Ёш йигит маросимда стипендия олмоқда.

Стипендия — бу талабаларга қўшимча таълим олиш учун бериладиган молиявий ёрдам шаклидир. Умуман олганда, стипендиялар академик ютуқлар, хилма-хиллик ва инклюзивлик, спорт маҳорати ва молиявий эҳтиёж каби бир қатор мезонларга асосланиб берилади.

Грантлар мезонлари одатда мукофот даъвогарининг қадриятлари ва мақсадларини акс эттиради, стипендия олувчилардан стипендияларни қайтариш талаб этилмаса-да, мукофотлар олувчидан қўллаб-қувватлаш даврида маълум талабларга жавоб беришни талаб қилиши мумкин, масалан, минимал баллни сақлаб қолиш ўртача ёки муайян фаолият билан шуғулланиш (масалан, спорт стипендиялари эгалари учун мактаб спорт жамоасида ўйнаш)[1][2].

Грантлар, шунингдек, сахийлиги билан ажралиб туради; баъзилари қисман таълим тўловидан тортиб „тўлиқ саёҳат“ гача бўлган барча ўқиш, турар жой ва бошқаларни ўз ичига олади.

Баъзи нуфузли, юқори рақобатбардош стипендиялар ҳатто академик ҳамжамиятдан ташқарида ҳам машҳур, масалан, Фулбрайт стипендияси ва магистр даражасидаги Родос стипендиялари ва бакалавриат даражасида Роберцон, Мореҳеад-Cаин ва Жефферсон стипендиялари.

Грантлар ва стипендиялар

АҚШ учун стипендия сертификатлари.

Грант ва стипендия атамалари кўпинча бир-бирининг ўрнида ишлатилса-да, улар бир-биридан аниқ фарқ қилади. Грантлар фақат молиявий эҳтиёждан келиб чиққан ҳолда тақдим этилса, стипендиялар молиявий эҳтиёж компонентига эга бўлиши мумкин, аммо бошқа мезонларга ҳам таянади[3].

  • Академик стипендиялар, одатда, мукофот олувчиларни қисқартириш учун АCТ ёки САТ каби минимал ўртача балл ёки стандартлаштирилган тест баллидан фойдаланади.
  • Атлетик стипендиялар, одатда, талабанинг спорт кўрсаткичларига асосланади ва ўз мактабларининг спорт жамоаларига юқори самарали спортчиларни жалб қилиш учун восита сифатида ишлатилади.
  • Муваффақиятли стипендиялар бир қатор мезонларга асосланиши мумкин, жумладан, маълум бир мактаб фанида ишлаш ёки клуб иштироки ёки жамоат хизмати.

Федерал гранти бакалавр даражасини олишни режалаштирган кишига берилиши мумкин ва фақат уларнинг молиявий эҳтиёжларига асосланади[4].

Турлари

Ҳарбий-денгиз кучлари контр-адмирали Мидшипманга унинг 180 000 АҚШ доллари миқдоридаги ҳарбий-денгиз кучлари заҳирадаги офицерларини тайёрлаш номзоди стипендиясини билдирувчи тантанали чек тақдим этади.

Энг кенг тарқалган стипендияларни қуйидагича таснифлаш мумкин:

