Avaneshxon

Аванешхон (вафоти 1539/1540) - Хоразм давлатидаги Шайбонийлар сулоласидан чиққан олтинчи ўзбек ҳукмдори, у 1526-1538-йилларда ҳукмронлик қилган.

Аванешхон Аминек Хоннинг ўғли ва ўзбек хони Ёдгорхоннинг авлоди эди. У Хоразмда ҳокимиятга 1526-йилда акаси Бужуақахон вафотидан кейин келган. У 1538-йилгача ҳукмронлик қилди.

Аванешхон даврида Бухоро шайбонийси Убайдуллахон (1533-1539) томонидан Хоразмни босиб олишга уриниш қилинган. Бухоро ҳукмдори нутқининг расмий сабаби таъсирчан Хоразм султонларидан бири Аванешхоннинг тўнғич ўғли Дин-Муҳаммаднинг Сафавийлар ҳукмдори Шоҳ Тахмасп И (1524-1576) билан, хусусан, Эрон билан чегарадош ҳудудларда таъсир доираларини тақсимлаш масаласи бо'йича алоҳида музокаралари бўлган.

Убайдуллахоннинг юборилган қўшини Бият-қири мавзесида душманни қувиб ўтди, у ерда жанг бўлиб ўтди, бу жангда Аванешхон ўлдирилди. Ушбу воқеа 1539-1540-йилларда содир бўлган.

Адабиётлар

Йўлдошев М., Хива хонлигида феодал ер эгалиги ва давлат тузилиши, Т., 1959;
Гулямов Я. Г., Памятники города Хиви, Т., 1941;
Худойберганов К., Хива — 2500. Хива хонлари шажараси, Хива, 1996.
Гулямов Й.Г., История орошения Хорезма с древнейшикҳ времен до нашикҳ дней. Ташкент. 1957
История Узбекистана. Т.3. Т.,1993.
История Хорезма. Под редакцией И. М. Муминова. Ташкент, 1976
ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил