Ziyosfera

Ruqayya binti Muhammad

Руқайя бинти Муҳаммад (арабча: رقية بنت محمد‎‎) – Руқайяҳ бинт Муḥаммад ; тах. 601-624), Ислом пайғамбари Муҳаммад(с.а.в) ва Хадичанинг иккинчи тўнғич қизи эди. У учинчи халифа Усмонга турмушга чиқди ва эр-хотиннинг ўғли Абдуллоҳ туғилди. 624-йилда Руқайя касалликдан вафот этди.

Руқайя бинти Муҳаммад
رقية بنت محمد
Таваллуди
Руқайя бинти Муҳаммад

Милодий 601 йил (21 БҲ)
Макка, Ҳижоз, Арабистон
Вафоти 624 йил март (23 ёш) (2 ҳижрий)
Мадина, Ҳижоз, Арабистон
Турмуш ўртоғи Усмон
Болалари Абдуллаҳ
Отаси Муҳаммад
Онаси Хадича бинти Хувайлид

Ёшлик

Тахминан 601 ёки 602-йилларда Маккада туғилган Руқайя Муҳаммад ва унинг биринчи хотини Хадичанинг учинчи фарзанди ва иккинчи қизи, у ҳам муваффақиятли савдогар эди[1][2].

Оилавий ҳаёт

Утба билан никоҳ

У 610-йил августидан олдин амакиваччаси Утба ибн Абу Лаҳабга турмушга чиқди, аммо никоҳ ҳеч қачон тугамаган[3]. Руқайя онаси вафот этгач, мусулмон бўлди[4][5]. Муҳаммад 613-йилда очиқ ва’з қила бошлаганида, қурайшликлар Муҳаммадга “уни қизлари бўйича ғамхўрликдан озод қилганликларини” эслатиб, уларни ўз ҳисобидан боқиши учун уларни қайтаришга қарор қилишди. Улар Утба розияллоҳу анҳуга агар Руқайя билан ажрашса, “Абон ибн Саид ибн Ал-Оснинг қизини ёки Саид ибн Ал-Оснинг қизини” беришларини айтишди[3]. Муҳаммад Абу Лаҳабни дўзахга тушиши ҳақида огоҳлантирганидан сўнг, Абу Лаҳаб Руқайяни талоқ қилмагунича ўғли билан бошқа гаплашмаслигини айтди, Утба ҳам шундай қилди[6][7].

Усмон билан никоҳ

615-йилга келиб Руқайя таниқли мусулмон Усмон ибн Аффонга турмушга чиқди. У Ҳабашистонга биринчи ҳижратда унга ҳамроҳлик қилди[8][9][10], у ерда ҳомиладор бўлди. Улар 616-йилда[11][9][10] Ҳабашистонга қайтиб келдилар ва у ерда Руқайя 619-йилда Абдуллоҳ исмли ўғил туғди. Абдуллоҳ олти ёшида Мадинада вафот этди. Унинг бошқа фарзандлари йўқ эди[9][10].

Усмон ва Руқайя 619-йилда Маккага қайтганлардан эди[12]. Усмон 622-йилда Мадинага ҳижрат қилди, кейинроқ Руқайя ҳам унга эргашди[9][10].

Руқайя ниҳоятда гўзал, дейилган. Усома ибн Зайдни уйларига топшириқ билан жўнатишганда, у унга ва Усмонга навбатма-навбат тикилиб турганини кўрди. Муҳаммад Усомадан: "Сиз ҳеч қачон бу иккисидан ҳам чиройлироқ жуфтликни кўрганмисиз?"[13].

Ўлим

Руқайя 624-йил мартида касал бўлиб қолди. Усмон унга ғамхўрлик қилиш учун ҳарбий хизматдан озод қилинди. У ойнинг охирида, Зайд ибн Ҳориса Мадинага Бадр жангидаги ғалаба хабари билан қайтган куни вафот этди[14][15][10]. Муҳаммад жангдан кейин Мадинага қайтиб келганида, оиласи унинг қабрига қайғуришга боришди. Аёллар шовқин-сурон йиғладилар, Умар қамчи билан уларни урди. Лекин Муҳаммад: "Йиғласинлар, эй Умар, лекин шайтоннинг қичқириғидан сақланинг", деди[9].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Муҳаммад ибн Ишақ. Сират Расул Аллаҳ. Транслатед бй Гуиллауме, А. (1955). Тҳе Лифе оф Муҳаммад, п. 83. Охфорд: Охфорд Университй Пресс.
  2. ↑ Муҳаммад ибн Саад. Китаб ал-Табақат ал-Кабир, вол. 8. Транслатед бй Беwлей, А. (1995). Тҳе Wомен оф Мадина, п. 10. Лондон: Та-Ҳа Публишерс.
  3. ↑ 3,0 3,1 Ибн Ишақ/Гуиллауме п. 314
  4. ↑ Ибн Саад/Беwлей вол. 8 пп. 24-25.
  5. ↑ Муҳаммад ибн Жарир ал-Табари. Тарикҳ ал-Русул wа'л-Мулук. Транслатед бй Ландау-Тассерон, Э. (1998). Волуме 39: Биограпҳиэс оф тҳе Пропҳет'с Cомпанионс анд Тҳеир Суccессорс, пп. 161-162. Албанй: Стате Университй оф Неw Ёрк Пресс.
  6. ↑ Ибн Саад/Беwлей пп. 24-25
  7. ↑ Табари/Ландау-Тассерон пп. 161-162
  8. ↑ Ибн Ишақ/Гуиллауме пп. 146, 314
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Ибн Саад/Беwлей п. 25.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Табари/Ландау-Тассерон п. 162
  11. ↑ Ибн Ишақ/Гуиллауме п. 146.
  12. ↑ Ибн Ишақ/Гуиллауме п. 168
  13. ↑ Жалал ал-Дин ал-Суюти. Тарикҳ ал-Кҳулафа. Транслатед бй Жарретт, Ҳ. С. (1881). Ҳисторй оф тҳе Cалипҳс, п. 155. Cалcутта: Тҳе Асиатиc Соcиэтй
  14. ↑ Ибн Ишақ/Гуиллауме п. 328.
  15. ↑ Муҳаммад ибн Умар ал-Wақиди. Китаб ал-Магҳази. Транслатед бй Фаизер, Р., Исмаил, А., & Таёб, А. К. (2011). Тҳе Лифе оф Муҳаммад, п. 51. Охфорд & Неw Ёрк: Роутледге. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ruqayya_binti_Muhammad" dan olindi