Suvaydo sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi = Suvaydo
| asl nomi = {{lang|ar|ٱلسُّوَيْدَاء}}
| image_skyline = Swaida_city.jpg
|tasvir_eni=250px
| mavqe = [[Suriya shaharlari roʻyxati|Shahar]]
| mamlakat = Suriya
| mintaqa turi = Suriya muhofazalari{{!}}muhofaza
| mintaqa = Suvaydo muhofazasi{{!}}Suvaydo
| jadvalda mintaqa = Suvaydo muhofazasi{{!}}Suvaydo
| tuman turi = Suriya okruglari{{!}}okrug
| tuman = Suvaydo okrugi{{!}}Suvaydo
| jadvalda tuman =
| jamoat turi =
| jamoat =
| jadvalda jamoat =
| qaram =
|lat_deg= 32|lat_min= 42|lat_sec=45
|lon_deg= 36|lon_min= 34|lon_sec=00
|CoordAddon = type:city(10034830)_region:SY
| CoordScale =
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 260
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mamlakat xaritasi =
| mintaqa xaritasi =
| tuman xaritasi =
| ichki bolinishi =
| rahbar turi = Voliy
| rahbar = Bassam Mamduh Parsik<ref>{{Veb manbasi|url=https://sana.sy/en/?p=278311|title=President al-Assad issues decrees on appointing new governors for eight Syrian provinces|website=Syrian Arab News Agency|date=20 July 2022|access-date=15 August 2022|archive-date=20 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220720132626/https://sana.sy/en/?p=278311|url-status=live}}</ref>
| asos solingan =
| ilk eslatilishi =
| avvalgi nomlari =
| qachondan beri =
| maydon =
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi = 1080
| iqlim =
| rasmiy til = arab tili
| aholi = 73,641<ref>{{veb manbasi |url=http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB13-1-2004.htm |title=<meta HTTP-equiv="Content-Type" content="text/HTML; charset=iso-8859-1"/> NameBright - Coming Soon |website=www.cbssyr.org |access-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216005347/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB13-1-2004.htm |archive-date=16 December 2019 |url-status=dead}}</ref>
| sanalgan yil = 2004
| zichlik =
| aglomeratsiya = 138,822
| milliy tarkib =
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxronim =
| vaqt mintaqasi = +3
| DST =
| telefon kodi = +963 
| pochta indeksi =
| pochta indekslari =
| avtomobil kodi =
| identifikator turi =
| raqamli identifikator =
|sayt = 
| Commons turkumi =
}}

'''Suvaydo''' ({{lang-ar|السويداء}}) — [[Suriya]]ning janubi-gʻarbiy qismidagi shahar. Suvaydo muhofazasining maʼmuriy markazi.

== Tarixi ==
=== Qadimgi va oʻrta asrlar ===
[[File:As Suwayda's town square.jpg|left|thumb|Shahar maydoni]]

Shaharga [[nabatiylar]] '''Suada''' nomi bilan asos solgan. [[Ellinizm|Ellinlar davrida]] va [[Rim imperiyasi]]da [[sharob]] homiysi boʻlgan xudo [[Dionis]] sharafiga '''Dionisias Soada''' ([[Qadimgi yunon tili|qadimgi yunoncha]]: Dionisos) nomi bilan mashhur boʻlgan: shahar qadimiy mashhur vino ishlab chiqaruvchi mintaqada joylashgan.

Eramizning 149-yilida nabatiylarning taʼsiri kamayganidan soʻng, oʻsha paytdagi Kole-Suriyaning ellenizatsiyasining tezlashishi natijasida janubga toʻplanganidan keyin ''Dionisiy'' nomi sobiq nabatiy nomni almashtirdi.
[[File:As-Suwayda The Agora of Dionysias.jpg|thumb|Dionisiy agorasi]]
[[File:As-Suwayda The Arch of Dionysias.jpg|thumb|Kichik cherkovning arkasi]]
[[File:Orthodox Easter in As-Suwayda.jpg|thumb|As-Suvaydoda pravoslav [[Pasxa]] bayrami]]

Dionisiy Rimning Arabia Petraea [[provinsiya]]sining bir qismi boʻlib, 180—185-yillar orasida Kommod hukmronligi davrida civitas huquqlarini olgan.

Xudo [[Dionis]]ga nabatiylarning [[Dushara]]ga bagʻishlangan ibodatxonasida sigʻinishgan. Mahalliy va ellin xudolariga sigʻinishni birlashtirishning bunday amaliyoti ellinistik Suriyada keng tarqalgan edi.

