Barack Obama
Барак Ҳусайн Обама ИИ (инглизча: Бараcк Ҳуссеин Обама ИИ; 4-август 1961-йилда туғилган) америкалик сиёсатчи, ҳуқуқшунос ва ёзувчи бўлиб, 2009-йилдан 2017-йлга қадар Америка Қўшма Штатларининг 44-Президенти лавозимида фаолият юритган. Бунгача 1997-йилдан 2004-йилга қадар Иллинойс штати сенатори, 2005-йилдан 2008-йилга қадар эса АҚШ сенатори (Иллиноисдан) вазифаларини бажарган. Демократлар партияси аъзоси бўлган Обама АҚШнинг илк афроамерикалик президенти бўлган[1]. Обамадан кейин АҚШ Президенти Доналд Трамп бўлди.
| Барак Обама | |
|---|---|
|
Расмий портрет (2012) | |
| 44-Америка Қўшма Штатлари Президенти | |
|
Мансаб даври 20-январ 2009-йил – 20-январ 2017-йил | |
| Вице-президент | Жо Байден |
| Ўтмишдоши | Жорж У. Буш |
| Вориси | Доналд Трамп |
| Америка Қўшма Штатлари Сенатори (Иллинойсдан) | |
|
Мансаб даври 3-январ 2005-йил – 16-ноябр 2008-йил | |
| Ўтмишдоши | Питер Фицжералд |
| Вориси | Роланд Буррис |
| Иллинойс Сенати аъзоси (13-округдан) | |
|
Мансаб даври 8-январ 1997-йил – 4-ноябр 2004-йил | |
| Ўтмишдоши | Алис Палмер |
| Вориси | Кwаме Раоул |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
Бараcк Ҳуссеин Обама ИИ 1961-йил 4-август Гонолулу, Гавайи, А.Қ.Ш. |
| Фуқаролиги |
|
| Сиёсий партияси | Демократлар |
| Турмуш ўртоғи | Мишел Робинсон (1992-йилдан) |
| Болалари |
|
| Ота-онаси | |
| Истиқомат жой(лар)и | Калорама, Вашингтон |
| Таълим | Пунаҳоу мактаби |
| Алма матер |
|
| Касби |
|
| Имзоси |
|
| Вебсайти | |
2009-йил 9-октябрида тинчликпарвар сиёсати учун Нобел мукофоти билан тақдирланди[2].
2012-йилги сайловда ҳам ғалаба қозонди[3]. Шунингдек, Обама уч бесцеллер китоб муаллифи ҳамдир: Дреамс фром Мй Фатҳер („Отамдан орзулар“) (1995), Тҳе Аудаcитй оф Ҳопе („Умид журъати“) (2006) ва А Промисед Ланд („Ваъда қилинган ер“) (2020)[4].

Дастлабки ҳаёти ва карераси
Обама 1961-йил 4-августда[5] АҚШнинг Гавайи штати Гонолулу шаҳридаги Капиолани Аёллар ва Болалар Тиббий Марказида дунёга келган[6][7][8]. У Гавайида ва АҚШнинг 48 та қитъада жойлашган штатларидан ташқарида туғилган ягона президентидир[9]. Унинг онаси оқ ва отаси қора ирққа мансуб. Онаси, Энн Данхем (1942-1995) Канзаснинг Уичита шаҳрида туғилган бўлиб, асосан инглиз, немис, ирланд, шотланд ва уэлслик келиб чиқишга эга бўлган[10]. Отаси Барак Обама Ср. (1936-1982)[11][12] Кениянинг Луо қабиласига мансуб ҳамда грант асосида Гавайига ўқишга келган талаба бўлган. Обаманинг ота-онаси 1960-йилда Маноадаги Гавайи уиверситетида рус тили дарсида учрашишган[13][14]. Жуфтлик 1961-йилнинг 2-февралида, Обама туғилишидан олти ой аввал Ваилукуда турмуш қуришган[15][16].
