Shushtar sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi = Shushtar
| asl nomi = {{lang|fa|شوشتر}}
| image_skyline = {{Photomontage
                              | photo1a = Shushtar Historical Hydraulic System 2.jpg
                              | photo2a = Shushtar bridge.jpg
                              | photo3a = باغشاه شوشتر.jpg
                              | spacing = 2
                              | size = 266
                              | foot_montage =
                             }}
|tasvir_eni=280px
| mavqe = Shahar
| mamlakat = Eron
| mintaqa turi = Eron ustonlari{{!}}uston
| mintaqa =
| jadvalda mintaqa = Xuziston
| tuman turi = Eron shahristonlari{{!}}shahriston
| tuman = Shushtar shahristoni{{!}}Shushtar
| jadvalda tuman =
| jamoat turi = [[baxsh]]
| jamoat = [[Markaziy tuman (Shushtar shahristoni)|Markaziy tuman]]
| jadvalda jamoat =
| qaram =
|lat_deg= 32|lat_min= 02|lat_sec=42
|lon_deg= 48|lon_min= 51|lon_sec=34
|CoordAddon = type:city(10034830)_region:IR
| CoordScale =
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 260
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mamlakat xaritasi =
| mintaqa xaritasi =
| tuman xaritasi =
| ichki bolinishi =
| rahbar turi = Hokim
| rahbar = 
| asos solingan =
| ilk eslatilishi =
| avvalgi nomlari =
| qachondan beri =
| maydon =
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi = 
| iqlim =
| rasmiy til = fors tili
| aholi = 101 878<ref name="2016 census"/>
| sanalgan yil = 2016
| zichlik =
| aglomeratsiya =
| milliy tarkib =
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxronim =
| vaqt mintaqasi = +3:30
| DST =
| telefon kodi = +98
| pochta indeksi =
| pochta indekslari =
| avtomobil kodi =
| identifikator turi =
| raqamli identifikator =
|sayt = 
| Commons turkumi = Shushtar
}}
'''Shushtar''' ({{lang-fa|شوشتر}}){{efn|'''Shūshtar''', '''Shūstar''' va '''Shooshtar''' shaklida ham [[romanizatsiya]] qilinadi<ref>{{GEOnet3|-3085511}}</ref>}} [[Eron]]ning [[Xuziston]] ustoni Shushtar shahristoni Markaziy tumanidagi shahar. Ham shahriston, ham tuman markazi vazifasini bajaradi<ref name="Khuzestan Structure">{{cite web |title =  Approval of the organization and chain of citizenship of the elements and units of the national divisions of Khuzestan province, centered in the city of Ahvaz |language = fa |website = Islamic Parliament Research Center |url = https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113029 |archive-url = https://web.archive.org/web/20140717093724/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113029 |publisher = Ministry of Interior, Political and Defense Commission of the Government Board |last = Habibi |first = Hassan |archive-date = 17 July 2014 |access-date = 25 January 2024}}</ref>.

2006-yilgi milliy aholini roʻyxatga olish vaqtida shahar aholisi 21 511 xonadonda yashovchi 94 124 kishini tashkil qilgan<ref name="2006 census">{{cite web | title = Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006) | page = 24 | language = fa | publisher = The Statistical Center of Iran | website = AMAR | url = http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/24.xls | access-date = 25 September 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110920094514/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/24.xls | format = Excel | archive-date = 20 September 2011}}</ref>. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 26 639 ta xonadondan iborat 106 815 kishi bor edi<ref name="2011 census">{{cite web | title = Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011) | page = 24 | language = fa | publisher = The Statistical Center of Iran | website = Syracuse University | url = https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Ardabil.xls |archive-url = https://web.archive.org/web/20230115211527/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Ardabil.xls |archive-date = 15 January 2023 | access-date = 19 December 2022 | format = Excel}}</ref>. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish vaqtida 28 373 ta xonadonga boʻlingan 101 878 kishi istiqomat qilgan<ref name="2016 census">{{cite web | title = Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016) | page = 24 | language = fa | publisher = The Statistical Center of Iran | website = AMAR | url = https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_24.xlsx | access-date = 19 December 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190322123220/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_24.xlsx | format = Excel | archive-date = 22 March 2019}}</ref>.

