Viktor Chernomirdin sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi
| ismi                      = Viktor Stepanovich Chernomirdin
| asl ismi                  = Виктор Степанович Черномырдин
| tasvir                    = Stamp of Russia 2013 No 1687 Viktor Chernomyrdin.jpg
| izoh                      = Chernomirdin tasvirlangan pochta markasi
| lavozimi                  = [[Rossiya Prezidenti]]ning davlat maslahatchisi
| bayroq                    = Flag of Russia.svg
| boshlanish davri          = [[2009-yil]] [[11-iyun]]dan
| tugash davri              = [[2010-yil]] [[3-noyabr]]gacha
| prezident                 = [[Dmitriy Medvedev]]
| lavozimi_2                = [[Rossiya]]ning Ukrainadagi elchisi
| bayroq_2                  = Flag of Russia.svg
| boshlanish davri_2        = [[2001-yil]] [[21-may]]dan
| tugash davri_2            = [[2009-yil]] [[11-iyun]]gacha
| prezident_2               = [[Vladimir Putin]]<br>[[Dmitriy Medvedev]]
| oʻtmishdoshi_2            = Ivan Aboimov
| vorisi_2                  = Mixail Zurabov
| lavozimi_3                = [[Rossiya Prezidenti]] v. b.
| bayroq_3                  = Flag of Russia.svg
| boshlanish davri_3        = 1996-yil 5-noyabrdan
| tugash davri_3            = 6-noyabrgacha
| prezident_3               = 
| oʻtmishdoshi_3            = [[Boris Yeltsin]]
| vorisi_3                  = [[Boris Yeltsin]]
| lavozimi_4                = [[Rossiya Bosh vaziri]]
| bayroq_4                  = Flag of Russia.svg
| boshlanish davri_4        = 1993-yil 25-dekabrdan
| tugash davri_4            = 1998-yil 23-martgacha
| prezident_4               = [[Boris Yeltsin]]
| oʻtmishdoshi_4            = uning o’zi Ministrlar Soveti Raisi sifatida
| vorisi_4                  = [[Sergey Kiriyenko]]
| lavozimi_5                = Ministrlar Soveti Raisi
| bayroq_5                  = Flag of Russia 1991-1993.svg
| boshlanish davri_5        = [[1992-yil]] [[14-dekabr]]dan
| tugash davri_5            = [[1993-yil]] [[25-dekabr]]gacha
| prezident_5               = [[Boris Yeltsin]]
| oʻtmishdoshi_5            = [[Ivan Silayev]]<br>[[Yegor Gaydar]] (v. b.)
| vorisi_5                  = Lavozim bekor qilingan
| tavallud sanasi           = {{tugʻilgan sanasi|1938|4|9}}
| tavallud joyi             = {{TavalludJoyi|Orenburg viloyati}}
| vafot sanasi              = {{vafot sanasi va yoshi|2010|11|3|1938|4|9}}
| vafot joyi                = {{VafotJoyi|Moskva}}
| mukofotlari               = {{Vatan oldidagi xizmatlari uchun I darajali ordeni}} {{Vatan oldidagi xizmatlari uchun II darajali ordeni}} {{Vatan oldidagi xizmatlari uchun III darajali ordeni}} {{Vatan oldidagi xizmatlari uchun IV darajali ordeni}} {{Doʻstlik ordeni (Rossiya)}} {{Oktabr inqilobi ordeni}} {{Mehnat qizil bayroq ordeni}} {{Hurmat Belgisi ordeni}} {{Rossiya flotining 300 yilligi medali}}{{Moskvaning 850 yilligi medali}} {{Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan taʻsis etilgan medal}} {{Parasat ordeni}} {{Mxitar Gosh medali}} {{Xizmatlari uchun ordeni (Ingushetiya)}} {{V darajali Knyaz Yaroslav Mudriy ordeni}} {{Xizmatlari uchun III darajali ordeni (Ukraina)}} {{Georgi Dimitrov tavalluduning 100 yilligi medali}}
}}
'''Viktor Stepanovich Chernomirdin''' ({{lang-ru|Ви́ктор Степа́нович Черномы́рдин}}; 9-aprel 1938, [[Orenburg viloyati]] — 3-noyabr 2010, [[Moskva]] — [[SSRI]] va [[Rossiya]] davlat arbobi, Ministrlar Soveti Raisi (1992—1993), hukumat raisi (1993—1998), muvaqqat Prezident (5-6-noyabr 1996), Rossiyaning Ukrainadagi elchisi (2001—2009). 11-iyun 2009-yildan — Prezidentning [[MDH]] bilan hamkorlik boʻyicha maslahatchisi<ref>{{Citation |year= |title=Дмитрий Медведев назначил Виктора Черномырдина советником prezidentа по вопросам экономического сотрудничества с государствами-участниками СНГ, освободив его от занимаемой должности |url=http://www.kremlin.ru/text/news/2009/06/217692.shtml |access-date=2018-02-24 |archivedate=2009-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090614075255/http://www.kremlin.ru/text/news/2009/06/217692.shtml }}</ref>.

