The Wind Rises sahifasining manbasini koʻrish

{{Film bilgiqutisi
| nom                  = Shamol ko‘tariladi
| asl_nom              = 風立ちぬ (Kaze Tachinu, ''The Wind Has Risen'')
| tasvir               = Kaze Tachinu poster.jpg
| izoh                 = Film posteri
| rejissyor            = [[Hayao Miyazaki]]
| prodyuser            = [[Toshio Suzuki]]
| ssenariy_muallifi    = Hayao Miyazaki
| asoslangan           = ''[[Kaze Tachinu]]'' (''Shamol ko‘tariladi'') — [[Hayao Miyazaki]] asari
| rollarda             = [[Hideaki Anno]], [[Miori Takimoto]], [[Hidetoshi Nishijima (aktyor)|Hidetoshi Nishijima]], [[Masahiko Nishimura]], [[Morio Kazama]], [[Keiko Takeshita]], [[Mirai Shida]], [[Jun Kunimura]], [[Shinobu Otake]], [[Nomura Mansai]]
| operator             = Atsushi Okui
| montajyor            = [[Takeshi Seyama]]
| bastakor             = [[Joe Hisaishi]]
| studiya              = [[Studio Ghibli]]
| distribyutor         = [[Toho]]
| premyera             = 20 iyul 2013 (Yaponiya)
| davomiylik           = 126 daqiqa<ref>{{cite web |title=''THE WIND RISES'' (12A) |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/wind-rises-film-0 |work=[[StudioCanal]] |publisher=[[British Board of Film Classification]] |date=31 mart 2014 |access-date=1 aprel 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407082552/http://www.bbfc.co.uk/releases/wind-rises-film-0 |archive-date=7 aprel 2014}}</ref>
| mamlakat             = Yaponiya
| til                  = yapon tili
| byudjet              = {{AQSh$ | 30 million|link=yes}}<ref>{{cite book |last=Robles |first=Manuel |title=Antología Studio Ghibli: Volumen 2 |year=2013 |publisher=Dolmen Editorial |location=Barselona |isbn=978-8415296935 |page=80 |url=https://dolmeneditorial.com/antologia-del-studio-ghibli-volumen-2-1999-2011/ |access-date=21 iyul 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181015114434/https://dolmeneditorial.com/antologia-del-studio-ghibli-volumen-2-1999-2011/ |archive-date=15 oktyabr 2018}}</ref>
| daromad              = {{AQSh$ | 136.5 million}}<ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl2575009281/ |title=The Wind Rises (2014) – Box Office Mojo |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404131451/http://boxofficemojo.com/movies/?id=windrises.htm |archive-date=4 aprel 2014}}</ref><ref>{{cite web |title=International Total Gross |url=https://www.boxofficemojo.com/releasegroup/gr3391115781/ |work=Box Office Mojo |access-date=3 mart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228154848/http://boxofficemojo.com/movies/?page=intl&id=windrises.htm |archive-date=28 fevral 2014}}</ref>
| avvalgi_film         = 
| keyingi_film         = 
}}
'''The Wind Rises''' ({{lang-ja|: 風立ちぬ}}, Kaze Tachinu) – [[2013-yil]]da yaratilgan yapon [[anime|animatsion]] [[Tarixiy drama|tarixiy drama filmi]] boʻlib, uni [[Hayao Miyazaki]] yozgan va rejissyorlik qilgan. Film [[Studio Ghibli]] tomonidan ishlab chiqilgan, [[Toho]] kompaniyasi esa tarqatgan. Unga [[Hideaki Anno]], [[Miori Takimoto]], [[Hidetoshi Nishijima]], [[Masahiko Nishimura]], [[Morio Kazama]], [[Keiko Takeshita]], [[Mirai Shida]], [[Jun Kunimura]], [[Shinobu Otake]] va [[Nomura Mansai]] ovoz bergan.

Hikoya Yaponiyaning aerokosmik muhandisi [[Jiro Horikoshi]] hayotiga bagʻishlangan boʻlib, unda qahramonning [[1923-yil]]da [[Tokio universiteti]]dagi talabalik davridan tortib, 1935-yil 4-fevraldagi Mitsubishi Ka-14 samolyotining ilk sinov parvozigacha boʻlgan muhandislik faoliyati tasvirlanadi<ref>{{cite magazine |last1=Green |first1=William |last2=Swanborough |first2=Gordon |title=The Zero Precursor...Mitsubishi's A5M| magazine=[[Air Enthusiast]] |issue=19 |date=August–November 1982 |pages=26–43}}</ref>. Tarixiy voqealar bilan bir qatorda filmda Horikoshining badiiy talqindagi romantik muhabbati ham aks etgan. Bunda yozuvchi Tatsuo Horining yarim avtobiografik asari The Wind Has Risendan ilhomlangan<ref>{{Cite web |date=2013-09-07 |title=宮崎駿監督「この世は生きるに値する」 引退会見の全文 |url=https://www.nikkei.com/article/DGXNZO59386140W3A900C1000000/ |access-date=2023-10-11 |publisher=[[The Nikkei]] |language=ja |archive-date=February 5, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205030127/http://www.nikkei.com/article/DGXNZO59386140W3A900C1000000/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine|last=Highfill|first=Samantha|date=September 6, 2013|url=https://ew.com/article/2013/09/06/hayao-miyazaki-retirement/|title=Hayao Miyazaki on his retirement: 'This time I am quite serious'|magazine=[[Entertainment Weekly]]|access-date=October 27, 2019|archive-date=October 21, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131021053757/http://insidemovies.ew.com/2013/09/06/hayao-miyazaki-retirement/|url-status=dead}}</ref>. Ushbu film dastlab Hayao Miyazakining soʻnggi toʻliq metrajli asari boʻlishi rejalashtirilgan edi, biroq u keyinchalik bu qarorini oʻzgartirib, [[The Boy and the Heron]] filmini ham suratga olgan<ref>{{Cite web |date=2021-11-14 |title=宮崎駿監督、新作タイトルは「君たちはどう生きるか」：朝日新聞デジタル |url=https://www.asahi.com/articles/ASKBX5T4ZKBXUCLV008.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20211114113038/https://www.asahi.com/articles/ASKBX5T4ZKBXUCLV008.html |url-status=dead |archive-date= November 14, 2021 |access-date=2023-09-13 |website=Asahi Shimbun}}</ref><ref>{{Cite news |last=Piedra |first=Josh |date=October 28, 2017 |title=Hayao Miyazaki's Final Film Title is How Do You Live? |language=en-US |work=The Outerhaven |url=http://www.theouterhaven.net/2017/10/hayao-miyazaki-how-do-you-live/ |url-status=live |access-date=March 3, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180221054442/http://www.theouterhaven.net/2017/10/hayao-miyazaki-how-do-you-live/ |archive-date=February 21, 2018}}</ref>.

