʻlib, u hozirgacha ziyorat qilinadi. Ziyoratgoh majmuasiga tutash holda masjid ham qurilgan[10].

Bengaliyaning mustamlaka davrida Britaniya Sharqiy Hindiston kompaniyasi 1829-yilda ziyoratgoh mulkini egallab olishga uringan. Bunga ziyoratgoh qoʻriqchilari 1082-yilga oid qadimiy forscha hujjatni taqdim etib eʼtiroz bildirgan. Natijada hukumat bu rejadan voz kechib, mulkni hujjat egasi – Sayid Jaloliddinga topshirgan[8][5].

Rumiy nomi bilan ataladigan bir qancha obyektlar mavjud:

  • Shoh Sulton Jome masjidi, Madanpur
  • Shoh Sulton Degree kolleji
  • Shoh Sulton oʻrta maktabi, Madanpur
  • Shoh Sulton raqamli instituti
  • Shoh Sulton diagnostika markazi

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ „Sufi influence in Bengal“. The Daily Star (2013-yil 1-avgust). Qaraldi: 2019-yil 28-noyabr.
  2. ↑ Sarwar Alam. Perceptions of Self, Power, & Gender Among Muslim Women: Narratives from a Rural Community in Bangladesh. Springer, 15 February 2018 — 9-bet. 
  3. ↑ Abdul Matin. Socio-religious reform and Sufism in 20th century Bengal: A study of the role of Pir Abu Bakr of Furfura Sharif, India (SACS Special Issue), 2018 — 26-bet. 
  4. ↑ Shah Noorur Rahman (1995). "Islam and its Early Introduction in Bengal". Proceedings of the Indian History Congress 56: 425–434. 
  5. ↑ 5,0 5,1 N. Hanif. Biographical encyclopaedia of Sufis: South Asia. Sarup & Sons, 2000 — 325-bet. 
  6. ↑ Dr. Md. Yousuf Ali; Abu Sadat Nurullah (Dec 2007). "Challenges of Islamic Da'wah in Bangladesh: The Christian Missions and Their Evangelization". IIUC Studies 4: 87–108. ISSN 1813-7733. 
  7. ↑ Afia Dil (June 2012). "Impact of Arabic on Bengali Literature and Culture". Journal of the Asiatic Society of Bangladesh (Hum.) 57 (1): 101–152. https://www.asiaticsociety.org.bd/wp-content/uploads/2022/05/Humanities_June_2012.pdf. 
  8. ↑ 8,0 8,1 Islom, Sirajul; Miah, Sajahan; Khanam, Mahfuza et al., eds (2012). "Shah Sultan Rumi (R)". Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh (Online nashri). Dhaka, Bangladesh: Banglapedia Trust, Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shah_Sultan_Rumi_(R). <!--->
  9. ↑ „A Short Walk to the History of Islam in Bengal (Part II) Mohammad Al Amin“ (en-US). Perspective (2019-yil 15-fevral). 2019-yil 28-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 28-noyabr.
  10. ↑ Islom, Sirajul; Miah, Sajahan; Khanam, Mahfuza et al., eds (2012). "Sufism". Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh (Online nashri). Dhaka, Bangladesh: Banglapedia Trust, Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. http://en.banglapedia.org/index.php?title=Sufism. <!---> 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Shoh_Sulton_Rumiy" dan olindi