Turing testi

Тюринг тести - илк бор Алан Тюринг томонидан „Минд“ журналида 1950-йилда „Ҳисоблаш машиналари ва ўй“ номли мақолада илк бор тилга олинган эмперик тест. Тюринг машина ҳам ўйлашини исботлашга ҳаракат қилади.

Ушбу тестнинг одатий талқини қуйидагича: „Инсон бир киши ва бир инсон билан мулоқот қила олади. Саволларга берилган жавобларга асосланиб, у ким билан гаплашаётганини аниқлаши керак: одам ёки компютер дастури. Компютер дастурининг мақсади эса одамни нотўғри танлов қилишга ундаш“.

Қоидалари

Тест қатнашчилари бир-бирларини кўрмайдилар. Агар қатнашчи суҳбатдошларнинг қайси бири инсон эканини аниқ айта олмаса, дастур синовдан ўтган ҳисобланади. Дастурни айнан интеллект томонидан синаш учун ундаги гапириш қобилияти билан эмас, клавиатура ва экран орқали тест қилинади. Қатнашчи жавобнинг қанчалик тез ёки секин келишидан дастурни сезиб қолмаслиги учун суҳбат назорат қилинадиган вақт оралиғида ўтказилади. Тюринг даврида компютерлар инсонга нисбатан секин реаксия билдирган. Аммо бу қоида ҳозир ҳам актуал, чунки ҳозир компютерларнинг реаксияси инсонларникига нисбатан тезроқ.

Қўшимча маълумотлар

1.Туринг тести сунъий интеллект томонидан олиб бориладиган ҳозирги энг машҳур ва баҳсли синовларидан биридир.

2.Бугунги кунда Туринг синовдан бир неча компютер дастурлари ўтди, аммо ҳали ҳеч бир дастур ишончли тарзда синовдан ўтмаган.

3.Тюринг тести ҳали ҳам машина интеллектининг ҳақиқий синови ҳисобланади лекин тестнинг чекловлари борлиги ҳам тан олинади.

4.Тюринг тести машина интеллектининг қийин ва муҳим синовидир. Бу ҳали тўлиқ синовдан ўтмаган, аммо бу сунъий интеллект соҳасидаги тадқиқотчиларни янада ўзларининг устида ишлашга мажбур қилаётган синовлардан бири ҳисобланади.