The Wind Rises filmi Yaponiyada 2013-yil 20-iyul kuni namoyish etilgan va oʻsha yili mamlakatda eng koʻp daromad keltirgan yapon filmi boʻlgan. Garchi film Osiyo mintaqasida ayrim siyosiy bahs va tanqidlarga sabab boʻlgan boʻlsa-da, u tanqidchilar tomonidan keng eʼtirof etilgan. Film bir nechta yirik mukofotlarga nomzod boʻlgan, jumladan „Eng yaxshi animatsion film“ uchun Oscar mukofoti, Golden Globe mukofotining „Eng yaxshi xorijiy tildagifilmi“ nominatsiyasi va Japan Academy Prizening „Yilning eng yaxshi animatsion filmi“ mukofoti. Soʻnggi mukofotni film qoʻlga kiritgan.

== Syujeti ==
[[1918-yil]]da yosh [[Jiro Horikoshi]] uchuvchi boʻlishni orzu qiladi, biroq uning koʻrish qobiliyatidagi nuqson bu niyatini amalga oshirishga toʻsqinlik qiladi. U bir jurnal maqolasidan ilhomlanib, tez-tez tush koʻra boshlaydi. Tushida oʻzi havas qilgan italiyalik samolyot muhandisi Giovanni Battista Caproni bilan birga Capronining samolyotida uchadi. Caproni unga oʻzi hech qachon samolyot uchirmaganini aytadi va „samolyot yasash uni uchirishdan ham goʻzalroq“ deydi. Besh yil oʻtib, [[Caproni Ca.60]] loyihasining muvaffaqiyatsizligidan soʻng, Jiro Tokio imperatorlik universitetida aeromuhandislik yoʻnalishida tahsil olayotgan boʻladi. Bir safar oilasini koʻrib, qaytayotganida, u xizmatkori Kinu bilan sayohat qilayotgan yosh qiz Nahoko Satomi bilan tanishib qoladi. Kutilmaganda Buyuk [[Kanto zilzilasi]] sodir boʻladi va Kinuning oyogʻi singadi. Jiro Nahokoni koʻtarib olib, uni xavfsiz tarzda uyiga eltib qoʻyadi. Shundan soʻng ular bir-birlariga ismini aytmasdan xayrlashishadi.

[[1925-yil]]da Jiro doʻsti Kiro Xonjo bilan birga universitetni tugatadi va ikkovi ham [[Buyuk Depressiya]] davrida Mitsubishi aviatsiya kompaniyasida ish boshlaydi. Ularga Imperatorlik Armiyasi uchun [[Mitsubishi 1MF9]] qiruvchi samolyotini takomillashtirish vazifasi yuklanadi. Sinov paytida samolyot havoda parchalanib ketgani sababli loyiha rad etiladi. Rejalarini oʻzgartirib, Mitsubishi 1929-yilda Jiro va Xonjoni bombardimonchi samolyot qurish maqsadida [[Junkers G.38]] uchun ishlab chiqarish litsenziyasini olish uchun [[Weimar Respublikasi|Veymar Respublikasiga]] joʻnatadi. Hugo Yunkers ularni iliq kutib olsa-da, Xavfsizlik politsiyasi ikki mutaxassisga toʻliq chizmalarni olishga toʻsqinlik qiladi. Yaponiyaning aviatsiya texnologiyasi dunyoning qolgan qismidan qanchalik orqada qolganini koʻrib, Jiro va hamkasblari ruhsizlanadi. Jiro Yaponiyaga qaytadi, Xonjo esa qolib, keyinchalik Mitsubishi G4M ni yaratadi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
{{Wikiquote}}
{{Commons category}}
* {{Official website|http://www.ghibli.jp/kazetachinu}}
* {{anime News Network|movie|14975}}
* {{IMDb title|2013293}}




{{DEFAULTSORT:Wind Rises}}
[[Turkum:Mangaga asoslangan anime filmlar]]