CD-ROM
CД-РОМ (/ˌсиːдиːˈрɒм/, компакт диск фақат маълумотларни ўқиш учун хотира) – маълумотларни ўз ичига олган олдиндан босилган оптик компакт дискдир. Компютерлар CД-РОМларни ўқий олади, лекин ёзмайди ёки ўчира олмайди, яъни бу фақат ўқиш учун мўлжалланган хотира туридир. Кенгайтирилган компакт дисклар деб аталадиган баъзи компакт дисклар компютер маълумотларини ҳам, аудиони ҳам CД плеэрда ишлатиш имкониятига эга, маълумотлар (масалан, дастурий таъминот ёки рақамли видео) фақат компютерда (масалан, ИСО 9660[1] форматида) фойдаланиш мумкин. Компютернинг CД-РОМлари).
1990-йилларда CД-РОМлар компютерлар ва бешинчи авлод видеоўйин консоллари учун дастурий таъминот ва маълумотларни тарқатиш учун кенг қўлланган.
Тарих
Оптик дискларни сақлаш бўйича энг дастлабки назарий иш Америка Қўшма Штатларидаги мустақил тадқиқотчилар, жумладан Девид Пол Грегг (1958) ва Жеймс Руссел (1965-1975) томонидан амалга оширилган. Хусусан, Грегг патентлари МCА Грегг патентларини, шунингдек, у асос солган Гаусс Элеcтропҳйсиcс компаниясини сотиб олгандан сўнг МCА ва Пҳилипс ўртасида ҳамкорликда ишлаб чиқилган ЛасерДисc спецификациясининг асоси сифатида ишлатилган.[2] ЛасерДисc CД нинг бевосита кашшофи бўлган, асосий фарқи шундаки, ЛасерДисc маълумотни аналог жараён орқали кодлаган, CД эса рақамли кодлашни ишлатган.
Оптик дискни рақамлаштириш бўйича асосий ишларни 1979—1980-йилларда Сонй ва Пҳиллипс учун ишчи гуруҳда ишлаган Тоши Дои ва Кеэс Счоуҳамер Имминк амалга оширди.[3] Натижада 1980-йилда аниқланган Cомпаcт Дисc Дигитал Аудио (CД-ДА) пайдо бўлди. CД-РОМ кейинчалик CД-ДА нинг кенгайтмаси сифатида ишлаб чиқилган ва бу форматни ҳар қандай рақамли маълумотларни сақлаш учун мослаштирган, дастлабки сақлаш ҳажми 553 МБ.[4] Сонй ва Пҳилипс 1983-йилда[5] CД-РОМ форматини белгилайдиган техник стандартни яратдилар ва бу стандарт Сариқ китоб деб номланди. CД-РОМ 1984-йилда эълон қилинган[6] ва Денон ва Сонй томонидан 1985-йилда биринчи Япония CОМДЕХ компютер кўргазмасида тақдим этилган.[7] 1985-йил ноябр ойида Миcрософт, Пҳилипс, Сонй, Аппле ва Дигитал Эқуипмент Cорпоратион каби компютер саноатининг бир қанча иштирокчилари CД-РОМлар учун файл тизими форматини аниқлаш учун спецификацияни яратиш учун учрашдилар.[8] Натижада Ҳигҳ Сиэрра формати деб номланган спецификация 1986-йил май ойида нашр этилган[8] Охир-оқибат, у 1988-йилда ИСО 9660 стандарти сифатида бир нечта ўзгаришлар билан стандартлаштирилди. Жамиятга тақдим этилган биринчи CД-РОМ маҳсулотларидан бири 1986-йил март ойида Миcрософт CД-РОМ конференсиясида тақдим этилган Гролиэр Академик Энциклопедияси эди[8]
CД-РОМлар 1988-йилда ПC Энгине CД-РОМ² (ТурбоГрафх-CД) дан бошлаб уй видеоўйин консолларида қўлланила бошланди, CД-РОМ дисклари эса 1980-йилларнинг охирига келиб уй компютерлари учун ҳам мавжуд бўлди. 1990-йилда Дата Эаст компанияси 1980-йиллардаги лазерли видеоўйинларга ўхшаш, лекин рақамли маълумотларга эга бўлган CД-РОМ дискларини қўллаб-қувватловчи аркада тизим платасини намойиш этди, бу эски лазерли дискли ўйинларга қараганда кўпроқ мослашувчанликни таъминлайди.[9] 1990-йил бошида Японияда 300 000 га яқин CД-РОМ дисклари сотилган бўлса, Қўшма Штатларда ҳар ойда 125 000 CД-РОМ дисклари ишлаб чиқарилар эди.[10] 1990-йилларда сотувга чиқарилган баъзи компютерлар бир неча юз мегабайт видео, расм ва аудио маълумотларни етказиб беришга имкон берувчи CД-РОМ дискини ўзида мужассам этганлиги сабабли " мултимедиа " компютерлар деб аталди.
CД-РОМ дисклари
ОАВ

CД-РОМлар ташқи кўриниши бўйича аудио компакт дискларга ўхшайди ва маълумотлар жуда ўхшаш тарзда сақланади ва олинади (фақат маълумотларни сақлаш учун ишлатиладиган стандартларда аудио CД лардан фарқ қилади). Дисклар 1.2 дан тайёрланган мм қалинликдаги поликарбонат пластмассадан ясалган диск, янсıтıcı сирт қилиш учун юпқа алюминий қатлами билан. CД-РОМ нинг энг кенг тарқалган ҳажми 120 та мм диаметрли, аммо кичикроқ Мини CД стандарти 80 мм диаметрли, шунингдек, кўплаб ностандарт ўлчамдаги ва қолиплардаги шаклли компакт дисклар (масалан, ташриф қоғози ўлчамидаги оммавий ахборот воситалари) ҳам мавжуд.
