Ruslan Chagayev
| Руслан Чагаев | |
|---|---|
![]() | |
| Статистикаси | |
| Асл исми | Руслан Шамилович Чагаев |
| Лақаби | "Оқ Тайсон" |
| Вазни | Оғир вазн |
| Миллати | Татар |
| Таваллуди |
1978-йил 19-октябр Андижон, ЎзССР |
Руслан Шамилович Чагаев (русча: Руслан Шамильевич Чагаев, татарча: Руслан Şамил улı Çаğаэв, 1978-йил 19-октябр, Андижон, Ўзбекистон ССР) — ўзбек боксчиси, Бутунжаҳон Бокс Ассоциацияси (ингл. WБА) версияси бўйича супер оғир вазнда жаҳон чемпиони. Оғир вазнда (81-91 кг) ҳаваскорлар орасида Осиё ҳамда жаҳон чемпиони.
Фаолияти
Боксчи, „Ўзбекистон ифтихори“ (1998), Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган спортчи (2000). Андижон республика олимпия ўринбосарлари билим юртида таҳсил олган (1991—1997), Андижон университетини тугатган (2002). 91 кг вазн тоифасида Ўзбекистон (1996, 1999, 2000, 2001), Марказий Осиё ўйинлари (1995, Тошкент; 1997, Олмаота), Осиё (1995, 1999, Тошкент), Осиё ўйинлари (1998, Бангкок), жаҳон (1997, Будапешт) чемпиони. У 91 кг дан зиёд вазнда ҳам жаҳон чемпиони бўлган (2001, Белфаст). 2001-йилдан профессионал боксчи. Гамбург (ГФР)нинг „Универсум бокс промошн“ клуби билан шартнома имзолаб, рейтинг учрашувларини ўтказиб келади (2004). „Эл-юрт ҳурмати“ ордени билан мукофотланган (2001)[1].
1997-йилги ҳаваскорлар ўртасидаги Жаҳон Чемпионати финалида кубалик боксчи Феликс Савонни мағлубиятга учратиб, олтин медални қўлга киритган, лекин кейинчалик профессионал боксчи сифатида четлатилган. Руслан Чагаев „Ўзбекистон хизмат кўрсатган спортчи“, „Ўзбекистон ифтихори“ фахрий унвонлари билан мукофотланган.
2007-йилнинг 14-апрел куни WБА версияси бўйича жаҳон чемпионлиги учун Николай Валуев билан рингга чиқди. Ушбу баҳсда Руслан 114-114, 115-113, 117-111 ҳисобида очколар бўйича ғалаба қозонди. Бу жанггача Валуев биронта учрашувида мағлубиятга учрамаган эди.
Германиянинг Гамбург шаҳрида яшайди ва шуғулланади. Мураббийи: Михаэл Тимм (нем. Мичаэл Тимм). Уйланган, бир ўғли бор.

Руслан Чагаев 2008-йилнинг 19-январида Британиялик боксчи Матт Скелтон билан ўз унвонини ҳимоя қилиш учун рингга чиқди. Бу жанг 12 раунд давом этиб, очколар бўйича ғалаба Руслан Чагаевга берилди ва у ўз чемпионлик камарини яна бир марта ўзида сақлаб қолди.
Лекин айрим ахборот манбалари тарқатган хабарга кўра, Чагаев ва Валуев жанги 5-июлга қолдирилган[2]. Жанг санаси муддатининг узайтирилишига Руслан Чагаевнинг соғлиги ёмонлиги сабаб бўлган.
Руслан Чагаев 2007-йилда „россиялик дев“ лақабли Николай Валуэвни енгиб, илк бор профессионал бокснинг WБА йўналиши бўйича энг оғир вазн тоифасида Жаҳон чемпиони бўлган ва ўшанда Ўзбекистонда чемпионни миллионлаб ишқибозлари олиқшлар билан кутиб олган[3].
2011-йил 27-августда Чагаев россиялик Александр Поветкин билан WБА мунтазам жаҳон чемпиони унвони учун жангда рингга чиқди. Жангнинг бошиданоқ Александр ўзининг мураббийи Тедди Атлас режалаштирганидек, ҳужумга ўтишни бошлади. 5-ўйин охири — 6-тур бошига қадар Поветкиннинг устунлиги сезиларли бўлиб, очколар бўйича пешқадам эди. Кейин эса Чагаевнинг ўзи анча тажовузкор ҳаракат қила бошлади. Унинг зарбалари рақибига аниқ етиб борди ва бир нуқтада очколар унинг фойдасига ишлай бошлади. Бироқ Чагаев тезда чарчай бошлади ва 11-раунддан бошлаб устунлик яна Поветкинга ўтди, у кўп бўлмаса-да, барибир Чагаевнинг кучли тўсиғини ёриб ўтди. Натижада, Руслан сўнгги раундда умумий зарбалар бўйича рақибидан устун келди, шу билан бирга уларнинг сони бўйича сезиларли даражада мағлуб бўлди. Якунда ҳакамлар бир овоздан ғалабани Поветкинга беришди: 116-112, 117-113, 117-113[4].
