17-Ramazon masjidi
17-Рамазон масжиди (арабча: جامع ١٧ من رمضان) – Бағдоднинг ал-Русафа туманидаги масжид, шарқий Каррада туманида, ал-Фирдос майдони рўпарасида, Иштар меҳмонхонаси олдида жойлашган. Масжид қурилиши Ироқ қироллик даврига бориб тақалади ва шаҳарнинг муҳим майдонида жойлашганлиги учун муҳим тарихий ёдгорлик ҳисобланади[1].
| Масжид | |
 | |
| Масжид гумбази ва минораси | |
| Мамлакат |  Ироқ
|
| Шаҳар | Бағдод |
| Координаталар | 33°18′53″Н 44°25′19″Э / 33.3147°Н 44.4220°Э |
| Меъморий услуб | Ислом меъморчилиги |
| Асосий сана: 1959-йил
| |
| Умумий майдони | 5,000 сқуаре метре (54,000 кв фт) |
| Гумбазлар сони | 1 |
| Гумбазлар сони | 1 |
| Миноралар сони | 1 |
| Миноралар сони | 1 |
| Ҳолати | актив |
Тарихи
Пойдевор тоши Ироқ қироли Ғози даврида қўйилган, аммо 14-июлда 1959-йил инқилобига қадар ҳам тугатилмаган иш 14 йил давомида Абд Ал-Карим Қосим томонидан якунланган ва дастлаб унга „шаҳид масжиди“ номи берилган. Аммо 1963-йил 6-декабрдаги очилишидан сўнг ҳам бу ерга намоз ўқиш учун ташриф буюришмаган. Абд ал-Салам Ориф даврида иншоот Рамазон Баъас инқилоби шарафига „14-Рамазон масжиди“ деб қайта номланган.
Масжид ҳам кўп номларга эга бўлганлиги ҳақидаги тарихга эга, масжид дастлаб „ал-Алавийя масжиди“ деб номланиши керак эди, аммо 14-июл инқилобидан кейин у „Республика масжиди“ деб номлана бошланган. Аммо Қосим томонидан масжид очилгач, „Шаҳидлар масжиди“ деб ном олган. 1963-йил 6-декабрда масжид номи „14-Рамазон масжиди“ деб ўзгартирилган[1].
Кейинги воқеалар
1959-йилда Абд ал-Карим Қосим ал-Фирдос майдонидаги масжид олдидаги биринчи Номаълум аскар ёдгорлигини очилди. Бу ер Ироққа ташриф буюриладиган ва у ерда гулчамбарлар қўядиган юқори мартабали сиёсий арбоблар учун зиёратгоҳ бўлиниши маълум қилинди. Бу ўзгаришлар масжид номига таъсир қилган, майдон ал-Фирдос номи билан атала бошланган. 1959-йилда эса ёдгорлик бузиб ташланган. 1981-йилда ҳайкал бошқа жойга қайта ўрнатилган ва унинг ўрнига собиқ президент Саддам Ҳусайн ҳайкали қўйилган. АҚШнинг Ироққа бостириб кириши пайтида ҳайкал олиб ташланди ва Бадр жанги хотирасига масжид ҳозирги номига ўзгартирилди. Майдон, масжид билан бирга, бир даврнинг охири ва янги Ироқнинг бошланишининг рамзи ҳисобланади, аммо у босқиндан кейин содир бўладиган тартибсизликларнинг ҳам рамзий белгисидир. Ҳозирги кунда масжид фаол фаолият юритмоқда, унда сунний ва шиа мусулмонлари учун жума намози ўқилади.
Тавсифи
Масжид муҳим жой саналади ҳамда ўзининг гўзал исломий қурилиши ва услуби билан ажралиб туриши билан биргаликда Бағдоднинг қадимий шаҳар қисмидаги диққатга сазовор жойларидан бири ҳисобланади. Масжиднинг умумий майдони 5000 квадрат метр бўлиб, масжидда 2500 дан ортиқ намозхонни сиғдира оладиган катта намозхона мавжуд. Жумладан, аёллар учун намозгоҳ, маъмурият ва ишчилар учун хона ва масжид атрофидаги боғ бор. Унда имом ва воиз яшаши учун қурилган уй, диний тадбирлар ва мотам кенгашлари ўтказиладиган зал ҳам мавжуд. Шунингдек, у ерда „Аҳл ал-Қур’он маркази“ номи билан аталган Қур’онни ўрганувчи ва ёдлашга ёрдам берадиган ўқитиш маркази ҳам фаолият юритади[1].
Масжидда Ироқлик уста хаттот Ҳошем Муҳаммад ал-Бағдодий томонидан ишланган қиблага ва масжид боғларига қараган хаттотлик ёзувлари ва расмлар мавжуд. Ал-Бағдодийнинг масжидга қўшган ҳиссаси унинг ижодидаги энг буюк асарларидан бири сифатида этироф этилади[2].
Галерея
- Масжиднинг асосий элементлари
-
Масжид ибодатхонасидаги девор ва шифт безаклари. -
Гумбазнинг ички кўриниши. -
Масжиднинг ички деворлари -
Масжиддаги безакли ёғоч эшик. -
Масжид фасади
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 17тҳ оф Рамадан Мосқуэ, 2017[сайт ишламайди]
- ↑ „Тҳе гениус оф Арабиc cаллиграпҳй, Ҳашим Муҳаммад ал-Багҳдади, 2014“. 2023-йил 22-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 13-ноябр.