Haut-Rhin sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
|mamlakat=Fransiya
|mavqe=Departament
|asl nomi=Haut-Rhin
|bayroq=Drapeau Haut-Rhin.svg
|gerb=Blason département fr Haut-Rhin.svg
|lat_deg = 47|lat_min = 57|lat_sec = 
|lon_deg = 7|lon_min = 19|lon_sec =
|CoordAddon=
|rahbar=
|maydon=
|AP markazi balandligi=
|aholi=767,086
|milliy tarkib=fransuzlar
|konfessiyaviy tarkib=
|vaqt mintaqasi=+1
|telefon kodi=68
|pochta indeksi=
|avtomobil kodi=}}
'''Haut-Rhin''' ({{IPA-fr|oʁɛ̃}}, maʼnosi. <nowiki>"</nowiki><span>Yuqori Reyn"</span> {{Lang-de|Oberelsass}}<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Wàs brücht m'r im Elsàss ? Petit lexique français-alsacien|url=http://www.olcalsace.org/sites/default/files/lexique_indispensable_2011.pdf|arxivurl=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.olcalsace.org/sites/default/files/lexique_indispensable_2011.pdf|arxivsana=2022-10-09|muallif=Office pour la Langue et la Culture d’Alsace|ish=oclalsace.org|til=fr|qaralgan sana=10 December 2013}}</ref>) Fransiyaning Grand Est [[Fransiya mintaqalari|mintaqasida]] joylashgan, [[Germaniya]] va [[Shveysariya]] bilan chegaradosh [[Fransiya departamentlari|departamentdir]]. U [[Reyn]] daryosi sharafiga nomlangan. Uning nomi ''Yuqori Reyn'' degan maʼnoni anglatadi. Haut-Rhin sobiq maʼmuriy Elzas mintaqasining ikkita departamentidan kichikroq va kamroq aholi yashaydigan hududidir. 1922-yildan beri Territoire de Belfort nomi bilan maʼlum boʻlgan janubiy hududning boʻlinishi departament hududiga taʼsir qilgan. 2019 yilda uning aholisi 767 086 kishi edi<ref name="pop2019">[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6011060/dep68.pdf Populations légales 2019: 68 Haut-Rhin], INSEE</ref>.

2021-yil 1-yanvarda [[Bas-Rhin]] va Haut-RHin departamentlari Elzasning kengashiga birlashtirildi.

== Tarixi ==
Haut-Rhin [[Buyuk fransuz inqilobi|Fransiya inqilobi]] davrida 1790-yil 4 martda Elzas provinsiyasining janubiy yarmida, 1789-yil 22-dekabrdagi qonun bilan tashkil etilgan 83 ta departamentdan biri.

=== Asosiy shaharlari ===
Aholi eng koʻp yashaydigan kommuna — [[Mulhouse]]. [[Colmar]] shahri aholi soni boʻyicha ikkinchi oʻrinda turadi. 2019-yil holatiga koʻra, aholisi 10 000 dan ortiq boʻlgan 11 ta kommuna mavjud<ref name="pop2019"/>.
{| class="wikitable"
!Kommuna
! Aholi (2019)
|-
| [[Mulhouse]]
| style="text-align: center;" | 108 312
|-
| [[Colmar|Kolmar]]
| style="text-align: center;" | 68 682
|-
| [[Saint-Louis (Haut-Rhin)|Sent-Luis]]
| style="text-align: center;" | 22 413
|-
| [[Illzach]]
| style="text-align: center;" | 14 784
|-
| [[Wittenheim|Vittenxaym]]
| style="text-align: center;" | 14 776
|-
| [[Rixheim|Rixxaym]]
| style="text-align: center;" | 14,204
|-
| [[Kingersheim]]
| style="text-align: center;" | 13 263
|-
| [[Riedisheim]]
| style="text-align: center;" | 12 520
|-
| [[Cernay (Haut-Rhin)|Cernay]]
| style="text-align: center;" | 11 476
|-
| [[Guebwiller|Gebviller]]
| style="text-align: center;" | 11 020
|-
| [[Wittelsheim|Vittelshaym]]
| style="text-align: center;" | 10 362
|}