Маълумотлар дискда „чуқурликлар“ деб номланган микроскопик бўшлиқлар қаторида сақланади, улар орасидаги бўшлиқлар „эрлар“ деб аталади. Чуқурлар ва эрларнинг нақшини ўқиш учун дискнинг акс эттирувчи юзасига лазер нурланади. Чуқурларнинг чуқурлиги дискни ўқиш учун ишлатиладиган лазер нурининг тўлқин узунлигининг тўртдан биридан олтидан бир қисмига тенг бўлгани сабабли, акс эттирилган нурнинг фазаси кирувчи нурга нисбатан силжийди, бу эса ҳалокатли шовқинларни келтириб чиқаради ва акс эттирилган нурни камайтиради. нурнинг интенсивлиги. Бу иккилик маълумотларга айлантирилади.
Раинбоw Боокс деб номланувчи ихчам дискларда сақланган маълумотлар учун бир нечта форматлар қўлланади. 1983-йилда яратилган Сариқ китоб[5][11] CД-РОМлар учун спецификацияларни белгилайди, 1988-йилда ИСО / ИЭC 10149 стандарти ва 1989-йилда ЭCМА −130[12] стандарти сифатида стандартлаштирилган. CД-РОМ стандарти CД аудио учун оригинал Қизил китоб CД-ДА стандарти устига қурилган. Видео компакт дисклар учун оқ китоб каби бошқа стандартлар CД-РОМ спецификациялари асосида форматларни янада аниқлайди. Сариқ китобнинг ўзи бепул мавжуд эмас, лекин тегишли таркибга эга стандартларни ИСО ёки ЭCМА-дан бепул юклаб олиш мумкин.
CД-РОМда маълумотлар файллари тузилишини белгиловчи бир қанча стандартлар мавжуд. ИСО 9660 CД-РОМ учун стандарт файл тизимини белгилайди. ИСО 13490 бу стандартнинг такомиллаштирилиши бўлиб, у бир марта кетма-кет ёзиш ва қайта ёзиладиган CД-Р ва CД-РW каби дискларни, шунингдек, бир нечта сеансларни қўллаб-қувватлайди. ИСО 13346 стандарти ИСО 9660 нинг аксарият камчиликларини бартараф этиш учун ишлаб чиқилган[13] ва унинг бир қисми ДВД дисклари учун қабул қилинган УДФ форматига айланган. Эл Торито деб номланган юкланадиган CД спецификацияси 1995-йил январ ойида CД ни қаттиқ диск ёки флоппи дискга тақлид қилиш учун чиқарилган.
Ишлаб чиқариш
Олдиндан босилган CД-РОМлар штамплаш жараёни орқали оммавий ишлаб чиқарилади, бу ерда шиша асосий диск яратилади ва „штамплар“ қилиш учун ишлатилади, бу эса ўз навбатида аллақачон мавжуд чуқурчалар билан якуний дискнинг бир нечта нусхаларини ишлаб чиқариш учун ишлатилади. Ёзиб олинадиган (CД-Р) ва қайта ёзиладиган (CД-РW) дисклар бошқа усул билан ишлаб чиқарилади, бунда улардаги маълумотлар лазер ёрдамида бўёқ ёки фазага ўтиш материалининг хусусиятларини ўзгартириб, одатда шундай деб аталади. " ёниш ".
CД-РОМ формати
CД-РОМларда сақланадиган маълумотлар Қизил китоб спецификациясида тасвирланган CД маълумотларини кодлашнинг стандарт усулларига амал қилади (дастлаб фақат аудио CД учун белгиланган). Бунга ўзаро интерлеавед Реэд-Соломон кодлаш (CИРC), саккиздан ўн тўртгача модуляция (ЭФМ) ва битларни CД нинг жисмоний юзасига кодлаш учун чуқур ва ерлардан фойдаланиш киради.
CД-РОМдаги маълумотларни гуруҳлаш учун ишлатиладиган тузилмалар ҳам Қизил китобдан олинган. Аудио CД (CД-ДА) сингари, CД-РОМ сектори ҳар бири 33 байтдан иборат 98 квадратдан иборат 2352 байт фойдаланувчи маълумотларини ўз ичига олади (фойдаланувчи маълумотлари учун 24 байт, хатоларни тузатиш учун 8 байт ва файл учун 1 байт). пастки код). Аудио CД лардан фарқли ўлароқ, ушбу секторларда сақланган маълумотлар аудио CД спецификациясига мувофиқ кодланган аудио намуналарга эмас, балки ҳар қандай рақамли маълумотларга мос келади. CД-РОМ стандарти ушбу маълумотларни тузилмалаш, жойлаштириш ва ҳимоя қилиш учун қўшимча равишда иккита сектор режимини, 1-тартиб ва 2-режимни белгилайди, улар сектор ичидаги маълумотларнинг икки хил тартибини тавсифлайди.[1] CД-РОМ ичидаги трек (секторлар гуруҳи) фақат бир хил режимдаги секторларни ўз ичига олади, лекин CД-РОМда бир нечта треклар мавжуд бўлса, ҳар бир трек ўз секторларини қолган треклардан фарқли режимда бўлиши мумкин. Улар, шунингдек, аудио CД треклари билан бирга мавжуд бўлиши мумкин, яъни аралаш режимли CДлар.