1961-йил августи охирларида, Обама туғилганидан бир неча ҳафта ўтгач, Барак ва унинг онаси Сеаттле шаҳридаги Wашингтон университетига кўчиб ўтишиб, у ерда бир йил яшашди. Бу вақт давомида Баракнинг отаси 1962-йилнинг июнида Гавайида ўқишини тамомлаб, иқтисод бўйича бакалаврлик даражаси олди. Кейинчалик, Гарвард университетига грант асосида ўқишга кириб, у ерни тугатди ва иқтисод бўйича магистрлик даражасини олди. Обаманинг ота-онаси 1964-йил мартида ажрашишди[17]. Обама Катта 1964-йилда Кенияга қайтди ва у ерда учинчи марта уйланди. У, шунингдек, Кения молия вазирлигида катта иқтисод таҳлилчиси лавозимини бажарди[18]. У ўғли Обамани кўриш учун 1971-йил Мавлуд байрамида[19] фақат бир маротаба Гавайига ташриф буюрган. У 1982-йили автомобил ҳалокати туфайли вафот этди, бу пайтда Обама 21 ёшда эди[20]. Болалик чоғларини ёдга оларкан, Обама бу ҳақда шундай дейди: „Отамнинг атрофимдаги одамларга умуман ўхшамаслигини, яъни у қоп-қора бўлса, онам сутдек оқлигини базорға фаҳмлаганман“[14].
Нашр этилган китоблари
- Дреамс фром Мй Фатҳер (1995)
- Тҳе Аудаcитй оф Ҳопе (2006)
- Оф Тҳеэ И Синг (2010)
- А Промисед Ланд (2020)
Аудиокитоблар
- 2006: Тҳе Аудаcитй оф Ҳопе: Тҳоугҳц он Реcлаиминг тҳе Америcан Дреам (Рандом Ҳоусе Аудио) ИСБН 978-0739366417
Манбалар
- ↑ „Обама wинс ҳисториc УС элеcтион“. ББC Неwс (5-ноябр 2008-йил). 18-декабр 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-ноябр 2008-йил.
- Нагоурней, Адам. „Обама Элеcтед Пресидент ас Раcиал Барриэр Фаллс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (4-ноябр 2008-йил). 9-декабр 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-ноябр 2008-йил.
- „Обама: 'Тҳис ис ёур виcторй'“. CНН (5-ноябр 2008-йил). 4-ноябр 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-ноябр 2008-йил.
- ↑ Тҳе Нобел Пеаcе Призе 2009
- ↑ АҚШда президентлик сайловлари якунига етди (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-11-10 санасида архивланган), кун.уз
- ↑ „Формер Пресидент Бараcк Обама'с тҳирд боок старц шиппинг тодай“ (эн). НБC Неwс. Қаралди: 22-сентябр 2021-йил.
- ↑ „Пресидент Бараcк Обама“. Тҳе Wҳите Ҳоусе (2008). 26-октябр 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 12-декабр 2008-йил.
- ↑ „Cертифиcате оф Ливе Биртҳ: Бараcк Ҳуссеин Обама ИИ, 4-август 1961-йил, 7:24 пм, Ҳонолулу“. wҳитеҳоусе.гов (27-апрел 2011-йил). 3-март 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-март 2017-йил.
- ↑ Маранисс, Давид.. „Тҳоугҳ Обама ҳад то леаве то финд ҳимселф, ит ис Ҳаwаии тҳат маде ҳис рисе поссибле“ (24-август 2008-йил), с. А22. Қаралди: 28-октябр 2008-йил.
- ↑ Накасо, Дан.. „Тwин систерс, Обама он параллел патҳс фор еарс“ (22-декабр 2008-йил), с. Б1. Қаралди: 22-январ 2011-йил.
- ↑ Баррето, Амíлcар Антонио; Ричард Л. ЎБрянт „Интродуcтион“, . Америcан Идентитй ин тҳе Аге оф Обама. Тайлор & Франcис, 12-ноябр 2013-йил — 18–19-бет. ИСБН 978-1-317-93715-9.
- ↑ Обама (1995, 2004), п. 12.
- ↑ Маранисс (2012), п. 65: Ҳе ҳад беэн борн инсиде тҳе эупҳорбиа ҳедгес оф тҳе К’обама ҳоместеад он 18-июн 1934-йил.
- ↑ Либертиэс (2012), п. 202: Тҳе аге оф тҳе фатҳер ис қуэстионабле синcе мост оф тҳе доcуменц Бараcк Ҳуссеин Обама филлед оут дуринг ҳис Унитед Статес студент виса wас 18-июн 1934-йил; ҳоwевер, Обама ИИ’с боок Дреамс оф Мй Фатҳер статес ҳис биртҳ дате wас 18-июн 1936-йил. Чеcк оут Иммигратион анд Натурализатион Сервиcе реcордс, анд тҳосе доcуменц алсо индиcате тҳе биртҳ дате то бе 18-июн 1934-йил, тҳеребй макинг Обама Ср. тwентй-севен ат тҳе биртҳ оф Обама ИИ инстеад оф тҳе аннотатед тwентй-фиве он тҳе биртҳ cертифиcате.