Shushtar qadimiy [[Mudofaa inshootlari|qal’a]] [[shahar]] boʻlib, viloyat markazi [[Ahvoz]]dan taxminan {{convert|92|km|mi}} uzoqlikda joylashgan. Uning oʻtmishdagi qishloq xoʻjaligi hosildorligining katta qismi Erondagi birinchi toʻgʻon koʻprigi boʻlgan [[Bandi Qaysar]]da joylashgan [[sugʻorish]] tizimidan olingan.<ref name="Vogel 1987, 50"/>. [[Shushtar tarixiy gidravlika tizimi]] Yuneskoning [[Jahon merosi]] roʻyxatiga kiritilgan 13 ta obyektdan iborat.

== Tarixi ==
[[Elam]] davrida Shushtar ''Adamdun'' nomi bilan tanilgan{{Citation needed}}. [[Ahamoniylar davlati|Ahamoniylar]] davrida uning nomi ''Šurkutir'' boʻlgan{{Citation needed}}. Anʼanaga koʻra, Shushtarga afsonaviy shoh Hoʻshang [[Suza]] (aka Shush)ni qurgandan soʻng asos solilgan. „Shushtar“ nomi „Shushdan ham goʻzal“ maʼnosini bildiruvchi qiyosiy shakl boʻlgan<ref name="Kramers 1997"/>. Jozef Markvart ham Shushtar nomini Shushdan olingan, lekin bir oz boshqacha maʼnoda, „-tar“ qoʻshimchasi yoʻnalishni bildiruvchi deb talqin qilgan<ref name="Kramers 1997"/>. Shaharning arabcha nomi '''Tustar''' forscha Shushtar shakliga moslashgan<ref name="Kramers 1997">{{cite book |last1=Kramers |first1=J.H. |editor1-last=Bosworth |editor1-first=C.E. |editor2-last=van Donzel |editor2-first=E. |editor3-last=Heinrichs |editor3-first=W.P. |editor4-last=Lecomte |editor4-first=G. |title=The Encyclopaedia of Islam, Vol. IX (SAN-SZE) |date=1997 |publisher=Brill |location=Leiden |isbn=90-04-10422-4 |pages=512–3 |url=https://ia600603.us.archive.org/14/items/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/09.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonHeinLec.etc.UndPatIUA.v9.San-Sze.Leid.EJBrill.1997..pdf |access-date=18 May 2022 |chapter=SHUSHTAR}}</ref>.

Shushtar Pliniy Elder tilga olgan „Sostra“ boʻlishi mumkin<ref name="Kramers 1997"/>. Suryoniy adabiyotda Nestorian yepiskopligi sifatida ham tanilgan<ref name="Kramers 1997"/>.

[[Sosoniylar]] davrida u [[Qarun]] daryosi boʻyidagi orol shahar edi va yozgi [[poytaxt]] boʻlish uchun tanlangan. Daryo shahar atrofida xandaq hosil qilish uchun kanalizatsiya qilingan, Shushtarga koʻpriklar va asosiy darvozalar sharq, gʻarb va janubda qurilgan. Yaqin atrofdagi bir nechta daryolar qishloq xoʻjaligini kengaytirish uchun qulaydir; asosiy ekin boʻlmish shakarqamish yetishtirish 226-yilga borib taqaladi. Daryoni uylar va binolarning shaxsiy suv havzalari bilan bogʻlaydigan, maishiy ehtiyojlar va sugʻorish uchun, shuningdek asosiy darvozalar yopilgan urush davrida suv bilan taʼminlash, saqlash va sugʻorish uchun suv yetkazib beruvchi ''[[koriz]]lar'' deb nomlangan yer osti kanallari tizimi qurilgan. Bu ''ganotlarning'' izlarini hozir ham baʼzi uylarning oʻrnida topish mumkin.