== Biografiyasi ==
[[1938-yil]] [[9-aprel]]da [[Orenburg viloyati]]da tugʻilgan<ref>http://fakty.ua/143426-viktor-chernomyrdin-pora-rasskazat-vsem-o-tom-o-chem-znali-tolko-ya-i-boris-elcin-no-obo-vsem-ya-vse-ravno-ne-rasskazhu</ref>.

[[1957-yil]]da Orsk neftni qayta ishlash zavodida kompressorlar va nasoslar mexanigi, mashinist sifatida oʻzida oʻz faoliyatini boshladi<ref name="mksmert2">[http://www.mk.ru/politics/article/2010/11/03/541476-umer-viktor-chernomyirdin.html Umer Viktor Chernomirdin] // Sayt gazeti [http://www.mk.ru „Moskovskiy komsomoles“], 03.11.2010</ref>.

[[1966-yil]]da Samara davlat texnika institutini muhandis-texnolog sohasi bilan tamomlagan<ref name="autogenerated1">[http://www.tvc.ru/AllNews.aspx?id=5503d2b9-afeb-419e-b738-3308118745f7 Ne stalo Viktora Chernomirdina:: Novosti:: TV Tsentr — Ofitsialniy sayt telekompanii]</ref>.

1967-yildan 1973-yilgacha Orsk shahar qoʻmitasida ishlagan<ref>{{veb manbasi |url=http://2000.net.ua/2000/svoboda-slova/chelovek/72413 |title=Виктор Черномырдин: время выбрало нас |date=16.03.2011 |publisher=2000.net.ua |accessdate=2012-02-24 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68ckaUx8Q?url=http://2000.net.ua/2000/svoboda-slova/chelovek/72413 |archivedate=2012-06-23}} {{Webarxiv|url=https://www.webcitation.org/68ckaUx8Q?url=http://2000.net.ua/2000/svoboda-slova/chelovek/72413|date=2012-06-23}}</ref>.

1968-1972-yillarda Moskva davlat universiteti sirtqi boʻlimida oʻqidi<ref>{{Citation |year= |title=Указ Prezidentа Российской Федерации от 30.05.1992 N 535 |url=http://graph.document.kremlin.ru/documents/1231626 |access-date=2018-02-24 |archivedate=2015-07-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150712213442/http://graph.document.kremlin.ru/documents/1231626 }}</ref>.

1973-1978-yillarda [[Orenburg gazni qayta ishlash zavodi]]da ishlagan<ref>[http://www.panorama.ru/gov/gov20008.shtml Russian Governement]</ref>.