Руслан Александр Поветкинга ютқазгач, 2011-йилда рингга чиқмаган. Рейтингдаги ўринларни йўқотиб, 2012-йил бошидан бери Чагаев саккиз раундлик жанглардан аста-секин тиклана бошлади. Шундай қилиб, 28-январ куни Руслан машҳур боксчи Керстон Мансвеллни мағлуб этди[5].
21-апрел куни Руслан Чагаев америкалик Билли Замбранни мутлақ нокаутга учратди[6].
2012-йилнинг 1-сентябр куни Феликс Штурм ва Даниэл Гил жангининг ундеркатида у германиялик таниқли спортчи Вернер Крейскоттни 7-раундда нокаутга учратди[7].
2012-йилнинг 1-декабрида Руслан бу йилги тўртинчи жангини мағлубияциз кубалик Майк Пересга (18:0) қарши ўтказиши керак эди, аммо жангдан бир ҳафта олдин Перес жароҳат олди ва жанг бекор қилинди[8][9].
Фаолиятининг тугаши
2016-йил 17-октябрда у боксдаги фаолиятини якунлаш тўғрисида якуний ва қайтариб бўлмайдиган қарорни қабул қилди. Бунга Лукас Браун билан сўнгги жангдан кейин кучайган кўриш билан боғлиқ муаммоси сабаб бўлди[10].
Жанг натижалари
| Йил | Сана | Жой | Рақиб | Камар | Натижалар |
|---|---|---|---|---|---|
| 1997 | 21-Август | Ҳоллйwоод Cасино, Аурора, Иллиноис, Вереинигте Стаатен | Ғалаба/ КО 1 | ||
| 3-сентябр | Рамада Инн, Росемонт, Иллиноис, Вереинигте Стаатен | Ғалаба/ КО 2 | |||
| 2001 | 21-сентябр | Тошкент, Ўзбекистон | Ғалаба/ ТКО 4 | ||
| 2002 | 14-апрел | Ҳард Роcк Ҳотел анд Cасино, Лас Вегас, Невада, Вереинигте Стаатен | Ғалаба/ КО 1 | ||
| 11-май | Гранд Cасино, Билохи, Миссиссиппи, Вереинигте Стаатен | Ғалаба / 8 раундлик жанг | |||
| 5-октябр | Cобо-Ҳалл, Детроит, Мичиган, Вереинигте Стаатен | Номаълум/ 3 раундлик жанг | |||
| 2003 | 22-май | Ёнкерс Раcеwай, Ёнкерс, Неw Ёрк, Вереинигте Стаатен | Ғалаба / ТКО 3 | ||
| 18-Ноябр | Универсум Гйм, Wандсбек, Ҳамбург, Деуцчланд | Ғалаба / КО 2 | |||
| 2004 | 17-Феврал | Ҳансеҳалле, Луэбеcк, Счлесwиг-Ҳолстеин, Деуцчланд | Ғалаба / 6 раундлик жанг | ||
| 30-Март | Саалтҳеатер Геулен, Аачен, Нордрҳеин-Wестфален, Деуцчланд | Ғалаба/ КО 2 | |||
| 18-май | Ҳансеҳалле, Луэбеcк, Счлесwиг-Ҳолстеин, Деуцчланд | Ғалаба/ ТКО 1 | |||
| 22-Июн | Спортзентрум, Телфс, Öстерреич | Ғалаба/ КО 2 | |||
| 31-Июл | Ҳаннс-Мартин-Счлеер-Ҳалле, Стуттгарт, Баден-Wüрттемберг, Деуцчланд | Ғалаба/ КО 5 | |||
| 26-октябр | Сcандлинес Арена, Ростоcк, Меcкленбург-Ворпоммерн, Деуцчланд | Ғалаба/ КО 3 | |||
| 16-Ноябр | Кугелбаке Ҳалле, Cухҳавен, Ниэдерсачсен, Деуцчланд | Ғалаба/ ТКО 4 | |||
| 14-Декабр | Фреизеит Арена, Соэлден, Öстерреич | Ғалаба/ ТКО 2 | |||
| 2005 | 26-Март | Сачсен, Деуцчланд | Андоза:Cоунтрй дата тҳе Баҳамас Шерман Wиллиамс | Ғалаба / 8 раундлик жанг | |
| 28-сентябр | Cолор Лине Арена, Алтона, Ҳамбург, Деуцчланд | Ғалаба/ ТКО 1 | |||
| 22-октябр | Брандберге Арена, Ҳалле ан дер Саале, Сачсен-Анҳалт, Деуцчланд | Ғалаба/ КО 5 | |||
| 2006 | 7-Январ | Зенитҳ — Диэ Културҳалле, Мунич, Баерн, Деуцчланд | Ғалаба/ КО 2 | ||
| 11-Март | Cолор Лине Арена, Алтона, Ҳамбург, Деуцчланд | WБА Интер-Cонтинентал-Тител | Ғалаба / 12 раундлик жанг | ||
| 15-Июл | Cолор Лине Арена, Алтона, Ҳамбург, Деуцчланд | WБА Интер-Cонтинентал-Тителвертеидигунг | Ғалаба/ ТКО 8 | ||
| 18-Ноябр | Нордрҳеин-Wестфален, Деуцчланд | Ғалаба / 12 раундлик жанг | |||
| 2007 | 14-апрел | Порсче-Арена, Стуттгарт, Баден-Wüрттемберг, Деуцчланд | WБА-Wелтмеистерсчафт | Ғалаба / 12 раундлик жанг | |
| 2008 | 19-Январ | Бург-Wäчтер Cастелло, Дüсселдорф, Нордрҳеин-Wестфален, Деуцчланд | WБА-Тителвертеидигунг | Ғалаба / 12 раундлик жанг | |
| 2009 | 7-Феврал | Стадтҳалле, Ростоcк, Меcкленбург-Ворпоммерн, Деуцчланд | WБА-Тителвертеидигунг | Ғалаба / 6 раундлик жанг | |