  • Сифатга асосланган: Бу мукофотлар талабанинг академик, бадиий, спорт ёки бошқа қобилиятларига асосланади ва кўпинча номзоднинг дарсдан ташқари фаолияти ва жамоат хизматидаги рекорд омил ҳисобланади. Бундай стипендияларнинг аксарияти тўғридан-тўғри талабага эмас, балки талаба ўқийдиган муассаса томонидан тўланади[5].
  • Эҳтиёжга асосланган: Баъзи шахсий эҳтиёжларга асосланган мукофотлар чалкаш тарзда стипендия деб аталади ва ФАФСА (оилавий ЭФC) натижаларини талаб қилади. Бироқ, стипендиялар кўпинча имтиёзларга асосланган, грантлар эса эҳтиёжга асосланган[6].
  • Талабаларга хос: Бу стипендиялар бўлиб, ариза берувчилар дастлаб жинси, ирқи, дини, оиласи ва тиббий тарихи ёки талабаларга хос бўлган бошқа кўплаб омилларга асосланиб олишлари керак. Бу стипендиялар ушбу тоифадаги энг кенг тарқалган мукофотлардир.  Масалан, Канададаги талабалар уйда ёки чет элда ўқишлари учун бир қатор маҳаллий стипендияларга эга бўлишлари мумкин.  Гейц Милленниум Счоларс дастури — бу Билл ва Мелинда Гейц томонидан молиялаштирилган яна бир озчилик стипендияси бўлиб, коллежга ўқишга кирган аъло афро-америкалик, америкалик ҳинду, Осиё-Тинч океани оролидаги америкалик ва латино талабалари учун берилади[7].
  • Касб-ҳунарга оид: Булар маълум бир таълим соҳасини давом эттиришни режалаштирган талабалар учун коллеж ёки университет стипендиялари[8]. Кўпинча, энг саховатли мукофотлар таълим ёки ҳамширалик каби юқори талаб қилинадиган соҳаларда изланаётган талабаларга берилади. Қўшма Штатлардаги кўплаб мактаблар бўлажак ҳамшираларга ушбу соҳага кириш учун тўлиқ стипендиялар беради, айниқса талаба эҳтиёжи юқори бўлган жамиятда ишлашни ният қилган бўлса. 
  • Коллежга хос: Коллежга хос стипендиялар алоҳида коллежлар ва университетлар томонидан юқори малакали абитуриентларга таклиф этилади. Ушбу стипендиялар академик ва шахсий ютуқлар асосида берилади. Баъзи стипендияларда „облигация“ талаби мавжуд[9]. Қабул қилувчилар маълум бир иш берувчида маълум вақт давомида ишлашлари ёки қишлоқ ёки чекка ҳудудларда ишлашлари талаб қилиниши мумкин; акс ҳолда, улар стипендиядан олган қўллаб-қувватлаш қийматини тўлашлари талаб қилиниши мумкин[10]. Бу, айниқса, қишлоқ ва чекка ҳудудларда ишлашга тайёрланган одамлар учун таълим ва ҳамширалик стипендияларига тегишли. Америка Қўшма Штатларининг кийим-кечак хизматлари (Армия, Ҳарбий- денгиз кучлари, денгиз пиёдалари корпуси, ҳаво кучлари, қирғоқ қўриқлаш, Океан ва атмосфера бўйича миллий маъмуриятнинг топширилган корпуси ва соғлиқни сақлаш хизматининг топширилган корпуси) томонидан таклиф қилинадиган дастурлар баъзан бундай стипендияларга ўхшайди.
  • Атлетик: Спорт бўйича ажойиб маҳоратга эга талабаларга берилади. Кўпинча бу талабанинг мактаб ёки коллежга бориши ва ўз жамоасида спорт билан шуғулланиши мумкин бўлиши учун, гарчи баъзи мамлакатларда ҳукумат томонидан молиялаштириладиган спорт стипендиялари мавжуд бўлса-да, стипендия эгаларига халқаро вакиллик учун тайёргарлик кўриш имконини беради[11][12]. Мактабда енгил атлетика бўйича стипендиялар баҳсли бўлиши мумкин, чунки баъзиларнинг фикрича, стипендия пулларини академик ёки интеллектуал мақсадлар учун эмас, балки спорт учун бериш муассаса манфаатларига мос келмайди[13].
  • Бренд: Ушбу стипендиялар ўз брендига ёки сабабига эътибор қаратмоқчи бўлган корпорация томонидан ҳомийлик қилинади. Баъзан бу стипендиялар маркали стипендиялар деб аталади. Мисс Америcа гўзаллик танлови бренд стипендиясининг машҳур намунасидир.
  • Ижодий танлов: Ушбу стипендиялар талабаларга ижодий ариза асосида берилади. Танлов стипендиялари, шунингдек, талабалар ноёб ва инновацион ғояларга асосланган аризаларни топширишлари мумкин бўлган мини лойиҳа асосидаги стипендиялар деб аталади.
  • “Охирги доллар": хусусий ва давлат муассасалари томонидан тақдим этилиши мумкин ва турли грантлар ҳисобга олингандан сўнг талабадан ундириладиган қолган тўловларни қоплаш учун мўлжалланган[14]. Ташкилотларга охирги доллар стипендияларини ҳисобга олишни тақиқлаш ва шу билан бошқа молиялаштириш манбаларини олиб ташлаш учун ушбу стипендиялар хат шаклида молиявий ёрдам таклиф қилинмагунча таклиф этилмайди. Бундан ташқари, охирги доллар стипендиялари оилалардан сўнгги йил учун солиқ тўлашлари, бошқа молиявий ёрдам манбаларини олишлари ва ҳали кредит олмаган бўлишларини талаб қилиши мумкин.