Xalifalik davrida Shushtar Xuziston tarkibiga kirgan yetti ''kuvardan'' birining markazi edi<ref name="Kramers 1997"/>. Uning ''kurahi'' shimoliy Xuziston tekisligining sharqiy chekkasini qamrab olgan boʻlsa kerak<ref name="Pyne"/>{{rp|178}}. Bugungi kunda bu hududda yarim koʻchmanchi odamlar yashaydi – bu [[Muqaddasiy]]ning Shushtarga tobe boʻlgan „hech qanday shaharcha yoʻq“ deb yozganini tushuntirib berishi mumkin<ref name="Pyne"/>{{rp|178}}.

Tarixan Shushtar Xuzistonning eng muhim toʻqimachilik shaharlaridan biri boʻlgan<ref name="Pyne"/>{{rp|185}}.  Oʻrta asrlar davomida mualliflar Shushtarda ishlab chiqarilgan turli toʻqimachilik mahsulotlarini doimiy ravishda sanab oʻtishgan<ref name="Pyne"/>{{rp|185}}.  Masalan, [[Istaxriy|al-Istaxriy]] (tax. 933-yilda) ''diboj'' ([[kimxob]]) va ''tiraz'', al-[[Muqaddasiy]] (tax. 1000-yilda) ''diboj'', ''anmat'' (gilam), paxta va [[Marv]] uslubidagi kiyimlarni va [[Hofizi Abru]] (tax. 1430-yilda) ''diboj'', ''tiraz'' va ''harirni'' ([[ipak]]) yozib qoldirgan<ref name="Pyne"/>{{rp|183}}  Shushtarning tijorat ahamiyati uning 933-yilda [[kisva]] ([[Kaʼba]] uchun naqshli qoplama) ishlab chiqarish uchun tanlangani bilan eʼtirof etilgan. Bu siyosiy ahamiyatga ega boʻlgan katta sharaf edi<ref name="Pyne"/>{{rp|185–6}}.

Al-Muqaddasiyning maʼlumotlariga koʻra, Shushtarning oʻrtasida qabriston boʻlgan<ref name="Pyne"/>{{rp|338–9}}. Nanette Mari Pyne bu koʻrinadigan darajada gʻayrioddiy hodisa emasligini aytadi: Eronning bu qismida qabristonlar koʻp uchraydi. eng baland yerga, baʼzi joylarda suv sathi koʻtarilmasligi uchun, baʼzilarida esa ekin maydonlarini ishlab chiqarishdan mahrum qilmaslik uchun qoʻyilgan“<ref name="Pyne"/>{{rp|339}}.  Shushtar misolida, qabriston eng baland yer yerning oʻrtasida, Parfiya va Sosoniylar istilosi natijasida vujudga kelgan turar-joy tepaligi tepasida boʻlgan<ref name="Pyne"/>{{rp|339}}  Al-Maqdisiy ham Shushtar masjidining „gazma savdogarlari hududidagi bozorlar oʻrtasida“ joylashganini taʼriflaydi<ref name="Pyne"/>{{rp|339}}. Shahar darvozasi yonida ikkinchi gazlama bozori joylashgan edi<ref name="Pyne"/>{{rp|339}} Mato toʻldiruvchilar maydoni yaqin atrofdagi koʻprik yonida joylashgan edi<ref name="Pyne"/>{{rp|339}}.