1982-yildan — SSSR gaz sanoati vaziri oʻrinbosari<ref>[http://pravo.levonevsky.org/bazaru09/postanovi/sbor41/text41868.htm Postanovlenie Sʼezda narodnix deputatov Rossiyskoy Federatsii ot 14.12.1992 № 4088-I Ob utverjdenii predsedatelya Soveta ministrov Rossiyskoy Federatsii]</ref>.

1985-1989-yillarda — SSSR gaz sanoati vaziri<ref>[http://www.praviteli.org/records/rf/rf2/02vacant.php Rossiya: Pravitelstvo RF: 1991—1992]</ref>.

1989-1992-yillarda — „[[Gazprom]]“ Davlat kompaniyasi raisi<ref>[http://giod.consultant.ru/documents/1212663 UKAZ Prezidenta RF ot 23.12.1993 N 2277 „O PRYeOBRAZOVANII I RYeORGANIZATsII SOVYeTA MINISTROV — PRAVITYeLSTVA ROSSIYSKOY FYeDYeRATsII“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304193754/http://giod.consultant.ru/documents/1212663 |date=2016-03-04 }} 1 punkt ukaza („Preobrazovat Sovet Ministrov — Pravitelstvo Rossiyskoy Federatsii v Pravitelstvo Rossiyskoy Federatsii“</ref>.

1992-yil 30-mayda yoqilgʻi va energiya boʻyicha Rossiya Federatsiyasi hukumati raisining oʻrinbosari etib tayinlandi<ref>[https://web.archive.org/web/20131019103122/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=093394 Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 14-dekabr 1992-yila № 1567 „O Predsedatele Soveta Ministrov—Pravitelstva Rossiyskoy Federatsii“]</ref>.

1992-yil 14-dekabrda vazirlar kengashi raisi etib tayinlandi<ref>[https://web.archive.org/web/20081224070809/http://lifeinschool.narod.ru/project/004/budenovsk.htm Terrorizm v Rossii]</ref>.

1993-yildan 1998-yilgacha — Rossiya Federatsiyasi hukumati raisi<ref>{{Citation |title=Указ Prezidentа Российской Федерации от 26-may 1998-yilа № 592 «О членах Совета Безопасности Российской Федерации» |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=068320 |year= |access-date=2018-02-24 |archivedate=2011-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110814042540/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=068320}}</ref>.

1996-yil 5-6-noyabr kunlari Rossiya Federatsiyasining muvaqqat prezidenti<ref>[http://kp.ru/daily/22511/8208/ Viktor Stepanovich vozglavil orgkomitet Vsemirnoy krugosvetnoy ekspeditsii YuNYeSKO „Velikayay Severnaya Tropa“]</ref>.

1998-yilda Hukumat raisi lavozimidan ozod etildi<ref>{{Citation |title=Орск — город и люди |url=http://www.orsk.e9.ru/?8&section=additional&page=1 |year= |access-date=2018-02-24 |archivedate=2009-06-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090618150515/http://www.orsk.e9.ru/?8&section=additional&page=1}}</ref>.

1999-yil 14-aprelda Rossiya Federatsiyasi prezidentining maxsus vakili etib tayinlandi<ref>[http://www.kommersant.ru/doc/171752 Voskresnaya politika]</ref>.

1995-2000 — „Bizning uy - Rossiya“ harakati rahbari<ref>{{Citation |title=Подлинные особенности национальной охоты |url=http://www.ogoniok.com/archive/1997/4487/04-04-07/ |year= |access-date=2018-02-24 |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924071719/http://www.ogoniok.com/archive/1997/4487/04-04-07/}}</ref>.

1999-2001-yillarda Davlat Dumasi deputati<ref>[https://web.archive.org/web/20131019103001/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=78268&PSC=1&PT=3&Page=1 Ukaz prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 19-sentabr 1996-yila № 1378 „O vremennom ispolnenii obyazannostey prezidenta Rossiyskoy Federatsii“]</ref>.

