Tamara Chikunova sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | Oti                  = Tamara Chikunova
 | tavallud_paytidagi_ismi = Petrova
 | tavallud_sanasi      = [[1948|1948-yil]]
 | tavallud_joyi        = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbek SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]]
 | vafot_sanasi         = <!-- {{vafot sanasi va yoshi|2021|03|31|2021|03|31}}-->
 | vafot_joyi           = Novara, [[Italiya]]
 | fuqaroligi           = {{SSSR}}→{{UZB}}→{{RUS}}
 | kasbi                = [[Inson huquqlari himoyachisi]]
 | mukofotlari          = Nyurnberg xalqaro inson huquqlari mukofoti
}}

'''Tamara Ivanovna Chikunova''', tavallud paytidagi familiyasi '''Petrova''' ([[1948]], [[Toshkent]] – [[2021|2021-yil]] [[31-mart|31-mart)]] – oʻzbek huquq faoli, [[oʻlim jazosi]] va qiynoqlarga qarshi kurashchi, „Onalar oʻlim jazosi va qiynoqlarga qarshi“ harakati asoschisi<ref>{{cite web |author=30 november 2013 |url=http://enews.fergananews.com/article.php?id=2335 |title=Fergana News |publisher=Enews.fergananews.com |date= |accessdate=2013-11-30 |archive-date=2017-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171226130352/http://enews.fergananews.com/article.php?id=2335 |url-status=live }}</ref>.

Chikunova Toshkentda tugʻilgan va oʻz saylovoldi kampaniyasinda oʻgʻli Dmitriy 1999-yilda hibsga olinib, 2000-yil iyulida qatl etilganidan keyin boshlagan<ref>{{cite web|url=http://www.scoop.co.nz/stories/WO0410/S00056.htm|title=Belarus and Uzbekistan: The last executioners|date=2004-10-05|publisher=Scoop.co.nz|accessdate=2013-11-30|archive-date=2013-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204011421/http://www.scoop.co.nz/stories/WO0410/S00056.htm|url-status=live}}</ref>. 2005-yilda BMT Dmitriy Chikunovning hukmini yolgʻon deb tan oldi va vafotidan keyin reabilitatsiya qilindi<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://vesti.uz/lyubov-i-muzhestvo-tatyany-chirkovoj/ |sarlavha=Любовь и мужество Тамары Чикуновой |qaralgan sana=19.10.2024 |til=ruscha |nashriyot=Vesti.uz}}</ref>. Oʻzbekiston 2008-yilda bekor qilgan oʻlim jazosiga qarshi chiqqan. Kolomb d’Oro mukofoti va 2005-yil Nyurnberg xalqaro inson huquqlari va Fransiyaning „Ozodlik“ mukofotlari bilan taqdirlangan<ref>{{cite web |author=Stadt Nürnberg/ Online-Büro |url=http://www.nuernberg.de/internet/menschenrechte_e/chikunova_e.html |title=Nuremberg International Human Rights Award Profile for Tamara Chikunova |website=Nuernberg.de |date= |accessdate=2013-11-30 |archive-date=2019-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190731161201/https://www.nuernberg.de/internet/menschenrechte_e/chikunova_e.html |url-status=live }}</ref><ref name=":0" />. Italiyaning „Hayot uchun shaharlar – oʻlim jazosiga qarshi shaharlar“ medali va Tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga nomzod boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1617607680 |sarlavha=В Италии скончалась узбекистанская правозащитница Тамара Чикунова |sana=05.04.2021 |qaralgan sana=19.10.2024 |til=ruscha |nashriyot=Centrasia.org}}</ref>. Chikunova oʻzida Rossiya fuqoraligin saqlab qolgan va kichik miqdorda nafaqa olgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.miloserdie.ru/article/vseobshhaya-matushka-protiv-smertnoj-kazni/ |sarlavha=«Палач делает нас всех соучастниками». После казни сына Тамара Чикунова посвятила жизнь спасению заключённых-смертников |sana=05.10.2021 |qaralgan sana=19.10.2024 |muallif=Tatyana Xmelnik |til=ruscha |nashriyot=Miloserdie.ru}}</ref>. Oʻzbekistonda 2001—2008-yillar davomida 23 nafar shaxsning jinoyat ishlari koʻrib chiqilishi natijasida oʻlim jazosi turli muddatlarga almashtirishga qatnashgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://spring96.org/ru/news/73499 |sarlavha=Мать невинно казненного: «Благодарю Бога, что во мне не победило чувство мести» |sana=06.10.2014 |qaralgan sana=19.10.2024 |til=ruscha |nashriyot=Vyasna}}</ref>. 2016-yilda [[Francis|Papa Francis]] bilan uchrashdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.blagovest-info.ru/index.php?ss=2&s=3&id=93942 |sarlavha=Тамара Чикунова: Бог – не судья, но прощающий Отец |sana=02.04.2021 |qaralgan sana=19.10.2024 |til=ruscha |nashriyot=Blagovset-info.ru}}</ref>.

