Tessera sahifasining manbasini koʻrish

'''Tessera''' (koʻplik shakli: '''tesserae''', qisqacha shakli: ''tessella'') — odatda [[kvadrat]] shaklida hosil boʻlgan, [[mozaika]] yaratishda ishlatiladigan individual [[Kafel|plitka]]. Bundan tashqari, '''abaciscus''' yoki '''abaculus''' sifatida ham tanilgan<ref>Vseobщaya istoriya arxitekturi /red. kollegiya/V 12 tomax. — M: 1970.</ref>.
[[Fayl:Chapelle_Palatine.jpg|right|thumb| Oltin tesseraning noyob yorituvchi effekti, [[Palermo|Palermodagi]] Kapella Palatina, Sitsiliya, 12-asr]]
[[Fayl:St.peters.basilica.tesserae.arp.jpg|right|thumb| Avliyo Pyotr bazilikasida tesseradan yasalgan mozaika, [[Vatikan shahri|Vatikan shtati]], [[Italiya]]]]

[[Fayl:St.peters.basilica.tesserae.closeup.arp.jpg|right|thumb| Yuqoridagi rasmning pastki chap burchagiga yaqinroq. Toʻliq rasmni diqqat bilan tekshirish individual tesserani koʻrsatadi.]]

== Tarixiy tesseralar ==
[[Fayl:Hagia_Sophia_Interior_Virgin_2007.JPG|left|thumb| Bokira ona va bola, [[Sofiya ibodatxonasi|Ayasofiyaning]] apsis mozaikasi, kuchli yorqin oltin tesseralar bilan ajralib turadi.]]
[[Kermon|Eronning]] [[Eron|Kermon]] viloyatidagi qadimiy Shahdod shahrida topilgan eng qadimgi tesseralar miloddan avvalgi 3-ming yillikka oid. 

[[Antik davr|Erta antik davrda]] [[Mozaika|mozaikalar]] tabiiy ravishda hosil boʻlgan rangli shaki[[Shagʻal|llardan]] tashkil topgan. Miloddan avvalgi 200 yilga kelib, ellinistik — yunon mozaikalarida kesilgan tosh tesseralar ishlatilgan. Masalan, Gretsiyaning Delos mozaikasida ellinistik davrdan saqlanib qolgan katta miqdordagi materiallarni topish mumkin, ular miloddan avvalgi 2-asr oxirlariga tegishli. [[Qadimgi Rim]] dekorativ mozaik panellari va [[Mozaika|pol mozaikalari]] ham miloddan avvalgi 2-asrda, ayniqsa [[Pompey]] kabi joylarda ishlab chiqarilgan. [[Marmar]] yoki [[Ohaktoshlar|ohaktosh]] kichik kubiklarga kesilgan va tasviriy dizaynlar va geometrik naqshlarga joylashtirilgan.

Keyinchalik tesseralar rangli shishadan yoki metall plyonkalar bilan qoplangan shaffof oynadan yasalgan. [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiyaliklar]] oltin barg bilan tesseralardan foydalanganlar, bu holda shisha boʻlaklari tekisroq boʻlgan. Bu tesseralar orasidan, shuningdek, ularning old qismidan oltin rangli aks hosil qildi va bu hatto oddiy oltin bargdan ham koʻproq boy va yorqinroq taʼsir koʻrsatdi<ref>Asqarov.Sh.J. Arxitektura tarixi. — Toshkent: 2009-yil</ref>.

== Zamonaviy tesseralar ==
[[Fayl:Wooden_block_with_hammer_and_cutting_board_for_cutting_mosaic_tiles.jpg|right|thumb| Mozaik plitkalarni kesish uchun bolgʻa va chidamli yogʻoch blok.]]

=== Shishasimon tesseralar ===
Bular bir xil shakl va oʻlchamdagi ishlab chiqarilgan shisha plitkalardir. Ular eritilgan shisha tovoqlarga quyiladi va pishiriladi. Oʻrnatish paytida sementga yopishish uchun ularning pastki qismida chiziqlar izi qoʻyiladi.

=== Keramika tesseralar ===
Bu sotib olingan materiallarning eng arzon assortimenti boʻlib, ular sirlangan yoki sirlanmagan boʻlishi mumkin. Yaltiroq keramik plitkalar loyning yuqori qismiga boʻyalgan rangga ega va keyin pechda yuqori haroratda pishiriladi. Ular hajmi jihatidan farq qiladi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.exotiles.com.au/|sarlavha=Mosaic Tiles Guide}} Monday, 12 April 2021 </ref>.

=== Smalti ===
Bu klassik mozaik material boʻlib, bu shaffof boʻlmagan shisha, pechda katta plitalarda pishiriladi. Soʻngra bolgʻa va qattiq chisel bilan kichik kubiklarga kesiladi. Ularning tartibsiz qoplamasi ularni yorugʻlikning ajoyib reflektoriga aylantiradi. U Venetsiyada ishlab chiqariladi va rangi va vazni boʻyicha sotiladi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.thehindu.com/features/homes-and-gardens/design/small-tiles-big-tales/article5639010.ece|sarlavha=Small tiles, big tales|nashriyot=The Hindu|kirish sanasi=25-sentabr 2015-yil|muallif=Govind, Ranjani}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://blog.mozaico.net/stones-mosaic-tiles/|sarlavha=Numerous Tiles and Tesserae Making Mosaics|nashriyot=Mozaico|sana=24-iyun 2015-yil|kirish sanasi=25-sentabr 2015-yil|muallif=Menhem, Chantal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150925164439/http://blog.mozaico.net/stones-mosaic-tiles/|arxivsana=25-sentabr 2015-yil}}</ref>.

=== Oltin smalti ===
Ushbu plitka ikki qatlamli shisha orasiga oʻrnatilgan oltin va kumush barglardan yasalgan va metallga joylashtirish uchun pechda ikki marta pishirladi va tayyor mahsulot hosil boʻladi.

[[Koʻzgu|Oyna]] boʻlaklari shisha kesish doʻkonlaridan kesilgan holda sotuvga chiqadi.

Shaffof boʻlmagan [[Vitraj|vitraylar shisha]] kesgich yordamida kichikroq qismlarga kesiladi va boʻlaklar katta choyshablar shaklida tayyor boʻladi.

=== Maishiy keramik plitkalar va chinni ===
Turli xil uy-roʻzgʻor buyumlari, jumladan, sopol parchalari ishlab chiqarishda, trencadís yoki pique assiette texnikasida foydalanish mumkin.

== Yana qarang ==

* [[Shisha plitkalar]]
* [[Qalay shift]]
* [[Mozaika]]
* [[Zellij]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}


[[Turkum: Arxitektura]]
[[Turkum:Mozaika]]