Ziyosfera

Margaret Chase Smith

Маргарет Маделине Часе Смитҳ (1897-йил 14-декабр — 1995-йил 29-май[1]) — америкалик сиёсатчи эди. Республикачилар партияси аъзоси, у АҚШ вакили (1940 — 1949) ва Мейн штатидан АҚШ сенатори (1949 — 1973) бўлиб ишлаган[2]. У Қўшма Штатлар Конгрессининг иккала палатасида хизмат қилган биринчи аёл ва Мейнни ҳар иккала палатада ҳам вакиллик қилган биринчи аёл эди[3]. Мўтадил республикачи, у 1950-йилда „Виждон декларацияси“ нутқида Жозепҳ МаcCартҳйнинг тактикасини биринчилардан бўлиб танқид қилган[4].

Маргарет Часе Смитҳ
Сенат Республика конференсияси раиси
Мансаб даври
1967-йил 3-январ – 1973-йил 3-январ
Шахсий маълумотлари
Таваллуди
Маргарет Маделине Часе

1897-йил 14-декабр
Скоwҳеган, Мейн, АҚШ
Вафоти 1995-йил 29-май (97 ёшда)
Скоwҳеган, Мейн, АҚШ
Сиёсий партияси Республикачи
Турмуш ўртоғи Cлйде Ҳ. Смитҳ
Имзоси

Смитҳ 1964-йилги сайловда Республикачилар партиясидан президентликка номзод бўлган. у йирик партия қурултойида президентликка номзод сифатида кўрсатилган биринчи аёл бўлди. Вазифасини тарк этгач, у тарихдаги энг узоқ хизмат қилган аёл сенатор бўлди, бу фарқ 2011-йил 5-январда Мериленд штатидан сенатор Барбара Микулски бешинчи муддатга қасамёд келтиргунига қадар эришилмади[5]. Смитҳ Сенатдаги энг узоқ муддат хизмат қилган республикачи аёл сифатида қайд этилди[6], бу фарқ 2021-йил 3-январгача, ўзи илгари эгаллаб турган Сенат ўриндиғини эгаллаб турган Сусан Cоллинс бешинчи муддатга қасамёд қилганидан кейин ҳам ўтиб кетолмади[7][8].

Смитҳ 1943-йилда

АҚШ Вакиллар Палатаси

1940-йилнинг баҳорида, Cлйде Смитҳ юрак хуружидан сўнг оғир касал бўлиб қолди ва хотинидан кейинги сентабрда бўлиб ўтадиган умумий сайловда ўз номзодини қўйишни сўради[9]. У пресс-релиз тайёрлади, унда у шундай деди: „Мен ўз ғояларим ва режаларим ҳақида тўлиқ маълумотга эга бўлган ёки бу ғояларни ва менинг туманим учун тугалланмаган ишимни давом эттириш учун у каби малакали бошқа ҳеч кимни билмайман“[10]. У ўша йилнинг 8-апрелида вафот этди ва муддатини якунлаш учун кейинги 3-июнда навбатдан ташқари сайлов ўтказилиши режалаштирилган эди. Демократик рақибга дуч келмаган Смитҳ махсус сайловда ғалаба қозонди ва Мейн штатидан Конгрессга сайланган биринчи аёл бўлди[11]. Навбатдан ташқари сайловдан уч ой ўтгач, у ўз уйида тўлиқ икки йиллик муддатга сайланди[12]. Смитҳ 65 % −35 % фарқ билан Люистоннинг Демократик мери Эдwард Ж. Беаучампни мағлуб этди. У кейинги саккиз йил давомида яна уч муддатга қайта сайланди ва ҳеч қачон 60 % дан кам овоз ололмади.

АҚШ Сенати

1956-йилда Смитҳ ва Элеанор Роосевелт биргаликда Фаcе тҳе Натион филмида биринчи аёл панелист сифатида пайдо бўлди. Улар билан бошловчи, CБС Неwс мухбири Стуарт Новинс.