- ↑ Жонес, Тим.. „Бараcк Обама: Мотҳер нот жуст а гирл фром Кансас; Станлей Анн Дунҳам шапед а футуре сенатор“ (27-март 2007-йил), с. 1 (Темпо). 2017-йил 7-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-январ.
- ↑ 14,0 14,1 Обама (1995, 2004), с. 9-10.
- Сcотт (2011), с. 80-86.
- Жаcобс (2011), с. 115-118.
- Маранисс (2012), с. 154-160.
- ↑ Риплей, Аманда.. „Тҳе сторй оф Бараcк Обама'с мотҳер“ (9-апрел 2008-йил). 2013-йил 28-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-апрел 2007-йил.
- ↑ Сcотт (2011), п. 86.
- Жаcобс (2011), с. 125-127.
- Маранисс (2012), с. 160-163.
- ↑ Сcотт (2011), с. 87-93.
- Жаcобс (2011), с. 115-118, 125-127, 133-161.
- Маранисс (2012), с. 170-183, 188-189.
- ↑ Обама „Дреамс фром Мй Фатҳер а Сторй оф Раcе анд Инҳеританcе“
- ↑ Сcотт (2011), с. 142-144.
- Жаcобс (2011), с. 161-177, 227-230.
- Маранисс (2012), с. 190-194, 201-209, 227-230.
- ↑ Очиэнг, Пҳилип.. „Фром ҳоме сқуаред то тҳе УС Сенате: ҳоw Бараcк Обама wас лост анд фоунд“ (1-ноябр 2004-йил). 2007-йил 27-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-январ.
- Мерида, Кевин.. „Тҳе гҳост оф а фатҳер“ (14-декабр 2007-йил), с. А12. Қаралди: 25-июн 2008-йил.
- Жаcобс (2011), с. 251-255.
- Маранисс (2012), с. 411-417.
Ўқиш учун
- Де Зуттер, Ҳанк. „Wҳат Макес Обама Рун?“ (8-декабр 1995-йил). 2013-йил 4-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-апрел 2015-йил.
- Графф, Гарретт М. (1-ноябр 2006-йил). „Тҳе Легенд оф Бараcк Обама“. Wашингтониан. 14-феврал 2008-йилда асл нусхадан архивланди. Қаралди: 14-январ 2008-йил.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - Кеннй, Марй. "Обама шапед море бй ҳис WАСП ҳеритаге тҳан тҳе пассион оф Мартин Лутҳер Кинг, " Индепендент.иэ (7-сентябр 2014-йил)
- Колтун, Даве „Тҳе 2004 Иллиноис Сенате Раcе: Обама Wинс Опен Сеат анд Беcомес Натионал Политиcал "Стар"“, . Тҳе Роад то Cонгресс 2004. Ҳауппауге, Неw Ёрк: Нова Сcиэнcе Публишерс, 2005. ИСБН 978-1-59454-360-9.
- Лизза, Рян (Септембер 2007). „Абове тҳе Фрай“. ГҚ. 2011-05-14да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 27-октябр 2010-йил.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - МаcФарқуҳар, Ларисса (7-май 2007-йил). „Тҳе Cонcилиатор: Wҳере ис Бараcк Обама Cоминг Фром?“. Тҳе Неw Ёркер. Қаралди: 14-январ 2008-йил.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - МcCлелланд, Эдwард. Ёунг Мр. Обама: Чиcаго анд тҳе Макинг оф а Блаcк Пресидент. Неw Ёрк: Блоомсбурй Пресс, 2010. ИСБН 978-1-60819-060-7.
- Пармар, Индержеэт анд Марк Ледwидге. „…'а фоундатион-ҳатчед блаcк': Обама, тҳе УС эстаблишмент, анд фореигн полиcй.“ Интернатионал Политиcс 54.3 (2017): 373-388 онлине (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-06-27 санасида архивланган)
Ҳаволалар
| Викиомборда „Бараcк Обама“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Бараcк Обама сайти (ингл.)
- Президент Обама маъмурияти, Оқ Уй (ингл.)