Al-Muqaddasiyning Shushtarni xurmo, uzum va sitron kabi mevali bogʻlar bilan oʻralgan deb taʼriflagan<ref name="Pyne"/>{{rp|337–8}}.  Muqobil qoʻlyozmada „nozik anorlar“ va „yuqori noklar“ ham keltirilgan<ref name="Pyne">{{cite book |last1=Pyne |first1=Nanette Marie |title=The impact of the Seljuq invasion on Khuzestan: an inquiry into the historical, geographical, numismatic, and archaeological evidence |date=1982 |url=https://digital.lib.washington.edu/researchworks/handle/1773/10322 |access-date=2 September 2021}}</ref>{{rp|339}}.

[[Ibn Battuta]] ziyorat qilib, „Daryoning ikki qirgʻogʻida bogʻlar va suv gʻildiraklari bor, daryoning oʻzi chuqur va uning ustida, sayohatchilar darvozasiga olib boradi, qayiqlar ustida koʻprik bor“, deb taʼkidlagan<ref>{{cite book|last1=Battutah|first1=Ibn|title=The Travels of Ibn Battutah|date=2002|publisher=Picador|location=London|isbn=9780330418799|pages=64}}</ref>.

Qadimiy qal’a devorlari [[Safaviylar]] davrining oxirida vayron qilingan.

=== 1831-yilgi vabo epidemiyasi ===
1831-yilda [[vabo]] epidemiyasi Shushtarni vayron qilib, shahar aholisining yarmiga yaqinini nobud qildi. Shushtar vabosi paytida mandaiy jamoasi ayniqsa qattiq taʼsir koʻrsatdi, chunki ularning barcha ruhoniylari vabodan oʻlgan edi. Oʻlgan ruhoniyning tirik qolgan oʻgʻli Yahyo Bihram Shushtarda mandaiy ruhoniyligini jonlantirishga kirishdi<ref name="Buckley 2002">{{cite book|last=Buckley|first=Jorunn Jacobsen|title=The Mandaeans: ancient texts and modern people|url=https://archive.org/details/mandaeansancient0000buck|publisher=Oxford University Press|publication-place=New York|year=2002|isbn=0-19-515385-5|oclc=65198443}}</ref>.

=== 1800-yillarning oxiridan hozirgacha boʻlgan davri ===
Shushtar 1887-yilda tashkil etilgan Qarun paroxod xizmatidan foydalangan<ref name="Kramers 1997"/>. Bu qayiqlar oqimning yuqori tomonidagi eng uzoq nuqtasi edi va yuklarni shu yerga tushirish va karvon orqali quruqlikka joʻnatish kerak edi<ref name="Kramers 1997"/>. U Eronning janubi-gʻarbiy qismidagi asosiy savdo markaziga aylandi va 1938-yilga kelib uning aholisi 28 ming kishiga yetdi<ref name="Kramers 1997"/>. 20-asr boshlarida shahar Haydariy va Neʼmatiy guruhlari oʻrtasidagi tartibsizliklardan aziyat chekdi<ref name="Kramers 1997"/>. Oddiy Haydariy-Neʼmatiy raqobati Shushtarda ham siyosiy tus oldi, chunki Haydariylar arab va monarxiya tarafdori, neʼmatiylar esa Baxtiyoriy va konstitutsiyaparast edi<ref name="Kramers 1997"/>.

Trans Eron temir yoʻli qurib bitkazilishi bilan Shushtar tanazzulga yuz tuta boshladi<ref name="Kramers 1997"/>. Temir yoʻl Shushtarni aylanib oʻtib, Ahvoz foydasiga Shushtarning savdo ahamiyatini oʻz zimmasiga oldi va Shushtar aholisi kamayib ketdi<ref name="Kramers 1997"/>.