1947-йилнинг августида, уч муддат амалдаги Wаллаcе Ҳ. Wҳите Жр. нафақага чиқишга қарор қилганидан сўнг, Смитҳ АҚШ Сенатидаги ўз ўрнига номзодлигини эълон қилди. Республикачилар праймеризида у амалдаги губернатор Ҳораcе А. Ҳилдрет, собиқ губернатор Самнер Сеwалл ва Реверенд Албион Бевераге билан учрашди[13]. У „Рекордни ваъдага ўзгартирманг“ деган шиордан фойдаланиб, кам пул эвазига оммавий кампания олиб борди. Рақибларидан бирининг рафиқаси аёл яхши сенатор бўладими, деб сўраганида, Смитҳ шундай жавоб берди: „Уйни аёллар бошқаради. Улар қоидаларни ўрнатадилар, уларни амалга оширадилар, бузилишлар учун адолатни белгилайдилар. Шундай қилиб, Конгресс сингари улар қонун чиқарадилар; Ижроия каби, улар ҳам бошқаради; судлар каби, улар қоидаларни шарҳлайдилар. Бу сиёсат учун идеал тажриба“[14]. 1948-йил 21-июнда у бирламчи сайловда ғалаба қозонди ва учта рақибидан кўпроқ овоз олди. 13-сентабрда бўлиб ўтган умумий сайловда у демократ Адриан Ҳ. Сcолтенни 71 %-29 % фарқ билан мағлуб этди[15]. У Сенатда Мейн вакили бўлган биринчи аёл ва Конгресснинг иккала палатасида хизмат қилган биринчи аёл бўлди.

Манбалар

  1. ↑ „Арчивед cопй“. 2000-йил 14-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-сентабр 2013-йил.
  2. ↑ „СМИТҲ, Маргарет Часе, (1897–1995)“. Биограпҳиcал Диреcторй оф тҳе Унитед Статес Cонгресс.
  3. ↑ „Сенатор Маргарет Часе Смитҳ (1897–1995)“. Университй оф Маине.
  4. ↑ „1-июн 1950-йил: А Деcларатион оф Cонсcиэнcе“. Унитед Статес Сенате.
  5. ↑ „Маргарет Часе Смитҳ, Републиcан оф Маине“. Эдwард М. Кеннедй Институте фор тҳе Унитед Статес Сенате. 9-март 2014-йилда асл нусхадан архивланган.
  6. ↑ „Wомен ин тҳе Сенате – Интераcтиве Грапҳ“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (21-март 2013-йил). Қаралди: 14-май 2014-йил.
  7. ↑ Cочране, Эмилй. „Эмпоwеред бй ан Оддс-Дефйинг Wин, Сусан Cоллинс ис Реадй то Деал“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (27-ноябр 2020-йил).
  8. ↑ „Cоллинс сwорн ин фор ҳисториc фифтҳ терм ин У.С. Сенате“ (3-январ 2021-йил).
  9. ↑ Северо, Ричард. „Маргарет Часе Смитҳ Ис Деад ат 97; Маине Републиcан Маде Ҳисторй Тwиcе“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (30-май 1995-йил).
  10. ↑ Ҳутчисон, Кай Баилей. Америcан Ҳероинес: Тҳе Спиритед Wомен Wҳо Шапед Оур Cоунтрй. ҲарперCоллинс, 2004. 
  11. ↑ „Смитҳ, Маргарет Часе“. Wомен ин Cонгресс.
  12. ↑ „Статистиcс оф тҳе Пресидентиал анд Cонгрессионал Элеcтион оф 5-ноябр 1940-йил“. Cлерк оф тҳе Унитед Статес Ҳоусе оф Репресентативес.
  13. ↑ „Тҳе Фирст Wоман то Серве ин тҳе У.С. Ҳоусе анд Сенате, Маргарет Часе Смитҳ“. Ҳисторй Тҳингс (18-март 2017-йил). 2023-йил 11-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 15-август.
  14. ↑ „13-сентабр 1948-йил: Фирст Wоман Элеcтед то Ботҳ Ҳоусес оф Cонгресс“. Унитед Статес Сенате.
  15. ↑ „Статистиcс оф тҳе Пресидентиал анд Cонгрессионал Элеcтион оф 2-ноябр 1948-йил“. Cлерк оф тҳе Унитед Статес Ҳоусе оф Репресентативес. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Margaret_Chase_Smith" dan olindi