Сектор тузилиши
Ҳар иккала режим 1 ва 2 секторлари сарлавҳа маълумотлари учун дастлабки 16 байтдан фойдаланади, аммо қолган 2336 байтда хатоларни тузатиш байтларидан фойдаланиш туфайли фарқланади. Аудио CД дан фарқли ўлароқ, CД-РОМ интерполяция орқали хатоларни яширишга таянмайди; олинган маълумотларнинг юқори ишончлилиги талаб қилинади. Хатоларни тузатиш ва аниқлашни яхшилаш учун, асосан рақамли маълумотлар учун ишлатиладиган 1-режим хатоларни аниқлаш учун 32-битли сиклик ортиқча текширув (CРC) кодини ва Реэд ёрдамида Реэд-Соломон хатоларини тузатишнинг учинчи қатламини[н 1]қўшади. -Соломон маҳсулотга ўхшаш код (РСПC). Шундай қилиб, 1-режим хатоларни аниқлаш ва тузатиш учун ҳар бир сектор учун 288 байтни ўз ичига олади ва маълумотлар учун ҳар бир сектор учун 2048 байтни қолдиради. Тасвир ёки видео маълумотлари учун кўпроқ мос бўлган 2-режим (мукаммал ишончлилик бироз муҳимроқ бўлиши мумкин) қўшимча хато аниқлаш ёки тузатиш байтларини ўз ичига олмайди, шунинг учун ҳар бир сектор учун 2336 мавжуд маълумот байтига эга. Эътибор беринг, иккала режим ҳам, аудио компакт дисклар каби, кадрлар даражасида хатоларни тузатишнинг пастки қатламларидан фойда кўради.[14] Юқорида тавсифланган усуллар билан дискда сақлашдан олдин, ҳар бир CД-РОМ сектори баъзи муаммоли нақшлар пайдо бўлишининг олдини олиш учун шифрланган.[12] Кейин бу шифрланган секторлар охир-оқибат компакт дискда сақланиши учун Қизил китобда тасвирланган бир хил кодлаш жараёнига амал қилади.
Қуйидаги жадвалда CД-ДА ва CД-РОМлардаги секторлар тузилишининг таққосланиши келтирилган:[12]
| Формат | ← 2352 байт сектор тузилиши → | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CД рақамли аудио: | 2352 (рақамли аудио) | |||||||
| CД-РОМ 1 режими: | 12 (Синхронлаш намунаси) | 3 (Манзил) | 1 (Режим, 0х01) | 2 048 (маълумотлар) | 4 (хатони аниқлаш) | 8 (захираланган, нол) | 276 (Хатони тузатиш) | |
| CД-РОМ 2 режими: | 12 (Синхронлаш намунаси) | 3 (Манзил) | 1 (Режим, 0х02) | 2336 (маълумотлар) | ||||
CД-ДА аудио стандартлари билан солиштирганда Моде-1 CД-РОМ нинг аниқ байт тезлиги 44 100 ни ташкил қилади. Ҳз × 16 бит/намуна × 2 канал × 2,048 / 2,352 / 8 = 150 КБ/с (150 × 2 10). Бу қиймат, 150 Кбайт/с, „1× тезлик“ сифатида аниқланади. Шунинг учун, 1-моддали CД-РОМлар учун 1 × CД-РОМ драйвери сонияда 150/2 = 75 та кетма-кет секторни ўқийди.
Стандарт компакт дискни ўйнаш вақти 333 000 блок ёки секторда жойлашган 74 дақиқа ёки 4440 сонияни ташкил қилади. Шунинг учун Моде-1 CД-РОМ нинг аниқ сиғими 650 МБ (650 × 2 20) ни ташкил қилади. 80 дақиқали компакт дисклар учун сиғими 703 МБ ни ташкил қилади.
CД-РОМ ХА кенгайтмаси
CД-РОМ ХА — бу сиқилган аудио, видео ва компютер маълумотларини бирлаштирган CД-РОМлар учун Сариқ китоб стандартининг кенгайтмаси бўлиб, барчага бир вақтнинг ўзида кириш имконини беради.[15] У CД-РОМ ва CД-и (Яшил китоб) ўртасида кўприк сифатида мўлжалланган эди ва Сонй ва Пҳилипс томонидан нашр этилган ва 1991-йилда Миcрософт томонидан қўллаб-қувватланган[16] биринчи марта 1988-йил сентабрда эълон қилинган[17]„ХА“ кенгайтирилган архитектура деган маънони англатади.