=== Bandi Qaysar ===
[[File:ShushtarMAP.jpg|thumb|left|[[Shushtar tarixiy gidrotexnika tizimi]]ning xaritasi]]

Baʼzilar fikricha, Bandi Qaysar („Qaysar toʻgʻoni“) Rim tomonidan qurilgan ark koʻprigi [chunki uning qurilishida Rim asirlari qoʻllangan] va mamlakatda uni [[toʻgʻon]] bilan birlashtirgan birinchi koʻprik hisoblanadi<ref name="Vogel 1987, 50">{{harvnb|Vogel|1987|p=50}}</ref>. Sosoniy Shoh [[Shopur I]] [[Rim imperiyasi|Rim imperatori]] [[Valerian]]ni magʻlub etganida, u asirga olingan Rim askarlariga 500 metrdan ortiq choʻzilgan katta koʻprik va toʻgʻon qurishni buyurgani aytiladi<ref>{{harvnb|Smith|1971|pp=56–61}}; {{harvnb|Schnitter|1978|p=32}}; {{harvnb|Kleiss|1983|p=106}}; {{harvnb|Vogel|1987|p=50}}; {{harvnb|Hartung|Kuros|1987|p=232}}; {{harvnb|Hodge|1992|p=85}}; {{harvnb|O'Connor|1993|p=130}}; {{harvnb|Huff|2010}}; {{harvnb|Kramers|2010}}</ref>. [[Eron|Fors]] hududida chuqur joylashgan boʻlib, Rimning tipik qurilish texnikasini namoyish etuvchi inshoot eng sharqiy Rim koʻprigi va Rim toʻgʻoniga aylandi<ref>{{harvnb|Schnitter|1978|p=28, fig. 7}}</ref>. Uning ikki maqsadli dizayni Eron qurilish muhandisligiga katta taʼsir koʻrsatdi va Sosoniylarning suvni boshqarish usullarini ishlab chiqishda muhim rol oʻynadi<ref>Impact on civil engineering: {{harvnb|Huff|2010}}; on water management: {{harvnb|Smith|1971|pp=60f.}}</ref>. Anʼanaviy hisob bahsli boʻlsa-da, uni qurishda Rim harbiy asirlari ishtirok etgani aql bovar qilmaydi<ref name="Kramers 1997"/>.

Eronning eng tez oqar daryosi boʻlgan Qarun ustidagi taxminan 500 m uzunlikdagi suv toʻgʻoni [[Shushtar tarixiy gidravlika tizimi]]ning asosiy strukturasi boʻlib, Shushtar qishloq xoʻjaligi uchun unumdor boʻlgan<ref>Length: {{harvnb|Hodge|1992|p=85}}; {{harvnb|Hodge|2000|pp=337f.}}; extensive irrigation system: {{harvnb|O'Connor|1993|p=130}}</ref> va 2009-yilda [[UNESCO]] tomonidan [[Jahon merosi]] roʻyxatiga kiritilgan yirik sugʻorish majmuasi edi<ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1315/|title=Shushtar Historical Hydraulic System|first=UNESCO World Heritage|last=Centre|website=UNESCO World Heritage Centre}}</ref>. Arkali ustki inshoot [[Pasargada]] va Sosoniylar poytaxti [[Ktesifon]] oʻrtasidagi muhim yoʻl boʻylab oʻtgan<ref name="Hartung & Kuros 1987, 232">{{harvnb|Hartung|Kuros|1987|p=232}}</ref>. [[Eron tarixi#Arablar bosqini|Islom davrida]]<ref>{{harvnb|Hartung|Kuros|1987|p=246}}</ref> koʻp marta taʼmirlangan toʻgʻon koʻprigi 19-asr oxirida foydalanishdan chiqib ketdi, bu esa murakkab sugʻorish tizimining degeneratsiyasiga olib keldi<ref name="Hodge 1992 & 2000">{{harvnb|Hodge|1992|p=85}}; {{harvnb|Hodge|2000|pp=337f.}}</ref>.
{{clear left}}

== Qadimgi asarlarni YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritish ==
2009-yil 26-iyun kuni [[UNESCO]] Jahon merosi qoʻmitasining yillik yigʻilishida [[Shushtar tarixiy gidravlika tizimi]] nomi bilan roʻyxatga olingan Shushtarning qadimiy asarlari YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatida 1315-raqam bilan Eronning oʻninchi asari sifatida kiritildi<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Shushtar Historical Hydraulic System |url=https://whc.unesco.org/en/list/1315/ |access-date=2023-01-09 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref>.

