Modarixon madrasasi sahifasining manbasini koʻrish

{{Madrasa
 |Oʻzbekcha nomi        = Modarixon madrasasi
 |Asl nomi   = 
 |Tasvir             = Madrasah_Modarikhan._Bukhara.jpg
 |Tasvir imzosi     = Modarixon madrasasi 
 |Tasvir kengligi      = 250px
 |Mamlakat                  = Oʻzbekiston
 |Hudud turi             = viloyat
 |Hudud                  = Buxoro viloyati
 |Joylashuv nomi = shahar
 |Joylashuvi          = Buxoro
 |Manzil                   = Xoʻja Gʻunjoriy MFY, Mirdoʻstim koʻchasi
  |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
  |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec =
  |region     =   
  |CoordScale = 
 |Maqomi                  = davlat himoyasida<ref name="Lex">{{web manbasi|url=https://lex.uz/ru/docs/4543266|title=Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 846-сон 04.10.2019 й. қарори|website=Lex.uz|accessdate=2020-09-22|deadlink=no}}</ref>
 |Maktab yoʻnalishi          = sunniy
 |IDB                     = 
 |Mulkdor             = Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy me'ros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida
 |Madrasa turi              = Katta
 |Meʼmoriy uslub     = Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi           = 
 |Meʼmor              = 
 |Binokor               = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = [[Abdullaxon II]]
 |Homiylar          = [[Abdullaxon II]]
 |Asosiy sana           = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}}
 |Qurila boshladi    = [[1566-yil]]
 |Qurilib bitkazildi = [[1567-yil]]
 |Mudarris                    = 
 |Maqomi                    = Davlat himoyasida
 |Holati               = 
 |Umumiy maydoni           = 
 |Oʻlchami                 = 
 |Hovli maydoni       = 
 |Gumbazlar soni      = 
 |Balandligi                  = 
 |Gumbaz balandligi           = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi          = 
 |Hujralar soni    = 
 |Qurilish materiali                = Pishiq g'isht
 |Sayt                    = 
 |Commons                  = Madar i khan madrasa
}}
'''Modarixon madrasasi''' — [[Buxoro]]dagi [[Abdullaxon madrasasi]] qarshisida joylashgan meʼmoriy yodgorlik (1566—1567). Ikkalasi [[Qoʻshmadrasa|Qoʻshmadrasa majmuasi]]ni tashkil qiladi. Abdullaxon madrasasi qarshida joylashgan{{sfn|Ражабов|2016|p=157}}. Hozirgi kunda [[Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati]]ga kiritilgan. {{coord|39.77447717366|64.40592327683}}