Bu nom [[Vizantiya imperiyasi]] davrida, shahar [[Gʻassoniylar davlati|Gʻassoniylar]] taʼsirida boʻlgan paytda ham qoʻllangan. Dionisiy oʻsha paytda [[Busro]]dan kelgan suffragan yepiskopi bilan yeparxiya edi. Bu haqda Ieroklning ''Sinekdemida'' eslatib oʻtilgan. Musulmonlarning ilk istilolaridan keyin shahar 629-yilda [[arablar]]ning [[Rashidun xalifaligi]] tomonidan bosib olindi va titulli kafedraga aylandi<ref>{{veb manbasi |url=http://www.newadvent.org/cathen/05009a.htm |title=Catholic Encyclopedia: Dionysias |publisher=Newadvent.org |date=1909-05-01 |access-date=2014-06-20 |archive-date=2000-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000816103155/http://www.newadvent.org/cathen/05009a.htm |url-status=live }}</ref>.

[[Yoqut Hamaviy]] 1220-yillarda As-Suvaydo „Hauran viloyatidagi qishloq“ ekanligini taʼkidlagan<ref>{{Kitob manbasi |last=Le Strange |first=G. (Guy) |url=http://archive.org/details/palestineundermo00lestuoft |title=Palestine under the Moslems; a description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500. Translated from the works of the mediaeval Arab geographers |date=1890 |publisher=London A.P. Watt |others=Robarts - University of Toronto |pages=540}}</ref>.

=== Usmonli davri ===
1516-yilda shahar va unga tutash hudud [[Usmonlilar imperiyasi]] tomonidan [[Mamluklar davlati|Mamluklar sultonligidan]] tortib olindi. 1596-yilda As-Suvaydo ''Majdal Savda'' nomi bilan Usmonlilarning soliq registrlarida Hauran sanjagʻining Bani Nasiyya ''nohiyasi'' tarkibiga kiritldi. Unda 5 xoʻjalik va 5 nafar boʻydoq yashagan, hammasi [[musulmon]]. Qishloq aholisi turli qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, jumladan, bugʻdoy, arpa, yozgi ekinlar, echki va/yoki asalari uyalari uchun „vaqtinchalik daromadlar“dan tashqari 20% miqdorida qatʼiy belgilangan soliq stavkasini toʻlagan, jami 6125 [[aqcha]]. Daromadning 3/4 qismi [[vaqf]]ga ketgan<ref>Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 218.</ref>.

Soʻnggi paytlarda Suvaydoning qadimgi Dionisiy ekanligini birinchi marta Uilyam Ueddington aniqlagan.

<nowiki>XIX</nowiki> asrda ziyoratchilar hozir vayron boʻlgan Hamrat maqbarasini yozib olishgan, u miloddan avvalgi <nowiki>I</nowiki> asrga oid soʻnggi ellinistik maqbaradir<ref name=":0">{{Citation |title=4. The Development of Hellenistic Monumental Tombs outside Asia Minor |date=1990-04-01 |work=4. The Development of Hellenistic Monumental Tombs outside Asia Minor |pages=148–150 |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.3138/9781442677340-007/html |access-date=2024-02-07 |publisher=University of Toronto Press |language=en |doi=10.3138/9781442677340-007 |isbn=978-1-4426-7734-0}}</ref>.

=== Zamonaviy davri ===
Shahar [[Suriya fuqarolar urushi]] davrida Suriya hukumati tomonidan ushlab turilgan va nisbatan kam janglar kuzatilgan. 2012-yil 28-oktyabrda xavfsizlik kuchlari shaharda ommaviy hibsga olish kampaniyasini boshladi<ref name="aljasalqin">{{veb manbasi|url=http://blogs.aljazeera.com/topic/syria/least-30-people-killed-clashes-most-them-damascus|title=At least 30 people killed in clashes, most of them in Damascus|work=Al Jazeera Blogs|access-date=25 October 2014|archive-date=25 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025143533/http://blogs.aljazeera.com/topic/syria/least-30-people-killed-clashes-most-them-damascus|url-status=dead}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* {{kitob manbasi |last1=Hütteroth |first1=Wolf-Dieter |first2=Kamal |last2=Abdulfattah |title=Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century |url=https://books.google.com/books?id=wqULAAAAIAAJ |year=1977 |publisher=Erlanger Geographische Arbeiten, Sonderband 5. Erlangen, Germany: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft |isbn=3-920405-41-2 |access-date=2019-01-22 |archive-date=2023-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117015114/https://books.google.com/books?id=wqULAAAAIAAJ |url-status=live }}
* {{kitob manbasi|title=Palestine Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500|url=https://archive.org/details/palestineundermo00lestuoft|first=G.|last=Le Strange|author-link=Guy Le Strange|year=1890|publisher=Committee of the Palestine Exploration Fund}}
{{refend}}

== Havolalar ==
* [https://www.google.com/maps/@32.6943583,36.5746229,13z Shahar xaritasi], Google Maps

{{Tashqi havolalar}}
{{Suriya shaharlari}}

[[Turkum:Suriya shaharlari]]
[[Turkum:Suvaydo okrugi aholi punktlari]]
[[Turkum:Suriyadagi Rim shaharlari va shaharchalari]]


{{geo-stub}}