Muhammad Mirzo
Султон Муҳаммад Мирзо Темурий шаҳзода ҳамда Ўрта Осиё ҳукмдори Темурнинг учинчи ўғли Мироншоҳдан невараси бўлган. Гарчи ўғли Султон Абу Саид Мирзо орқали Ҳиндистонда Мўғул Империясининг асосчиси Бобурнинг катта бобоси бўлишига қарамасдан, унинг ҳаёти ҳақида кўп маълумот мавжуд эмас.
| Муҳаммад Мирзо | |
|---|---|
| Темурий шаҳзода | |
 Мироншоҳнинг ўғли Султон Муҳаммад | |
| Фарзандлари |
Султон Абу Саид Мирзо Манучиҳр Мирза |
| Уй | Темур уйи |
| Отаси | Мироншоҳ |
| Онаси | Хонзода бегим |
| Дини | Ислом |
Ҳаёти
Муҳаммад Мирзо Мироншоҳнинг олтинчи ўғли, отаси эса Тимурнинг учунчи ўғли бўлган. Унинг авлоди Акбарнинг Бош Визири Абул Фазлнинг айтишича, Муҳаммад Мирзонинг онаси Фулад Қия қабиласидан чиқган Меҳр Нуш бўлган[1]. Шарқшунос Ҳенри Бевериж баён қилишича, ушбу қабиладан бехабар ҳолда, Муҳаммад Мирзо ҳар доим акаси Кҳалил Султон билан бирга яшаган деган таърифланилган далил шуни кўрсатадики, иккаласи ҳам бир ота-онадан бўлган ака-ука бўлганлари эҳтимоли бор[2]. Бу билан Меҳр Нуш Ҳалил Султон онаси Хонзода Бегумнинг иккинчи номи бўлгани назарда тутилади ва у Хоразмдаги Қўнғирот сулоласининг қизи ва Олтин Ўрда Хони Жони Бегнинг невараси бўлган[3].
Муҳаммад Мирзо қачондир тайинланган Самарқанд ҳукмдори ҳам бўлган ва Суҳроб Қурднинг қизи Шоҳ Исломга уйланган. У Ҳаккâрининг ҳукмдори ва Тимурнинг собиқ душмани Изз ал-дин Ширнинг қариндоши эди. Бу турмушдан унинг икки ўғли бўлган: Манучеҳр Мирзо (1468) ва Абу Саид Мирзо[4][5][6]. Бй тҳис марриаге ҳе ҳад тwо сонс: Манучиҳр Мирза (д. 1468) анд Абу Са'ид Мирза[5].
Вафоти
Муҳаммад Мирзонинг вафот этган санаси қайд этилмаган[7]. Зафарномада 807 Ҳижрий (1404—1405) йилларда яшаб ўтган Темурнинг 36 та ўғиллари ва невараларининг исмлари орасидан уни номи қайд этилмаган. Cлавижонинг 1404-йилда Темур қалъасидаги ташрифи пайтида ҳам у ҳақида қайд этилмаган. Шу ва шу каби далиллар Ҳенрй Беверидгени Муҳаммад Мирзо унгача отаси ва бобоси ўлимидан сўнг аллақачон вафот этган деган назарияга олиб келди. Бироқ, 1410-йил амакиси Шоҳрух Мирзо ҳукмдорлиги даврида у Халил Султон билан яшаганлигига қарши далил бўлати.
Фалокатли касаллигида Муҳаммад Мирзо олдига яқин алоқада бўлган жияни Улуғбег ташриф буюради. Ўлим билан курашаётган шаҳзода Улуғбекка ўғли Абу Саид Мирзонинг оталиқини ишониб топширади, кейинчалик уни ҳимоясида ўсади[2].
Болалари
- Манучеҳр Мирзо (вафоти 1468)
- Малик Муҳаммад
- Абу Саид Мирзо (1424-1469)
- Султон Аҳмад Мирзо
- Султон Маҳмуд Мирзо
- Улуғбек Мирзо ИИ
- Умаршайх Мирзо
- Заҳириддин Муҳаммад Бобур
- Бобурийлар давлатининг асосчиси
- Жаҳонгир Мирзо ИИ
- Носир Мирзо
- Заҳириддин Муҳаммад Бобур
Манбалар
- ↑ Абу-л Фазал (1907, с. 215)
- ↑ 2,0 2,1 Абу-л Фазал (1907, сс. 215–16)
- ↑ Wоодс, Жоҳн Э. (1990). "Тимур'с Генеалогй". Интеллеcтуал студиэс он Ислам: эссайс wриттен ин ҳонор оф Мартин Б. Диcксон (Университй оф Утаҳ Пресс): 112. ИСБН 978-0-87480-342-6. ҳттпс://боокс.гоогле.cом/боокс?ид=йхмCААААИААЖ.
- ↑ Асиатиc Соcиэтй оф Бенгал. Проcеэдингс оф тҳе Асиатиc Соcиэтй оф Бенгал: 1869. Cалcутта: C.Б. Леwис, Баптист Миссион Пресс, 1869 — 210-бет.
- ↑ 5,0 5,1 Wоодс, Жоҳн Э.. Тҳе Тимурид дйнастй. Индиана Университй, Ресеарч Институте фор Иннер Асиан Студиэс, 1990 — 35-бет.
- ↑ Ҳоуцма, М. Тҳ.. Э. Ж. Брилл'с Фирст Энcйcлопаэдиа оф Ислам, 1913-1936. Э.Ж. Брилл, 1993 — 1145-бет. [[Махсус:БоокСоурcес/90-04-09790-2|ИСБН 90-04-09790-2]].
- ↑ Ҳолден, Эдwард Синглетон. Тҳе Могул Эмперорс оф Ҳиндустан: 1398-1707. C. Сcрибнер'с сонс, 1895 — 364-бет.