== Aholisi va madaniyati ==
[[File:Shushtar handicrafts.JPG|thumb|Shushtar hunarmandchiligi]]

Shushtar xalqining taqvodorligi uning „Dorul moʻminin“ laqabini olishiga sabab boʻlgan<ref name="Kramers 1997"/>.

Mahalliy urf-odatlar qadimgi Rim mustamlakachilariga, shuningdek, Bandi Qaysar qurilishi va brokar ishlab chiqarish texnikasining joriy etilishiga tegishli<ref name="Kramers 1997"/>.

Tarixan, Shushtarning Subbi Kush mahallasi asrlar davomida mandaiylar jamoasining uyi boʻlgan, garchi mandaiylar emigratsiya tufayli u yerda 21-asrda yashamagan boʻlsalar ham<ref name="Buckley 2002"/>. Shushtarning eng mashhur mandaiy ruhoniylaridan biri Ram Zihrun edi<ref name="Buckley2010">{{cite book|last=Buckley|first=Jorunn Jacobsen|title=The great stem of souls: reconstructing Mandaean history|publisher=Gorgias Press|publication-place=Piscataway, N.J|year=2010|isbn=978-1-59333-621-9}}</ref>{{rp|140}}.

== Iqlimi ==
Shushtar [[Chala choʻl zonalari|issiq yarim quruq iqlimga]] ega (Köppen iqlim tasnifi ''BSh'') yozi juda issiq va qishi yumshoq. Qishda baʼzan tunda sovuq boʻladi, ammo qishda qor yogʻmaydi. Yomgʻir Eron janubidagi aksar hududga qaraganda koʻproq, lekin deyarli faqat noyabrdan aprelgacha boʻlgan davrga toʻgʻri keladi, lekin baʼzida u oyiga {{convert|250|mm|in}} yoki yiliga {{convert|600|mm|in}} dan oshishi mumkin<ref>{{Cite web|url=http://www.chbmet.ir/stat/archive/iran/khz/DEZFUL/25.asp|title=اداره کل هواشناسی استان چهارمحال و بختیاری|website=www.chbmet.ir|qaralgan sana=2024-05-30|arxivsana=2020-02-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200206090624/http://www.chbmet.ir/stat/archive/iran/khz/DEZFUL/25.asp}}</ref>.

== Mashhur kishilari ==
* Sayid Buzurg Mahmudiy, [[Anesteziologiya|Anesteziolog]]. Amerikalik rafiqasi Betti va ularning qizi Mohtobni Eronga olib ketib, ularni garovda ushlab turganlikda ayblanmoqda
* Muhammad Ali Moʻsovii Jazoyiriy, Shialarning [[oʻn ikki imom]]idan biri
* Muhammad Ali Imom Shushtariy, tarixchi va diniy olim
* Sahl Shushtariy, ilk klassik soʻfiy tasavvufchisi
* Qozi Nurulloh Shustariy, taniqli shia [[faqih]]i (yurist) va olimi
* Nematulloh Jazoyiriy, taniqli shia olimi
* Muhammad Taqi Shushtariy, eronlik oʻn ikki shia olimidan biri
* Shayx Jafar Shushtariy, taniqli shia olimi

== Eslatmalar ==
{{notelist}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commons category}}

{{Portal|Eron}}
{{clear}}

== Adabiyotlar ==
* {{Citation
 | last1 = Hartung
 | first1 = Fritz
 | last2 = Kuros
 | first2 = Gh. R.
 | editor-last = Garbrecht
 | editor-first = Günther
 | contribution = Historische Talsperren im Iran
 | title = Historische Talsperren
 | place = Stuttgart
 | publisher = Verlag Konrad Wittwer 
 | year = 1987
 | volume = 1
 | pages = 221–274
 | isbn = 3-87919-145-X
}}
* {{Citation
 | last = Hodge
 | first = A. Trevor
 | title = Roman Aqueducts & Water Supply
 | place = London
 | publisher = Duckworth
 | year = 1992
 | page = 85
 | isbn = 0-7156-2194-7
}}
* {{Citation
 | last = Hodge
 | first = A. Trevor
 | editor-last = Wikander
 | editor-first = Örjan 
 | editor-link = 
 | contribution = Reservoirs and Dams
 | title = Handbook of Ancient Water Technology
 | series = Technology and Change in History
 | volume = 2
 | year = 2000
 | publisher = Brill
 | location = Leiden 
 | isbn = 90-04-11123-9
 | pages = 331–339 (337f.)
}}
* {{Citation
 | last = Huff
 | first = Dietrich
 | contribution = Bridges. Pre-Islamic Bridges
 | editor-last = Yarshater
 | editor-first = Ehsan
 | title = [[Encyclopædia Iranica]] 
 | year = 2010
}}
* {{Citation
 | last = Kleiss
 | first = Wolfram
 | title = Brückenkonstruktionen in Iran
 | journal = Architectura
 | volume = 13
 | year = 1983
 | pages = 105–112 (106)
}}
* {{Citation
 | last = Kramers
 | first = J. H.
 | contribution = Shushtar
 | editor-last = Bearman
 | editor-first = P.
 | title = [[Islom ensiklopediyasi]]
 | edition = 2nd
 | publisher = Brill Online
 | year = 2010
}}
* {{Citation
 | last = O'Connor
 | first = Colin
 | title = Roman Bridges
 | publisher = Cambridge University Press
 | year = 1993
 | isbn = 0-521-39326-4
 | page = 130 (No. E42)
}}
* {{Citation
 | last = Schnitter
 | first = Niklaus
 | title = Römische Talsperren
 | journal = Antike Welt
 | volume = 8
 | issue = 2
 | pages = 25–32 (32)
 | year = 1978
}}
* {{Citation
 | last = Smith
 | first = Norman
 | title = A History of Dams
 | place = London
 | publisher = Peter Davies
 | year = 1971
 | pages = 56–61
 | isbn = 0-432-15090-0
}}
* {{Citation
 | last = Vogel
 | first = Alexius
 | editor-last = Garbrecht
 | editor-first = Günther
 | contribution = Die historische Entwicklung der Gewichtsmauer
 | title = Historische Talsperren
 | place = Stuttgart
 | publisher = Verlag Konrad Wittwer 
 | year = 1987
 | volume = 1
 | pages = 47–56 (50)
 | isbn = 3-87919-145-X
}}

== Havolalar ==

* [http://www.iranian.com/Arts/2002/January/Shushtar/ ''Visiting Shushtar'' fotohikoyasi]
* Hamid-Reza Hosseini, ''Shush at the foot of [[Louvre]]'' (''Shush dar dāman-e Louvre''), in Persian, Jadid Online, 10 March 2009, [http://www.jadidonline.com/story/10032009/frnk/susa_shush شوش در دامن لوور].<br />Audio slideshow: [http://www.jadidonline.com/images/stories/flash_multimedia/Susa_shush_test/susa_high.html Untitled Document] (6 min 31 sec).
* [https://web.archive.org/20121209075344/http://www.fotopedia.com/en/Shushtar Pictures of Shushtar on Fotopedia].
* [http://www.shegeft.com/''Picture of Shushtar'' Farsi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121211015623/http://www.shegeft.com/ |date=2012-12-11 }}

{{Authority control}}

{{Xuziston ustoni|state=collapsed}}

[[Turkum:Shushtar shahristoni aholi punktlari]]
[[Turkum:Xuziston ustoni shaharlari]]
[[Turkum:Eron arxeologiyasi]]
[[Turkum:Osiyodagi Rim manzilgohlari]]