Tartus sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi = Tartus
| asl nomi = {{lang|ar|طَرْطُوس}}
| image_skyline = {{Photomontage
| photo1a                   ={{!}}Corniche
| photo2a = Boats on Tartus boat harbor.jpg{{!}}The city’s harbour
| photo2b = Notre dame de tortosa.jpg{{!}}Tartus Museum
| photo3a = استاد الاسد ١.jpg{{!}}Al-Assad Stadium
| photo3b = Tartus fortress 0807.jpg{{!}}Tartus Citadel
| photo4a = 
| spacing = 3
| position = center
| color_border = white
| color =  white
| size = 260
| foot_montage =
}}
|tasvir_eni=280px
| mavqe = [[Suriya shaharlari roʻyxati|Shahar]]
| mamlakat = Suriya
| mintaqa turi = Suriya muhofazalari{{!}}muhofaza
| mintaqa = Tartus muhofazasi{{!}}Tartus
| jadvalda mintaqa = Tartus muhofazasi{{!}}Tartus
| tuman turi = Suriya okruglari{{!}}okrug
| tuman = Tartus okrugi{{!}}Tartus
| jadvalda tuman =
| jamoat turi =
| jamoat =
| jadvalda jamoat =
| qaram =
|lat_deg= 34|lat_min= 53|lat_sec=00
|lon_deg= 35|lon_min= 53|lon_sec=00
|CoordAddon = type:city(10034830)_region:SY
| CoordScale =
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 260
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mamlakat xaritasi =
| mintaqa xaritasi =
| tuman xaritasi =
| ichki bolinishi =
| rahbar turi = Voliy
| rahbar = Firas Ahmad al-Hamid<ref>{{Veb manbasi |url=https://sana.sy/en/?p=278311|title=President al-Assad issues decrees on appointing new governors for eight Syrian provinces|website=Syrian Arab News Agency|date=20 July 2022|access-date=15 August 2022}}</ref>
| asos solingan = Miloddan avvalgi 2-ming yillik
| ilk eslatilishi =
| avvalgi nomlari =
| qachondan beri =
| maydon = 20
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi = 22
| iqlim =
| rasmiy til = arab tili
| aholi = 458,327<ref>{{veb manbasi |title=Tartus Population 2023 |work=Macrotrends |url=https://worldpopulationreview.com/world-cities/tartus-population |access-date=21 July 2023}}</ref>
| sanalgan yil = 2023
| zichlik =
| aglomeratsiya =
| milliy tarkib =
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxronim =
| vaqt mintaqasi = +3
| DST =
| telefon kodi = +963 43
| pochta indeksi =
| pochta indekslari =
| avtomobil kodi =
| identifikator turi =
| raqamli identifikator =
|sayt = [http://www.esyria.sy/eTartus/ eTartus]
| Commons turkumi = Tartus
}}

'''Tartus''' ({{lang-ar|طرطوس}}) — [[Suriya]]ning gʻarbiy qismidagi shahar. Tartus muhofazasining maʼmuriy markazi.

== Iqtisodiyoti ==
=== Sanoati va dengiz floti ===
[[File:Tartus port1.jpg|thumb|Tartus porti]]
Tartus Suriyaning muhim savdo markazi boʻlib, mamlakatning [[Oʻrta yer dengizi]]dagi ikkita asosiy portidan biriga ega. Shahar porti katta kengayishni boshdan kechirmoqda, chunki [[Iroq]]ning koʻplab import tovarlari Tartus porti orqali Iroqni qayta qurish ishlariga yordam berish uchun keltiriladi<ref name="WB Report">{{Veb manbasi |url=http://siteresources.worldbank.org/IRFFI/64168382-1092419012421/20947441/WBITFProgressReportDec2005.pdf |title=World Bank Progress Report, 31 December 2005 |access-date=7 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060927082255/http://siteresources.worldbank.org/IRFFI/64168382-1092419012421/20947441/WBITFProgressReportDec2005.pdf |archive-date=27 September 2006 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref>. Shaharda kuniga 6,5 ming tonna [[sement]] ishlab chiqarish quvvatiga ega sement zavodi mavjud<ref>{{veb manbasi | url=https://sana.sy/en/?p=262267 | title=Cement Factory in Tartous province | date=31 January 2022 }}</ref>. Shaharda [[Farmatsevtika mahsulotlari|farmatsevtika sanoati]] ham mavjud, mamlakatda mojaro boshlanganidan beri yettita farmatsevtika zavodi ochildi va yana 3 tasi qurilmoqda<ref>{{Yangiliklar manbasi|url=https://sana.sy/en/?p=273101|title=Pharmaceutical industry reactivated in Tartous through 7 laboratories|access-date=4 September 2022|date=29 May 2022|publisher=SANA}}</ref>. Shahar sanoat zonasida oziq-ovqat, kimyo va yogʻochni qayta ishlash sanoati ham mavjud<ref>{{Yangiliklar manbasi|url=https://sana.sy/en/?p=168900|title=28 new industrial facilities start production in Tartous during first half of 2019|publisher=SANA|access-date=14 September 2022}}</ref>.

Xizmat koʻrsatish sohasi Tartus shahrida bandlik uchun eng jozibador sohalardan biridir<ref>{{veb manbasi | url=https://sana.sy/en/?p=252129 | title=58 new facilities at Tartous industrial zone | date=22 October 2021 }}</ref>. Yaxshi ilmiy malakaga ega boʻlgan aholisining yuqori foizi xizmat koʻrsatish sohasida ishlaydi hamda ular davlat va xususiy sektor oʻrtasida taqsimlanadi, garchi xususiy sektorning ishtiroki Oʻrta yer dengizining boshqa qirgʻoqboʻyi shaharlari bilan solishtirganda hali ham talab darajasidan past.