CД-РОМ ХА иккита янги сектор тартибини белгилайди, улар Моде 2 Форм 1 ва Моде 2 Форм 2 (улар асл Моде 2дан фарқ қилади). ХА Моде 2 1-шакл юқорида тавсифланган 1-модда тузилишига ўхшайди ва ХА Моде 2 Форм 2 секторлари билан аралашиб кетиши мумкин; маълумотлар учун ишлатилади. ХА Моде 2 Шакл 2 2324 байт фойдаланувчи маълумотларига эга ва стандарт 2 режимига ўхшайди, лекин хатоларни аниқлаш байтлари қўшилган (ҳатто тузатиш киритилмаган бўлса ҳам). У ХА Моде 2 Форм 1 секторлари билан аралашиб кетиши мумкин ва у аудио/видео маълумотлар учун ишлатилади.[14] Видео CД лар, Супер Видео CД лар, Фото CД лар, Кенгайтирилган мусиқа компакт дисклари ва CД-и ушбу сектор режимларидан фойдаланади.[18] Қуйидаги жадвалда CД-РОМ ХА режимларида секторлар тузилишини таққослаш кўрсатилган:
| Формат | ← 2352 байт сектор тузилиши → | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CД-РОМ ХА режими 2, шакл 1: | 12 (Синхронлаш намунаси) | 3 (Манзил) | 1 (Режим) | 8 (пастки сарлавҳа) | 2 048 (маълумотлар) | 4 (хатони аниқлаш) | 276 (Хатони тузатиш) | |
| CД-РОМ ХА режими 2, шакл 2: | 12 (Синхронлаш намунаси) | 3 (Манзил) | 1 (Режим) | 8 (пастки сарлавҳа) | 2324 (маълумотлар) | 4 (хатони аниқлаш) | ||
CД-РОМ диск тасвири яратилганда, буни „хом“ режимда (ички тузилишдан қатъий назар ҳар бир сектор учун 2352 байт ажратиб олиш) ёки фақат секторнинг фойдали маълумотларини олиш (2,048/2,336/2,352/) амалга оширилиши мумкин. CД-РОМ режимига қараб 2324 байт). Раw режимида яратилган диск тасвирининг файл ҳажми ҳар доим 2352 байтга (блокнинг ўлчамига) кўпайтирилади.[19] Хом CД-РОМ секторларини сақлайдиган диск тасвир форматларига CCД/ИМГ, CУЭ/БИН ва МДС/МДФ киради. Секторлардаги маълумотлардан яратилган диск тасвирининг ўлчами у фойдаланадиган секторлар турига боғлиқ бўлади. Мисол учун, агар CД-РОМ 1 режимидаги тасвир фақат ҳар бир сектор маълумотларини ажратиб олиш йўли билан яратилган бўлса, унинг ўлчами 2048 га каррали бўлади; Бу одатда ИСО диск тасвирлари учун шундай бўлади.
74 дақиқали CД-Р дискида 333 000 × 2 352 = 783 216 000 байт (~ 747 МБ) гача бўлган раw режими ёрдамида каттароқ дискдаги тасвирларни жойлаштириш мумкин. Бу 74 дақиқа ёки ≈650 МБ Қизил китоб компакт дискида яратилган хом тасвирлар учун юқори чегарадир. 14,8 % ўсиш хатоларни тузатиш маълумотларини бекор қилиш билан боғлиқ.
Имконият

CД-РОМ сиғимлари одатда иккилик префикслар билан ифодаланади, хатоларни тўғрилаш маълумотлари учун бўш жой ажратилади. CД-РОМнинг сиғими ташқи маълумот йўли дискнинг ташқи четига қанчалик яқин жойлашганлигига боғлиқ.[20] Стандарт 120 мм, 700 МБ CД-РОМ ҳақиқатда хатоларни тузатиш билан тахминан 703 МБ маълумотни (ёки жами 847 МБ) сақлаши мумкин. Таққослаш учун, битта қатламли ДВД-РОМ 4,7 ГБ (4,7 × 10 9) хатоликдан ҳимояланган маълумотларни, 6 дан ортиқ CД-РОМларни сақлаши мумкин.
| Тури | Секторлар | Маълумотлар (1-режим) макс. ҳажми | Аудио максимал. ҳажми | Вақт | |
|---|---|---|---|---|---|
| (МБ) | Тахминан (1 = 2 20) | (МБ) | (дақ) | ||
| 8 см | 94 500 | 193.536 | 184.570 | 222.264 | 21 |
| 553 МБ | 283 500 | 580.608 | 553.711 | 666.792 | 63 |
| 650 МБ | 333 000 | 681.984 | 650.391 | 783.216 | 74 |
| 700 МБ | 360 000 | 737.280 | 703.125 | 846.720 | 80 |
| 800 МБ | 405 000 | 829.440 | 791.016 | 952.560 | 90 |
| 900 МБ | 445 500 | 912.384 | 870.117 | 1,047,816 | 99 |
| Эслатма: мегабайт (МБ) ва дақиқа (мин) қийматлари аниқ; (1 = 2 20) қийматлари тахминий. | |||||
CД-РОМ драйвлар



CД-РОМ дисклари CД-РОМ дисклари ёрдамида ўқилади. CД-РОМ драйвери компютерга ИДЕ (АТА), СCСИ, САТА, ФиреWире ёки УСБ интерфейси ёки хусусий интерфейс, масалан, Панасониc CД интерфейси, ЛМСИ/Пҳилипс, Сонй ва Мицуми стандартлари орқали уланиши мумкин. Деярли барча замонавий CД-РОМ драйверлари тўғри дастурий таъминот билан фойдаланилганда аудио компакт дискларни (шунингдек, Видео CД ва бошқа маълумотлар стандартларини) ўйнаши мумкин.
Лазер ва оптика
CД-РОМ драйвларида яқин инфрақизил 780 нм лазерли диод ишлатилади. Лазер нури опто-электрон кузатув модули орқали дискка йўналтирилади, сўнгра нурнинг акс эттирилган ёки сочилганлигини аниқлайди.