| 20-Июн | Велтинс-Арена, Гелсенкирчен, Нордрҳеин-Wестфален, Деуцчланд | ИБФ- унд WБО-Wелтмеистерсчафт | Мағлубият | ||
| 2010 | 22-май | Росток, Деуцчланд | Ғалаба / 12 раундлик жанг | ||
| (Қуэлле: БохРеc-Датенбанк (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-10-01 санасида архивланган)) | |||||
Шахсий ҳаёти
Руслан Чагаевнинг миллати татар[11], ислом динига эътиқод қилади[12][13]. Унинг отаси Шамил Чагаев, Калда қишлоғида туғилган (Уляновск вилояти Баришский тумани), 1950-йилда оила Ўзбекистон ССРга кўчиб келган. Онаси, Ўзбекистонда туғилган Замира Чагаева 2005-йилда Москвада вафот этган[14][15].
Хотини — Виктория арман миллатига мансуб, андижонлик, Андижон тиббиёт институтини тамомлаган[16].
Манбалар
- ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
- ↑ ББC Ўзбек хизмати
- ↑ Чечен раҳбари Чагаэвни ўзиники қилиб олди
- ↑ Такого красивого боя Холифилд не видел уже много лет
- ↑ „Руслан Чагаев победил Кертсона Мансвелла“ (деадлинк). 2012-йил 2-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 23-июн.
- ↑ „Чагаев нокаутировал Замбрана“ (деадлинк). 2015-йил 30-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 23-июн.
- ↑ „Чагаэв нокаутировал соперника из Германии“. 2014-йил 26-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 14-июн.
- ↑ „Руслан Чагаев против Майка Переса 1-го декабря“ (деадлинк). 2013-йил 4-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 25-ноябр.
- ↑ „Отмена боя между Чагаэвим и Пересом“. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 14-июн.
- ↑ Вадим Жук. „Чемпион и человек мира. Как Руслан Чагаев стал Белым Тайсоном“ (ру). Чемпионат.cом (2016-йил 17-октябр). 2017-йил 5-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 20-апрел.
- ↑ Руслан Чагаэв: Толко после боя я разглядел, какой же Валуэв огромний!
- ↑ „Родная сестра Руслана Чагаева Луиза: «Горжусь, что мой брат ни разу в жизни не выкурил ни одной сигареты и не пригубил спиртного»“.
- ↑ „Топ 10 аcтиве Муслим бохерс — Уммаҳ Спорц“. 2016-йил 10-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 14-июн.
- ↑ „Чагаэв: о немеском гражданстве не задумивался — Чемпионат“. 2016-йил 7-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 14-июн.
- ↑ Чемпион мира WБА Руслан Чагаэв (Узбекистан): Толко после боя я разглядел, какой же Валуэв огромний! — Тексти — Совецкий Спорт
- ↑ „Родная сестра Руслана Чагаева Луиза: «Горжусь, что мой брат ни разу в жизни не выкурил ни одной сигареты и не пригубил спиртного»“.
Ҳаволалар
- Официалний сайт Руслана Чагаева (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-07-19 санасида архивланган)
- Матч-реванш Валуэва с Чагаевим назначен на 31-мая (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-06-05 санасида архивланган)
- Руслан Чагаев защитил титул против Метта Скелтона (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-06-05 санасида архивланган)
- Профайл Руслана Чагаева на бохинг.де (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-09-16 санасида архивланган)
- Профайл Руслана Чагаева на бохреc.cом (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-04-27 санасида архивланган)
- Лучшиэ бои Руслана Чагаева (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-10-06 санасида архивланган)
- Интервю и видео с Русланом Чагаевим (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-10-13 санасида архивланган)
| Википедияда «Спорт» лойиҳаси бор |
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |

