Sulaymon Chalabiy sahifasining manbasini koʻrish

{{Yozuvchi bilgiqutisi
|otasi = Ahmad Posha}}
[[Fayl:Suleyman-celebi-akmde-anilacak.jpg|thumb|Sulaymon Chalabiy Hazret]]
'''Sulaymon Chalabiy''' (1351/1352-yil – 1422-yil, [[Bursa]]) — turk shoiri.

Bu davrda [[Bursa]] [[Usmonlilar imperiyasi]]ga qarashli bir shahar edi. U [[Bursa|Bursadagi]] Ulugʻ masjidda imomlik vazifasini bajargan. U turk tilida birinchi boʻlib mavlid turida asar yozgan. Vesiletü'n-necât asari uning yagona va eng mashhur asari hisoblanadi.

== Hayoti ==
Sulaymon Chalabiy [[Oʻrxon I|Oʻrxon Gʻoziy]] davrida dunyoga kelgan. Uning hayoti haqida koʻp maʼlumot mavjud emas. Baʼzi manbalarda keltirilgan maʼlumotlarga koʻra, u Usmoniy sultonlardan [[Murod I|Murot I]] ning vazirlaridan biri Ahmad poshoning oʻgʻli, Shayx Mahmudning nabirasi deyiladi. Bobosi Mahmud Bey Shayx Edebalining nabirasi boʻlib, 1338-yilda Sulaymon Posha boshchiligida Rumeliga borganlardan biri hisoblanadi. Sulaymon Chalabiy 1346-1351-yillar orasida tugʻilgan va 1422-yilda vafot etgan deb taxmin qilinadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://web.deu.edu.tr/edebiyat/ogrenci/celebi/hayati.htm|sarlavha=Mustafa Koz, Akif Gümral, ''Süleyman Çelebi'', ''Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Öğrenci Ödevleri Sayfası''|qaralgan sana=21 Temmuz 2009|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090411053548/http://web.deu.edu.tr/edebiyat/ogrenci/celebi/hayati.htm|arxivsana=11 Nisan 2009}}</ref>.

U yoshligida [[Bursa|Bursada]] yaxshi taʼlim olgan deb taxmin qilinadi. Chalabiy taxallusiga kelsak, oʻsha davrda „Chalabiy“ taxallusi olimlar va mavlaviylik tariqati oqsoqollariga berilar edi. Sulaymon Chalabiyning mavlaviy ekanligi haqida maʼlumotlar yoʻq. U oʻzining bilimdonligi bilan Sulton [[Boyazid I Yildirim|Yildirim Boyazidning]] eʼtiboriga tushgan va 1399-yilda qurib bitkazilgan Ulugʻ masjidga imom vazifasiga tayinlangan. U bu yerda imomlik vazifasini bajargan vaqtida bir voqeaga guvoh boʻladi. Bu voqeadan qattiq taʼsirlangan Sulaymon Chalabiy oʻzining mashhur asari „Vesiletü'n Necat“ni yozgan.

Manbalarda keltirilgan rivoyatlarga koʻra, Sulaymon Chalabiy [[Muhammad|Muhammad (s.a.v.)ning]] boshqa paygʻambarlardan ustunligi yoʻqligini iddao qilgan eronlik voizning gaplaridan qattiq taʼsirlangan va [[Bursa|Muhammad]] (s.a.v.)ning boshqa paygʻambarlardan ustunligini isbotlash maqsadida mavlid asarini yozgan. Sulaymon Chalabiy [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonlilar saltanatining zaif bosqichi boʻlgan va Onadoʻli]] oʻlkalarida har xil ziddiyatlar hukm surgan Fetret davrida botiniy qarashlar va [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Ahl-i sunnat]] oʻrtasida ziddiyatli vaziyatlarda sunnat tomonida boʻlgan. Shuning uchun ham mavlid asarining yozilish sabablaridan yana biri sifatida [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Ahl-i sunnat]]ni qoʻllab quvvatlash boʻlgan deb qaraladi. U oʻz asarini 1409-yilda (taxminan 60 yoshlarida) yozib tugatgan. U asarni yozishda [[Oshiq Posho|Oshiq Poshoning]] "Gʻaribnoma ", Erzurumlu Dorirning „Siyerü’n Nebi“, [[Eb’ul Hasan Bekrî|Eb’ul Hasan Bekriyning]] „Siyer“ va [[Ibn Arabiy|Muhyiddin Ibnu’l-Arabiyning]] „Fusus“ asarlaridan keng foydalanganligi aniqlangan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.musikidergisi.net/?p=999|sarlavha=Musikidergisi.net|qaralgan sana=21 Temmuz 2009|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131219014432/http://www.musikidergisi.net/?p=999|arxivsana=19 Aralık 2013}}</ref>. Uning yagona mashhur asari „Mavlid“ yaʼni „Vesiletun Nejat“ hisoblanadi.

Sulaymon Chalabiy 1422-yilda vafot etgan deb taxmin qilinadi. Uning qabri esa [[Bursa|Bursadagi]] Chekirge yoʻlida joylashgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}
[[Turkum:Imomlar]]
[[Turkum:1422-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1351-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Mavlid shoirlari]]