Маълумот ўтказиш имконияти
Асл тезлик
CД-РОМ дисклари мусиқа компакт дискларига нисбатан тезлик коэффициэнти билан баҳоланади. Агар CД-РОМ аудио CД билан бир хил айланиш тезлигида ўқилса, маълумот узатиш тезлиги одатда „1 ד деб аталадиган 150 Кбайт / с ни ташкил қилади (доимий чизиқли тезлик билан, қисқа "CЛВ"). Ушбу маълумот тезлигида трек лазер нуқтаси остида тахминан 1,2 тезликда ҳаракатланади Хоним. Оптик бошнинг турли позицияларга ўтишида ушбу чизиқли тезликни сақлаб қолиш учун бурчак тезлиги ички чеккада тахминан 500 рпм дан ташқи четида 200 рпм гача ўзгаради. CД-РОМ учун 1× тезлик (150 Кбайт/с) ДВД дисклари учун 1× тезликдан (1,32 МБ/с) фарқ қилади.
Тезликни ошириш
Дискни айлантириш тезлигини ошириш орқали маълумотларни юқори тезликда узатиш мумкин. Мисол учун, 8 × тезликда ўқий оладиган CД-РОМ дискини 1600 дан 4000 айланиш тезлигида айлантириб, 9,6 чизиқли тезликни беради. м/с ва узатиш тезлиги 1200 Кбайт/с. 12 × дан юқори тезликда кўпчилик драйверлар доимий бурчак тезлигида (CАВ, доимий рпм) ўқийди, шунинг учун бош дискда жойдан иккинчи жойга ҳаракат қилганда, восита бир тезликдан иккинчисига ўзгармасдир. CАВ режимида „×“ рақами дискнинг ташқи четидаги узатиш тезлигини билдиради, бу ерда у максималдир. Самсунг Элеcтрониcс тебраниш ва шовқинни камайтириш учун дискдаги айланувчи дискни мувозанатлаш учун шарли подшипник тизимидан фойдаланадиган 32х CД-РОМ диски СCР-3230 ни тақдим этгунга қадар механик чекловлар туфайли максимал тезлик 20× деб ҳисобланган. 2004-йил ҳолатига кўра, энг тез узатиш тезлиги тахминан 52 × ёки 10 400 рпм ва 7,62 МБ / с ни ташкил қилади. Юқори айланиш тезлиги дисклар ишлаб чиқарилган поликарбонат пластмассанинг кучи билан чекланади. 52× да дискнинг энг ташқи қисмининг чизиқли тезлиги 65 га тенг. Хоним. Бироқ, Кенwоод ТруэХ 72 × томонидан кўрсатилгандек, эттита лазер нурлари ва айланиш тезлиги тахминан 10 × бўлган бир нечта лазер пикаплари ёрдамида яхшиланишларга эришиш мумкин.
Биринчи 12 × диск 1996-йил охирида чиқарилган. 12 × тезликдан юқори тебраниш ва иссиқлик билан боғлиқ муаммолар мавжуд. CАВ драйверлари дискнинг ташқи четида стандарт айланиш тезлиги билан бир хил (доимий чизиқли тезлик, CЛВ) 12 × ёки 32 × бир оз ортиши билан 30 × гача тезликни беради. Бироқ, CАВ табиатига кўра (ички чеккадаги чизиқли тезлик ҳали ҳам бор-йўғи 12 × бўлиб, улар орасидаги силлиқ ўсишда) ҳақиқий ўтказувчанлик ўсиши 30/12 дан кам; Аслида, тўлиқ тўлдирилган диск учун тахминан 20 × ўртача ва қисман тўлдирилган диск учун ундан ҳам камроқ.
Жисмоний чекловлар
Оммавий ишлаб чиқарилган оммавий ахборот воситаларида эришиш мумкин бўлган симметрия ва қувват чегаралари туфайли тебраниш билан боғлиқ муаммолар CД-РОМ дискини бошқариш тезлиги 1990-йилларнинг охиридан бери сезиларли даражада ошмаганлигини англатади. 10 йилдан ортиқ вақт ўтгач, кенг тарқалган драйвлар 24 × (нозик ва портатив қурилмалар, 10 × айланиш тезлиги) ва 52 × (одатда CД ва фақат ўқиш учун мўлжалланган қурилмалар, 21 × айланиш тезлиги) ўртасида ўзгариб туради, уларнинг барчаси даъво қилинганига эришиш учун CАВ дан фойдаланади " максимал "тезлик, 32 × дан 48 × энг кенг тарқалган. Шунга қарамай, бу тезликлар ёмон ўқишга (ҳайдовчи хатоларини тузатиш жавобан жуда мураккаб бўлиб қолди) ва ҳатто ёмон ишлаб чиқарилган ёки жисмоний шикастланган муҳитнинг парчаланишига олиб келиши мумкин, кичик ёриқлар 10 000-13 000 рпм (яъни 40 рпм) тезликда марказлаштирилган кучланишда тезда ҳалокатли синишларга айланади. −52× CАВ). Юқори айланиш тезлиги, шунингдек, диск тебранишидан, шошилинч ҳаводан ва миля двигателининг ўзидан номақбул шовқин ҳосил қилади. ХХИ асрнинг аксарият драйвлари хавфсизлик, аниқ ўқиш ёки жим бўлиш учун мажбурий паст тезлик режимларига (кичик ёрдамчи дастурлардан фойдаланиш орқали) рухсат беради ва агар кўплаб кетма-кет ўқиш хатолари ва такрорий уринишлар юзага келса, автоматик равишда орқага қайтади.