== Demografiyasi ==
1801-yildan boshlab aholining rivojlanishi qayd etib boriladi.{{Historical populations|13=1801|14=272,334|15=1806|16=299,877|17=1821|18=326,633|19=1831|20=375,473|21=1841|22=409,683|23=1851|24=436,744|25=1861|26=459,554|27=1871|28=458,873|29=1880|30=461,942|31=1890|32=471,609|33=1900|34=495,209|35=1910|36=517,865|37=1921|38=468,943|39=1931|40=516,726|41=1936|42=507,551|43=1946|44=471,705|45=1954|46=509,647|47=1962|48=547,920|49=1968|50=585,018|51=1975|52=635,209|53=1982|54=650,372|55=1990|56=671,319|57=1999|58=708,025|59=2006|60=736,475|61=2011|62=753,056|63=2016|64=762,743}}

== Iqtisodiyoti ==
Haut-Rhin — Fransiyaning eng boy ''departamentlaridan'' biri. Hozir [[Peugeot 2008]] va Peugeot 508 ishlab chiqarilgan Stellantis Mulhouse Plant avtomobil zavodi bor. Elzas va unga tutash Mozel departamenti Fransiyaning qolgan qismidan bir oz farq qiladigan huquqiy tizimga ega. Koʻrib chiqilayotgan nizomlar 1871—1919-yillarga toʻgʻri keladi. Bu hudud Germaniya imperiyasining bir qismi boʻlgan. 1919-yilda Elzas-Lotaringiya Fransiyaga qaytishi bilan Parij Elzas va Mozel baʼzi masalalarda, ayniqsa ovchilik, iqtisodiy hayot, mahalliy hukumat munosabatlari, tibbiy sugʻurta va ijtimoiy huquqlar boʻyicha baʼzi mahalliy qonunlarni saqlab qolishlari kerakligini qabul qildi.

== Siyosati ==
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Saylov okrugi
! Aʼzo <ref>{{Veb manbasi|url=https://www.assemblee-nationale.fr/|sarlavha=Assemblée nationale ~ Les députés, le vote de la loi, le Parlement français|ism=Assemblée|muallif=Nationale|ish=Assemblée nationale}}</ref>
! Partiya
|-
| style="background-color: {{party color|The Republicans (France)}}" |
| Haut-Rhin 1-saylov okrugi
| Eric Straumann
| Respublikachilar
|-
| style="background-color: {{party color|The Republicans (France)}}" |
| Haut-Rhin 2-saylov okrugi
| Jak Kattin
| Respublikachilar
|-
| style="background-color: {{party color|The Republicans (France)}}" |
| Haut-Rhin 3-saylov okrugi
| Jean-Lyuk Reitzer
| Respublikachilar
|-
| style="background-color: {{party color|The Republicans (France)}}" |
| Haut-Rhin 4-saylov okrugi
| Rafael Shellenberger
| Respublikachilar
|-
| style="background-color: {{party color|Agir (France)}}" |
| Haut-Rhin 5-saylov okrugi
| Olivier Becht
| Agir
|-
| style="background-color: {{party color|La République En Marche!}}" |
| Haut-Rhin 6-saylov okrugi
| Bruno Fuchs
| La République En Marche!
|}

== Galereya ==
<gallery>
Fayl:Mulhouse - Town hall.jpg|[[Mulhouse]] shahar hokimiyati
Fayl:Colmar - Alsace.jpg|[[Colmar]]
Fayl:67-Riquewihr-arcade.jpg|[[Riquewihr]]
Fayl:2012-11-16 16-00-31-vallee-doller.jpg|"Oltin d'Alsace" 
Fayl:Hunawihr1P7.jpg|[[Hunawihr|Hunavihr]] va [[Alsace wine|Alzas uzumzorlari]]
</gallery>

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Fransiya departamentlari}}
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Fransiya]]