Машҳур стипендиялар

  • Чевенинг стипендияси
  • CСC стипендияси
  • Ҳамдўстлик стипендияси
  • Cоcа-Cола стипендияси
  • Эндеавоур мукофотлари
  • Эрасмус Мундус
  • Фулбрайт стипендияси
  • Гейц Кембриж стипендияси
  • Жардине стипендияси
  • Маршалл стипендияси
  • Митчелл стипендияси
  • Мореҳеад-Cаинс стипендияси
  • Фонд стипендияси
  • Родос стипендияси
  • Шварцман олимлари

Яна қаранг

  • Стипендия
  • Бепул таълим
  • Кўргазма
  • Стипендия (молиявий)
  • Таълим олиш ҳуқуқи
  • Кореяда стипендиялар
  • Қўшма Штатлардаги стипендиялар
  • Тайвандаги стипендиялар
  • Мактаб ваучери

Манбалар

  1. ↑ Петерсон. „Финанcиал Аид Глоссарй“. фастwеб (2008-йил 4-сентябр). Қаралди: 2012-йил 28-май.
  2. ↑ Университй Реформ: Репорт оф тҳе Роял Cоммиссионерс Он тҳе Стате оф тҳе Университй анд Cоллегес оф Охфорд. Тҳе Обсервер (1952).
  3. ↑ Счоларшипс.cом. „Лоанс Вс Гранц Вс Счоларшипс - Счоларшипс.cом“. www.счоларшипс.cом. 2018-йил 7-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 29-октябр.
  4. ↑ „Федерал Студент Аид“.
  5. ↑ „Cоллеге Счоларшип“. Счоол Гранц Гуиде. Қаралди: 2012-йил 28-май.
  6. ↑ Нйкиэл. „Тҳе Cомплете Гуиде то Cоллеге Гранц“. НердWаллет (2016-йил 24-июн).
  7. ↑ „Тҳе Гатес Милленниум Счоларс“. 2013-йил 15-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 9-март.
  8. ↑ „Счоларшипс Cоллеге бй Мажор“. Дисcовер. Қаралди: 2020-йил 27-апрел.
  9. ↑ Тенг, Амелиа. „Манй слам А*Стар сcиэнтист'с протест агаинст ҳер счоларшип бонд“. СТ. Қаралди: 2014-йил 15-декабр.
  10. ↑ Данcинг оут оф А*Стар. Арчивед фром тҳе оригинал он 15 Деcембер 2014. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/20141215152449/ҳттпс://сг.неwс.яҳоо.cом/данcинг-стар-005756200.ҳтмл. Қаралди: 15 Деcембер 2014. Стипендия]]
  11. ↑ Талентед Атҳлете Счоларшип, УК Говернмент. Ретриэвед Фебруарй 25, 2016.
  12. ↑ "Тҳе счоларшип", Wиннинг Студенц. Говернмент оф Сcотланд. Ретриэвед Фебруарй 25, 2016.
  13. ↑ Бруэниг, Матт. (Марч 31, 2014). „ Тҳе НCАА (Натионал Cоллегиате Атҳлетиc Ассоcиатион) ис ан эхампле оф оне.
  14. ↑ Келчен, Роберт. (Април 17, 2014). "Тҳе Политиcал Аттраcтивенесс оф „Ласт-Доллар“ Счоларшипс", Wашингтон Монтҳлй. Ретриэвед Фебруарй 25, 2016.

Қўшимча ўқиш

  • ДиФиоре, Лаура ва бошқалар. „Грант топиш бўйича маслаҳатлар“. ФреСч! Бепул стипендия қидириш. 2013 йил.
  • Мартин, Мишел. „Грантлар: уларни ким олади ва нима учун?“ Батафсилроқ айтинг 17