Вақтинчалик ечимлар
Ўқиш тезлигини яхшилашнинг бошқа усуллари синовдан ўтказилди, масалан, бир нечта оптик нурлардан фойдаланиш, ўтказувчанликни 10 × айланиш тезлиги билан 72 × гача ошириш, лекин 90 ~ 99 дақиқа ёзиб олинадиган медиа, ГигаРеc ва икки зичликли компакт диск (Пурпле) каби бошқа технологиялар билан бир қаторда. Китоб стандарти) ёзувчилари, уларнинг ёрдами доимий 36 × эквивалент CД-РОМ тезлиги (4 × ДВД) ёки ундан юқори бўлган истеъмолчи ДВД-РОМ драйверларини жорий этиш билан бекор қилинди. Бундан ташқари, 52 × CАВ да 2½ дақиқадан камроқ вақт ичида тўлиқ ўқилиши мумкин бўлган 700 МБ CД-РОМ билан ҳақиқий маълумотларни узатиш тезлигининг ошиши бошқа омилларни ҳисобга олган ҳолда, юклаш/тушириш, медиани аниқлаш, юқорига/пастга айланиш ва тасодифий қидириш вақтлари, бу ривожланиш инвестицияларининг даромадларини сезиларли даражада камайтиради. Шунга ўхшаш табақаланиш эффекти ДВД-ни ишлаб чиқишда ҳам кузатилди, бунда максимал тезлик 16 × CАВ (алоҳида ҳолларда 18 × дан 22 × гача) ва сиғими 4,3 ва 8,5 ГБ (бир ва икки қатлам) да барқарорлашди, юқори тезлик ва сиғимга эга. Бунинг ўрнига Блу-рай драйвлар томонидан таъминланиши керак.
Тезлик рейтинглари
CД-ёзиладиган драйвлар кўпинча уч хил тезлик даражаси билан сотилади, битта тезлик бир марта ёзиш операциялари учун, бири қайта ёзиш операциялари учун ва бири фақат ўқиш учун операциялар учун. Тезликлар одатда шу тартибда рўйхатга олинади; яъни 12×/10×/32× CД драйвери, процессор ва медиа рухсат берган ҳолда, CД-Р дискларига 12× тезликда (1,76 МБ/с), CД-РW дискларига 10× тезликда (1,46 МБ/) ёзиши мумкин. с) ва CД лардан 32× тезликда (4,69 МБ/с) ўқинг.
Тезлик жадвали
| Ўтказиш тезлиги | КБ/с | Мбит/с | МБ/с [н 2] | РПМ (ташқидан ички четга) |
|---|---|---|---|---|
| 1× | 150 | 1.2288 | 0,146 | 200-530[21][22] |
| 2× | 300 | 2.4576 | 0,293 | 400-1060 |
| 4× | 600 | 4.9152 | 0,586 | 800-2120 |
| 8× | 1200 | 9.8304 | 1.17 | 1600-4240 |
| 10× | 1500 | 12.288 | 1.46 | 2000-5300 |
| 12× | 1800 | 14.7456 | 1.76 | 2400-6360 |
| 20× | 1200-3000 | 24.576 гача | 2,93 гача | 4000 (CАВ) |
| 24× | 1440-3600 | 29.491 гача | 3,51 гача | 4800 (CАВ) |
| 32× | 1920-4800 | 39.3216 гача | 4,69 гача | 6400 (CАВ) |
| 36× | 2160-5400 | 44.2368 гача | 5,27 гача | 7200 (CАВ) |
| 40× | 2400-6000 | 49.152 гача | 5,86 гача | 8000 (CАВ) |
| 48× | 2880-7200 | 58,9824 гача | 7.03 гача | 9600 (CАВ) |
| 52× | 3120-7800 | 63,8976 гача | 7,62 гача | 10 400 (CАВ) |
| 56× | 3360-8400 | 68.8128 гача | 8.20 гача | 11 200 (CАВ)[23] |
| 72× | 6750-10800 | 88.4736 гача | 10,5 гача | 2700 (кўп нурли)[24][25] |
Муаллифлик ҳуқуқи билан боғлиқ муаммолар
Дастурий таъминот дистрибюторлари, хусусан, компютер ўйинлари дистрибюторлари кўпинча асл CД-РОМлардан ташқари ҳар қандай воситадан дастурий таъминотнинг ишлашини олдини олиш учун нусха кўчиришни ҳимоя қилишнинг турли схемаларидан фойдаланадилар. Бу аудио CД ҳимоясидан бироз фарқ қилади, чунки у одатда оммавий ахборот воситаларида ҳам, дастурий таъминотнинг ўзида ҳам амалга оширилади. CД-РОМнинг ўзида дискдан нусха олишни қийинлаштириш учун „заиф“ секторлар ва CД-Р ёки диск тасвирига нусхалаш қийин ёки имконсиз бўлиши мумкин бўлган қўшимча маълумотлар бўлиши мумкин, лекин дастурий таъминот ҳар сафар ишга туширилганда текширади. компютернинг CД-РОМ дискида рухсациз нусха эмас, балки асл диск мавжудлигига ишонч ҳосил қилинг.