Nihoyat, Oʻzbekiston davlati BMTning Fuqarolik huquqlari toʻgʻrisidagi paktini qabul qildi va oʻlim jazosini bekor qildi<ref>{{Cite web |url=https://www.nuernberg.de/internet/menschenrechte_e/chikunova_e.html |title=Tamara Chikunova - Human Rights Office of the City of Nuremberg |website=Nuernberg.de |accessdate=2021-04-05 |archive-date=2021-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210305225709/https://www.nuernberg.de/internet/menschenrechte_e/chikunova_e.html |url-status=live }}</ref>. Chikunova saʼy-harakatlari bilan [[Tojikiston]] va [[Qozogʻiston|Qozogʻistonda]] ham oʻlim jazosi qoʻllanilishi toʻxtatildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://fergana.agency/articles/121873/ |sarlavha=Умерла правозащитница Тамара Чикунова |sana=01.04.2021 |qaralgan sana=19.10.2024 |til=ruscha |nashriyot=Fergana.news}}</ref>.

Keyinchalik Chikunova Italiyaga koʻchib oʻtdi va u yerdan butun Yevropa boʻylab, xususan, Yevropaning yagona davlati – [[Belarus|Belarusda]] oʻlim jazosining davom etishiga qarshi kampaniya olib bordi.

2021-yil 31-martda Italiyaning Novara shahrida vafot etdi<ref>{{Cite web |url=https://fergana.agency/articles/121873/ |title=Fergana.agency report of 1 April 2021 on Chikunova's death |access-date=2022-09-21 |archive-date=2022-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921175021/https://fergana.agency/articles/121873/ |url-status=live }}</ref>, Italiyaning SantʼEgidio jamoasida yashadi<ref>{{Cite web|url=https://www.santegidio.org/pageID/30284/langID/it/itemID/41391/Dolore-per-la-morte-di-Tamara-Chikunova-cara-amica-di-Sant-Egidio-una-madre-contro-la-pena-di-morte.html|title=Dolore per la morte di Tamara Chikunova, cara amica di Sant'Egidio, una madre contro la pena di morte|lang=it|website=Santegidio.org|accessdate=2021-04-05|archive-date=2021-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210331104319/https://www.santegidio.org/pageID/30284/langID/it/itemID/41391/Dolore-per-la-morte-di-Tamara-Chikunova-cara-amica-di-Sant-Egidio-una-madre-contro-la-pena-di-morte.html|url-status=live}}</ref>.

== Yana qarang ==

* [[Oʻzbekistonda inson huquqlari]]
* [[Oʻzbekistonda ayollar]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:1948-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]]
[[Turkum:31-martda vafot etganlar]]
[[Turkum:2021-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Novarada vafot etganlar]]
[[Turkum:XXI asrdagi inson huquqlari himoyachilari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik huquq faollari]]