1999-2000 — „<nowiki/>[[Gazprom]]<nowiki/>“ OAJ direktorlar kengashi raisi<ref>[http://www.kommersant.ru/doc/171785 Russkiy medved i svoboda pechati]</ref>.

2001-yil 21-maydan 2009-yil 11-iyungacha Rossiya Federatsiyasining [[Ukraina]]dagi Favqulodda va Muxtor elchisi lavozimida ishladi.

2009-yil 11-iyunda prezident [[Dmitriy Medvedev]] tomonidan [[MDH]] mamlakatlari bilan hamkorlik boʻyicha maslahatchi etib tayinlangan.

2010-yil 3-noyabr kuni soat 03:42 da  Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Administratsiyasining Markaziy klinik shifoxonasida og'ir [[Saraton (kasallik)|saraton kasalligi]] fonida sodir bo'lgan [[miokard infarkti]] natijasida 73 yoshida vafot etdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.lifenews.ru/news/42521 |sarlavha=Названа причина смерти Виктора Черномырдина |qaralgan sana=2010-11-07 |arxivsana=2010-11-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20101106041226/http://www.lifenews.ru/news/42521}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=СМИ выяснили причину смерти Виктора Черномырдина |work=NEWSru.com |url=http://www.newsru.com/russia/03nov2010/chernomyrdin_2.html |url-status=live |access-date=2016-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161024214059/http://www.newsru.com/russia/03nov2010/chernomyrdin_2.html |archive-date=2016-10-24}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://news.life.ru/news/42552 |sarlavha=Черномырдин не смог перенести смерть жены |qaralgan sana=2011-04-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110920052513/http://news.life.ru/news/42552 |arxivsana=2011-09-20}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://kp.ua/online/news/251112/ |sarlavha=Медики утверждают, что Черномырдин умер от инфаркта, а друзья — что от тоски по супруге — Россия {{!}} KP.UA |qaralgan sana=2011-04-25 |arxivsana=2013-12-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131203033234/http://kp.ua/online/news/251112/}}</ref>. 5-noyabr kuni [[Novodevichiy monastiri|Novodevichi monastirining]] soborida dafn marosimi bo'lib o'tdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.mepar.ru/news/2010/11/05/9013/ |sarlavha=Отпевание В. С. Черномырдина |qaralgan sana=2011-04-17 |arxivsana=2011-11-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20111129094224/http://mepar.ru/news/2010/11/05/9013/}}</ref>. Novodevichy qabristoniga dafn etilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.moscow-tombs.ru/2010/chernomyrdin_vs.htm |sarlavha=Могила В. С. Черномырдина (1938—2010) на Новодевичьем кладбище |qaralgan sana=2018-01-03 |arxivsana=2017-10-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171013031544/http://www.moscow-tombs.ru/2010/chernomyrdin_vs.htm}}</ref>.

== Mukofotlari ==
1-darajali [[„Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni]] (2009-yil 24-mart) – ''Rossiya Federatsiyasining xalqaro nufuzini mustahkamlashga qoʻshgan ulkan hissasi va koʻp yillik samarali hukumat faoliyati uchun''<ref>[https://web.archive.org/web/20120612230102/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=51425 Ukaz prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 24 marta 2009 goda № 324 "O nagrajdenii ordenom „Za zaslugi pered Otechestvom“ I stepeni Chernomirdina V. S."]</ref>.

2-darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (1998-yil 23-mart) – ''Rossiya davlatchiligini rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi uchun''<ref>{{Veb manbasi |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=066414 |sarlavha=Указ президента Российской Федерации от 23 марта 1998 года № 282 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ II степени Черномырдина В. С.» |qaralgan sana=2009-03-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090624075413/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=066414 |arxivsana=2009-06-24}}</ref>.