CД-ёзувчиларни (CД-Р ёки CД-РW) ишлаб чиқарувчилар мусиқа саноати томонидан ўзлари ишлаб чиқарадиган ҳар бир дискда ўзига хос идентификаторга эга бўлишини таъминлаш учун рағбатлантирилади, бу эса у ёзиб олган ҳар бир дискдаги ҳайдовчи томонидан кодланади: РИД ёки Реcордер идентификатори. Код.[26] Бу " ИФПИ " билан бошланадиган саккиз белгидан иборат бўлган Манба идентификация кодининг (СИД) ўхшаши бўлиб, одатда CД ёзиш заводлари томонидан ишлаб чиқарилган дискларга муҳрланади.
Яна қаранг
- АТА пакет интерфейси (АТАПИ)
- Оптик ёзиб олиш (тарих)
- CД/ДВД муаллифлиги
- Рақамли аудио компакт диск
- Компютер техникаси
- ДВД-аудио
- ДВД-РОМ
- Кўп даражали ёзиш
- Оптик дискли ҳайдовчи
- Фаза ўзгариши Дуал
- Тор-CД
- ДВП Медиа, ўз-ўзидан юклаш ва ўз-ўзини созлаш CД-РОМ технологияси учун патент эгаси
- Оптик диск ишлаб чиқарувчилар рўйхати
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „CД Еллоw Боок Стандардс“. www.медиатечниcс.cом. 2019-йил 21-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-ноябр.
- ↑ „Оптиcал Дисc инвентед бй Давид Паул Грегг ин еар 1958“. таргецтудй.cом. Қаралди: 2020-йил 6-июл.
- ↑ „Шаннон, Беэтҳовен, анд тҳе Cомпаcт Дисc“. www.эхп-матҳ.уни-эссен.де. 2015-йил 18-мартда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Видеодисc Упдате, Волумес 1-3“ (1982).
- ↑ 5,0 5,1 „ИнфоWорлд Вол. 16, Но. 23“. ИнфоWорлд (1994-йил 6-июн). Қаралди: 2020-йил 25-март.
- ↑ „1983 | Тимелине оф Cомпутер Ҳисторй | Cомпутер Ҳисторй Мусеум“. www.cомпутерҳисторй.орг. Қаралди: 2020-йил 6-июл.
- ↑ Жапанесе ПCс (1985) (14:20), Cомпутер Чрониcлес
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Маҳер, Жиммй. „А Слоw-Мотион Револутион“ (2016-йил 30-сентябр).
- ↑ „Ҳот Офф Тҳе Пресс! Море Револутион“. РеПлай. Марч 1991. 3-бет.
- ↑ „Спеcиал Репорт: А Фаcт оф Лифе“. РеПлай. Фебруарй 1990.
- ↑ „Проcеэдингс оф тҳе 5тҳ Аннуал Федерал Депоситорй Либрарй Cонференcе“. У.С. Говернмент Принтинг Оффиcе (април 15–18, 1996). Қаралди: 2022-йил 10-феврал.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 „Дата Интерчанге он Реад-онлй 120 мм Оптиcал Дата Дискс (CД-РОМ)“. ЭCМА. Жуне 1996. Қаралди: 2009-04-26.
{{cите магазине}}: Cите магазине реқуирес|магазине=(ёрдам) - ↑ „Биртҳ Анноунcемент: ИСО/ИЭC 13346 анд ИСО/ИЭC 13490“. Стандардс.cом (1996-йил 9-феврал). 2018-йил 14-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 23-сентябр.
- ↑ 14,0 14,1 МcФадден. „Wҳат ис ХА? CДПЛУС? CД-и? МОДЕ1 вс МОДЕ2? Ред/еллоw/блуэ боок?“. CД-Реcордабле ФАҚ (2002-йил 20-декабр). 2019-йил 2-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 4-май.
- ↑ „Wҳат аре CД-РОМ Моде-1, Моде-2 анд ХА?“. 2013-йил 26-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-июн.
- ↑ „Wҳат ис Еллоw Боок?“. Сеарчстораге.течтаргет.cом. 2018-йил 17-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 23-сентябр.
- ↑ „Индустрй Плаерс Адопт Вариэд Аппроачес то Мултимедиа Течнологй“. ИнфоWорлд (1989-йил 16-январ).
- ↑ „Гатеwай Суппорт - Wҳат ис CД-РОМ/ХА?“. Суппорт.гатеwай.cом. 2003-йил 24-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 23-сентябр.
- ↑ „Оптиcал Медиа ФАҚс“. 2006-йил 22-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 6-январ.
- ↑ Ҳалфҳилл. „CДс фор тҳе Гигабйте Эра“ (1996-йил 1-октябр). Қаралди: 2022-йил 11-феврал.
- ↑ „1х CД-РОМ“. энcйcлопедиа2.тҳефреэдиcтионарй.cом.
- ↑ Cомпутер Арчитеcтуре анд Организатион Десигн Принcиплес анд Апплиcатионс. Тата МcГраw-Ҳилл, 2004 — 547-бет. ИСБН 978-0070532366.
- ↑ „CД-Реcордабле ФАҚ - сеcтион 5“. cдрфақ.орг.
- ↑ „Кенwоод'с 72Х CД cан'т кеэп паcе wитҳ 24Х CД-РW“. ГCН (2000-йил 7-август). 2021-йил 4-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-июн.
- ↑ „Кенwоод Течнологиэс Релеасес Кенwоод 72х ТруэХ CД-РОМ Дриве“. www.инфотодай.cом.