== Tarixi ==
Modarixon madrasasi [[Abdullaxon II]] ning onasi sharafiga bunyod etilgan madrasalardan biri hisoblanadi. Modarixon madrasasi 1566— 1567-yillarda bunyod etilgan. Mazkur davrda yashagan saroy tarixchilaridan biri [[Hofiz Tanish Buxoriy]] oʻzining [[Abdullanoma]] asarida Buxoro aholisi madrasa qurilishida faol qatnashganligini yozib qoldirgan. Madrasaning bosh peshtoqi gʻarb tomonga qaragan boʻlib, guldastalar bilan ajralib turadi. Modarixon madrasasining asosiy naqshlari bosh peshtoqida saqlanib qolgan. Madrasaning naqshlari asosan oq, moviy, koʻk, toʻq jigarrang, qoramtir kabi ranglarda saqlanib qolgan. Modarixon madrasasi yuqori peshtoqida „Alloh“ degan soʻz handasaviy kufiy shaklda yozilgan. Madrasa darvozasi yuqorisida oq rangdagi harflar bilan koshinkor baxshida bitik boʻlgan. Ushbu bitikda madrasa qurilishi buyurtmachisi Abdullaxon II, kitoba matnini tuzuvchi shaxs Buxoro bosh qozisi Nuriddin qozi Muhammad ismlari va qurib bitkazilgan sana yozuvlari boʻlgan. 1998—1999-yillarda Modarixon madrasasida taʼmirlash ishlari olib borilganligi sababli yangi kitoba bilan almashtirilgan. Madrasa peshtoqida Qur’oni Karimdan „Alaq“ surasining 1—5 oyatlari koʻk fonda oq harflar bilan suls xatida yozib qoldirilgan{{sfn| Ўзбекистон обидаларидаги битиклар: Бухоро|2016|p=479}}. Yuqorisida esa sariq rangli harflar bilan kufiy xatida „Mulk- Alllohnikidir“ kalimasi takror ravishda keltirilgan{{sfn| Ўзбекистон обидаларидаги битиклар: Бухоро|2016|p=487}}. Modarixon madrasasi kirish darvozasi oʻng va chap tomonlarida kitobada „Muhammad“ ismi kufiy bannoyi shaklida qadalgan. Modarixon madrasasi zilzilalar natijasida kitoba bitiklariga zarar yetgan. Madrasa darvozasi yuqorisida bitik yagona saqlanib qolgan epigrafik bitik hisoblanadi. Makur kitoba bitik koshinkor tarzda toʻq koʻk fonda oq harflar bilan yozilgan. Ammo ushbu kitoba ham 1998-yil arxiv fotosuratlarida asosida qisman tiklangan{{sfn| Ўзбекистон обидаларидаги битиклар: Бухоро|2016|p=490}}.
== Meʼmorchiligi ==
[[Fayl:Modarikhon madrasah.jpg|thumb|left|Modarixon madrasasi bosh fasadi]]
[[Madrasa]] [[chorsi]] [[tarh]]li (67x45 m), 2 qavatli. Bosh [[tarz]]ida ulkan [[peshtoq]] va uning 2 yonidagi 2 qavatli, oldi [[ravoq]]li 3 kiyemga ajratilgan [[xona]]lar oldi [[handasa|handasiy]] [[uslub]]da [[koshin]]<nowiki />kori [[naqsh]]lar bilan bezatilgan. Burchaklarida sirkor [[gʻisht]]lar bilan naqshlangan [[guldasta]]lar joylashgan. Xonalarning har birida eshik va uning tepasida [[ganchkorlik|ganchkori]] [[panjara]] mavjud. Modarixon madrasasining boshqa tomonlari [[bezak]]siz. Oʻrtasidagi [[toʻgʻri toʻrtburchak]]li [[hovli]] atrofida [[ayvon]]li [[hujra]]lar bor. Bosh tarzidagi [[miyonsaroy]], [[dars]]<nowiki />xona va [[masjid]], hovli [[toʻr]]ining 2 burchagida joylashgan xonalar [[charx (sanʼat)|charx]]i [[gumbaz]] bilan qoplangan. [[Bagʻal]]lari [[ganch]]dan [[toʻr]]simon shaklda ishlangan.

Modarixon madrasa [[devor]]i qurilmasi XVI asr Buxoro meʼmorligiga xos boʻlib, ikki chekkasi pishiq gʻishtdan terilgan, oʻrtasi siniq gʻisht boʻlaklari bilan toʻldirilgan. Madrasa binosi 1997—1998-yillarda [[taʼmirlash|taʼmirlangan]].

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
=== Ilmiy adabiyotlar ===
* {{kitob manbasi|author=Ражабов Қ, Иноятов С.|title= Бухоро тарихи|date=2016|publisher=Тафаккур нашриёти|location=Tошкент|pages=460|isbn=978-9943-24-119-0|ref=Ражабов}}
* {{kitob manbasi|author=Абдухолиқов Ф, Ртвиладзе Э, Раззоқов А, Раҳимов К, Ҳакимов А, Абдуҳалимов Б, Мансуров А, Маннонов А, Муҳамедов Н|title= Ўзбекистон обидаларидаги битиклар: Бухоро|date=2016|publisher=Uzbekistan Today|location=Тошкент|pages=560|isbn=978-9943-4510-5-6|ref= Ўзбекистон обидаларидаги битиклар: Бухоро}}


{{OʻzME}}
{{Buxorodagi diqqatga sazovor joylar}}
[[Turkum:Buxoro madrasalari]]
[[Turkum:Buxoro meʼmoriy yodgorliklari]]
[[Turkum:XVI asrda qurilgan madrasalar]]
[[Turkum:1567-yilda qurilgan madrasalar]]