=== Turizmi ===
[[File:Tartus sea side 3458.jpg|220px|thumb|Shaharning kechki koʻrinishi]]
[[File:Tartus beach (1) - panoramio.jpg|220px|thumb|Shahar bulvari yaqinidagi plyajlar]]

Tartus — sayyohlar uchun sevimli manzil va binolari, bozorlari, zamonaviy kurortlari, sayyohlik inshootlari va porti bilan goʻzal zamonaviy shahar. Tartus plyajlari Suriya qirgʻogʻining goʻzal davomi boʻlib, uzunligi taxminan 90&nbsp;km, yumshoq qum, shaletlar, mehmonxonalar, kafelar va dengiz restoranlari joylashgan<ref>{{Yangiliklar manbasi|url=https://sana.sy/en/?p=51945|title=Al-Ahlam Beach in Tartus|publisher=SANA|access-date=4 August 2022|date=19 August 2015}}</ref>. Soʻnggi bir necha yil ichida shaharga investitsiyalar kiritildi. Eng kattasi ''Antaradus'' va Porto qirgʻoqlarini rivojlantirishdir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.antaradus.com |title=antaradus.com |publisher=antaradus.com |access-date=2020-05-29}}</ref>.

=== Rossiya harbiy-dengiz bazasi ===
Tartusda 1971-yilda Suriya bilan tuzilgan shartnomaga koʻra, [[SSSR|Sovet davridan]] qolgan harbiy-dengiz kuchlarining taʼminot va texnik bazasi joylashgan boʻlib, unda hozirgacha Rossiya harbiy-dengiz kuchlari xizmat qiladi. Tartus sobiq Sovet Ittifoqidan tashqaridagi soʻnggi rus harbiy bazasi va uning Oʻrta yer dengizidagi yagona yonilgʻi quyish joyi boʻlib, Rossiya harbiy kemalarini [[NATOga aʼzo davlatlar roʻyxati|NATO aʼzosi]] boʻlgan [[Bosfor|Turkiya boʻgʻozlari]] orqali [[Qora dengiz]] bazalariga qaytishdan saqlaydi<ref>{{Yangiliklar manbasi|author=Kramer, Andrew E. |title=Russian Warships Said to Be Going to Naval Base in Syria |url=https://www.nytimes.com/2012/06/19/world/europe/russian-warships-said-to-be-going-to-naval-base-in-syria.html |newspaper=The New York Times |date=June 18, 2012 |access-date=June 20, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220605050434/https://www.nytimes.com/2012/06/19/world/europe/russian-warships-said-to-be-going-to-naval-base-in-syria.html?_r=2 |archive-date=June 5, 2022 |url-status=live }}</ref>.

== Madaniyati ==
=== Muzeyi ===
[[File:TartusNotreDame.jpg|thumb|250px|Tartus milliy muzeyi (1987)]]

Avliyo Meri sobori dastlab <nowiki>XII</nowiki> asrda Tampler cherkovi sifatida qurilgan. Sobor musulmonlar shaharni egallab olgandan keyin masjid, keyin esa [[Usmoniylar davlati|Usmonlilar]] tomonidan kazarma sifatida foydalanilgan. U Fransiya mandati ostida taʼmirlangan va 1956-yildan buyon binoda Amrit va mintaqadagi boshqa koʻplab joylardan topilgan qadimiy buyumlar namoyish etilgan Tartus milliy muzeyi joylashgan<ref>{{veb manbasi | url=https://sana.sy/en/?p=265608 | title=Tartous Museum|date=7 March 2022|access-date=8 September 2022|publisher=SANA}}</ref>.

[[File:Tartus Cathedral of Our Lady of Tortosa 3642.jpg|thumb|left|200px|Milliy muzeyda joylashgan nasroniy ramzi bilan kul sandiq]]

2021-yil sentyabr oyida Qadimiy ashyolar bosh boshqarmasi Tartus milliy muzeyida parchalanib ketgan meʼmoriy elementlarni keng qamrovli taʼmirlash va oʻrnatish ishlarini boshladi<ref>{{Yangiliklar manbasi|url=https://sana.sy/en/?p=248609|title=Archaeology Department starts acts of restoration of Tartous Cathedral Museum|publisher=SANA|date=14 September 2021|access-date=14 September 2022|author=Nisreen Othman/ Mazen Eyon}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar == 
{{Commons turkum}}
* [http://www.abufares.net/search/label/Tartus haqidagi maqolalar, hikoyalar va postlar]
* [http://www.abufares.net/p/sea-side.html Mariya va Abufares tomonidan dengiz tomoni. Suriya qirgʻoqlari va Tartus fonida roman]
* [https://web.archive.org/web/20100114073038/http://www.tartousport.com/en/ Tartus porti]
* [http://abufares.net Abufares dedi... Tartuslikning ingliz blogiga koʻra dunyo] {{Webarxiv|url=https://wayback.archive-it.org/all/20171010140016/http://www.abufares.net/ |date=2017-10-10 }}
* [http://www.esyria.sy/eTartus/ eTartus - Tartus yangiliklari va xizmatlari uchun veb-sayt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090322024602/http://www.esyria.sy/etartus |date=2009-03-22 }}

{{Tashqi havolalar}}
{{Suriya shaharlari}}

[[Turkum:Tartus| ]]
[[Turkum:Suriya shaharlari]]
[[Turkum:Suriyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari]]
[[Turkum:Tartus okrugi aholi punktlari]]
[[Turkum:Suriyadagi Oʻrta yer dengizi port shaharlari va shaharchalari]]
[[Turkum:Finikiya shaharlari]]


{{geo-stub}}