- ↑ Счоэн. „Ҳаррй Поттер анд тҳе Дигитал Фингерпринц“. Элеcтрониc Фронтиэр Фоундатион (2007-йил 20-июн). 2017-йил 7-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 24-октябр.
ИСО (1995). „ИСО/ИЭC 10149:1995 — Ахборот технологиялари — Фақат ўқиш учун 120 мм оптик маълумотлар дискларида (CД-РОМ) маълумотлар алмашинуви“. Асл нусхадан архивланган 15.01.2019. Олинган 2010-08-06. „CД сариқ китоб стандартлари“. www.медиатечниcс.cом. Асл нусхадан архивланган 21.05.2019. Олинган 11-16-2015. „Оптик диск 1958-йилда Девид Пол Грегг томонидан ихтиро қилинган“. таргецтудй.cом. Олинган 06-07-2020. „Шеннон, Бетховен ва компакт диск“. www.эхп-матҳ.уни-эссен.де. Асл нусхадан архивланган, 2015-03-18. „Видеодиск янгиланиши, 1-3 жилдлар“. 1982. б. 13. „ИнфоWорлд 16-жилд, № 23“. ИнфоWорлд. 1994-йил 6-июн. бет. 88. 2020-йил 25-мартда олинди. „1983 | Компютер тарихининг хронологияси | Компютер тарихи музейи“. www.cомпутерҳисторй.орг. Олинган 06-07-2020. Япон шахсий компютерлари (1985) (14:20), Компютер йилномалари Маҳер, Жимми (2016-йил 30-сентабр). „Секин ҳаракатдаги инқилоб“. „Матбуотдан иссиқ! Кўпроқ инқилоб“. Қайта ўйнатиш. жилд. 16, йўқ. 6. Март 1991. бет. 3. „Махсус репортаж: ҳаёт ҳақиқати“. Қайта ўйнатиш. жилд. 15, йўқ. 5. 1990-йил феврал. 48-9-бетлар. „Федерал депозитарий кутубхоналар бўйича 5 йиллик конференсия материаллари“. АҚШ ҳукумати босма идораси. 1996-йил 15-18-апрел. бет. 11. 2022-йил 10-февралда олинди. „Фақат ўқиш учун мўлжалланган 120 мм оптик маълумотлар дискларида (CД-РОМ) маълумотлар алмашинуви“. ЭCМА. Июн 1996. Олинган 2009-04-26. Андоза:Журналдан иқтибос: Иқтибос журнали |журнал= талаб қилади (ёрдам) „Туғилганлик тўғрисидаги эълон: ИСО/ИЭC 13346 ва ИСО/ИЭC 13490“. Стандардс.cом. 1996-02-09. Асл нусхадан архивланган (2018-09-14). Олинган 2013-09-23. МакФадден, Энди (2002-12-20). „ХА нима? CДПЛУС? CД-и? МОДЕ1 ва МОДЕ2? Қизил/сариқ/кўк китоб?“. CДга ёзиб олинадиган тез-тез сўраладиган саволлар. Асл нусхадан архивланган 2019-10-02. Олинган 2008-05-04. CД-РОМ Моде-1, Моде-2 ва ХА нима? 2013-01-26 Wайбаcк Мачине-да архивланган, Сонй Стораге Суппорт „Сариқ китоб нима?“. Сеарчстораге.течтаргет.cом. Асл нусхадан архивланган, 2018-10-17. Олинган 2013-09-23. „Саноат ўйинчилари мултимедия технологиясига турли хил ёндашувларни қўллашади“. ИнфоWорлд. 1989-01-16. „Гатеwай Суппорт — CД-РОМ/ХА нима?“. Суппорт.гатеwай.cом. Асл нусхадан архивланган, 2003-01-24. Олинган 2013-09-23. „Оптик медиа тез-тез сўраладиган саволлар“ (ПДФ). Асл нусхадан архивланган (ПДФ) 2006-10-22. Олинган 2007-01-06. Ҳалфҳилл, Том Р. (1996-йил октабр). „Гигабайт даври учун компакт дисклар“. Олинган 2022-02-11. „Гаджет“. Кейинги авлод. № 25. Медиани тасаввур қилинг. 1997-йил январ. бет. 30. Бу ерда Диамонд биринчи 12Х CД-РОМ билан келади. „1х CД-РОМ“. энcйcлопедиа2.тҳефреэдиcтионарй.cом. Компютер архитектураси ва ташкилотини лойиҳалаш тамойиллари ва иловалари. Тата МакГроу-Хилл. 2004. б. 547. ИСБН 978-0070532366. „CДга ёзиб олинадиган тез-тез сўраладиган саволлар — 5-бўлим“. cдрфақ.орг. „Кенwоод’с 72Х CД 24Х CД-РW билан тенглаша олмайди“. ГCН. 2000-йил 7-август. „Кенwоод Течнологиэс Кенwоод 72х ТруэХ CД-РОМ дискини чиқаради“. www.инфотодай.cом. Счоэн, Сет (2007-06-20). „Гарри Поттер ва рақамли бармоқ излари“. Электрон чегара фонди. Асл нусхадан архивланган, 2017-11-07. 2007-йил 24-октабрда олинди.Андоза:Раинбоw БооксАндоза:Эcма Интернатионал Стандардс
Манба хатоси: <реф> тагс эхист фор а гроуп намед "н", бут но cорреспондинг <референcес гроуп="н"/> таг wас фоунд