3-darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (2008-yil 9-aprel) – ''Rossiya-Ukraina munosabatlarini rivojlantirishga qoʻshgan katta hissasi uchun''<ref>{{Veb manbasi |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=045106 |sarlavha=Указ президента Российской Федерации от 9 апреля 2008 года № 456 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ III степени Черномырдина В. С.» |qaralgan sana=2008-04-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090625144546/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=045106 |arxivsana=2009-06-25}}</ref>.

4-darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (2010-yil 9-aprel) – ''koʻp yillik samarali davlat faoliyati uchun''<ref>[http://text.document.kremlin.ru/SESSION/S__k0ednDZq/PILOT/main.html Ukaz prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 9 aprelya 2010 goda № 432 "O nagrajdenii ordenom „Za zaslugi pered Otechestvom“ IV stepeni Chernomirdina V. S."]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Январь 2020|bot=InternetArchiveBot}}</ref>.

[[Doʻstlik ordeni (Rossiya)|Doʻstlik ordeni]] (2003-yil 8-aprel) – ''Rossiya Federatsiyasi va Ukraina oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlash va rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi uchun''<ref>{{Veb manbasi |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=016867 |sarlavha=Указ президента Российской Федерации от 8 апреля 2003 года № 411 «О награждении орденом Дружбы Черномырдина В. С.» |qaralgan sana=2009-03-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090630150846/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=016867 |arxivsana=2009-06-30}}</ref>.

[[Oktyabr Inqilobi ordeni]] (1986).

[[Mehnat Qizil Bayroq ordeni]] (1979).

[[„Hurmat Belgisi“ ordeni]] (1974-yil 11-dekabr) – ''Orenburg gaz majmuasining birinchi bosqichining loyiha quvvatini qurish va rivojlantirishda erishilgan muvaffaqiyatlar uchun.''

[[„Rossiya dengiz flotiga 300 yil“ yubiley medali]] (1996-yil 7-iyun).

[[„Moskvaning 850 yilligi xotirasiga“ medali]] (1997-yil 6-sentyabr)<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.belarus.net/minsk_ev/97/russia/09_3/mosk9.htm |sarlavha=Вечерний Минск от 9 сентября 1997 года |qaralgan sana=2009-03-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20090618172446/http://www.belarus.net/minsk_ev/97/russia/09_3/mosk9.htm |arxivsana=2009-06-18}}</ref>.

„Qozonning 1000 yilligi xotirasi uchun“ medali (2005-yil 23-avgust).

„Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ medali (1970).

„Gʻalabaning qirq yilligi“ yubiley medali (1985)<ref>[http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=14753 Kommersantʼ-VLAST 15 sentyabrya 1998 goda]</ref>.

Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining shaxsiylashtirilgan mukofot quroli – PSM toʻpponchasi<ref>"''Imennoe orujie iz ruk Pavla Gracheva poluchili mnogie shtatskie. Tak, pistoletom PSM nagrajdeni i yariy oxotnik, togdashniy grozniy premer Viktor Chernomirdin, i na vid takie mirnie politiki, kak Ivan Ribkin, Sergey Filatov, Yuriy Baturin''"

[https://archive.aif.ru/archive/1636708 Kak razdarivali pistoleti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231004225529/https://archive.aif.ru/archive/1636708 |date=2023-10-04 }} // „Argumenti i fakti“, № 28 ot 8 iyulya 1998</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar|2|height=200}}

== Havolalar ==
* [http://state.kremlin.ru/persons/16 Sovetnik Prezidenta Rossiyskoy Federatsii Chernomirdin Viktor Stepanovich]
* [http://www.genialnee.net/authors/Viktor_Stepanovich_Chernomyrdin/ Aforizmi i viskazivaniya Chernomirdina] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20101110000759/http://www.genialnee.net/authors/Viktor_Stepanovich_Chernomyrdin/ |date=2010-11-10 }}
* http://www.kp.ru/daily/26453/3323688/

{{Rossiya Bosh vazirlari}}

{{DEFAULTSORT:Chernomirdin, Viktor}}
[[Turkum:Rossiya yetakchilari]]