Valhalla

Валҳалла залининг тасвири

Мах Бруcкнернинг Валҳалла сурати, 1896-йил.

Валҳалла (Скандинав афсоналарига кўра Валҳöлл) – тангриларнинг диёри саналган Асгардда жойлашган кенг ва улкан маскан ёки қабулхона (зал). Валҳалла Один томонидан бошқарилади. Бу ерда Один жанг асносида қаҳрамонларча ҳалок бўлган жангчилар шарафига доимий маросимлар уюштирар эди. Маросимда шахсан Одиннинг ўзи ҳам иштирок этган. Жангда қатнашмасдан тинч ўлим топган викинглар Валҳаллага қабул қилинмайди. Бундан ташқари, туғруқ вақтида ўлган аёллар ҳам Валҳаллага қабул қилинган. Аёл ёки эркак бўлишидан қатъий назар барча Валҳаллага бирдек қабул қилинган. Жанг майдонида қаҳрамонларча ўлган жангчилар Эинҳержар деган ном олиб, Валкириялар томонидан Валҳаллага олиб келинган.

Валҳалла тасвири

Валҳалла қадимги Скандинав тилидаги Валҳöлл сўзидан олинган бўлиб, қатл қилинганларнинг, қурбонларнинг маскани деган маънони беради. Валҳаллада уюштириладиган зиёфатга Счримнир (ёввойи тўнғиз)нинг гўшти тортиқ қилинган. Ёввойи тўнғиз гўшти ҳаммага етади ва ҳар тонгда кесиб олинган жойлари ўз ҳолига қайтади. Жангчилар ичимлик ўрнида эчки сутидан тайёрланган Ҳеидрум шаробидан ичади. Зиёфатдан ташқари кунларда жангчилар бир-бирлари билан жанг қилиб, хурсандчилик қилади. Жангчилар ҳар куни ўз отлари устида майда бўлакларга бўлиниб кетгунларига қадар жанг олиб боришади. Аммо бироз вақт ўтиб, яралари тузалиб, ўз ҳолига қайтади. Шундан сўнг яна тунгги зиёфат бошланади.

Викинглар фалсафаси

Ҳелҳиэм – Викинглар дўзахи. Шарафи билан ўлмаган жангчилар маскани. Муаллиф: Ҳ. А. Гуэрбер.

Викинглар жангари халқ бўлганликлари сабабли тасаввурларидаги афсонавий қаҳрамонлар, жангчилар ҳамда жангда ҳалок бўлган инсонларни қаттиқ ҳурмат қилишади. Жангдаги шавқацизликлари сабаб бошқа халқлар томонидан „варвар“ деб аталган Викинглар ҳеч шубҳасиз диний қарашлари сабабли қўрқувни бутунлай унутишган. Чунки уларнинг оламида ўлимни енгишнинг ягона йўли қаҳрамонлик ва жасоратдир. Ўлиш ёки ўлдириш уларнинг дунёқарашида ёмон ҳолат эмас, балки ғурур масаласи эди. Бир Викингнинг ўлими қанчалар қаҳрамонликка тўлган ёки қанчалик азоб остида ўтган бўлса, у шунчалик улуғланиши, у ҳақида афсоналар, қўшиқлар ва достонлар яратилиши учун асос бўларди.

Викинглар учун Валҳаллага бориш жуда муҳим бўлган. Чунки фақат шарафли жангчиларгина у ерга кира олишарди. Агар акси бўлса, Ҳелҳеимнинг совуқ ва қоронғу ер ости дунёсида сарсон ва саргардонликда қолиб кетишларига ишонишар эди. Валҳаллада бўлиш нафақат шарафли, балки маъсулиятли ҳам эди. Шу сабабли викинглар Валкириялардан жанг қилиш сабоқларини олиб, Рагнарок кунида рўй бериши керак бўлган улкан жангнинг келишини кутишган.

Қўшимча адабиётлар

• Бёcк, Жессе (Транс.) (2006). Тҳе Просе Эдда. Пенгуин Cлассиcс. ИСБН 0-14-044755-5
• Фаулкес, Антҳонй (Транс.) (1995). Эдда. Эверйман. ИСБН 0-460-87616-3
• Финлай, Алисон (2004). Фагрскинна, а Cаталогуэ оф тҳе Кингс оф Норwай: А Транслатион wитҳ Интродуcтион анд Нотес. Брилл Публишерс. ИСБН 90-04-13172-8
• Ҳолландер, М. Леэ (Транс.) (2007). Ҳеимскрингла: Ҳисторй оф тҳе Кингс оф Норwай (Wайбаcк Мачине сайтида 26-январ 2017-йил санасида архивланган). Университй оф Техас Пресс. ИСБН 978-0-292-73061-8
• Ларрингтон, Cаролйне (Транс.) (1999). Тҳе Поэтиc Эдда. Охфорд Wорлд'с Cлассиcс. ИСБН 0-19-283946-2
• Орчард, Андй (1997). Диcтионарй оф Норсе Мйтҳ анд Легенд. Cасселл. ИСБН 0-304-34520-2
• Орел, Владимир (2003). А Ҳандбоок оф Германиc Этймологй. Брилл. ИСБН 9004128751
• Симек, Рудолф (2007) транслатед бй Ангела Ҳалл. Диcтионарй оф Нортҳерн Мйтҳологй. Д. С. Бреwер ИСБН 0-85991-513-1
• Wаткинс, Cалверт (2000). Тҳе Америcан Ҳеритаге Диcтионарй оф Индо-Эуропеан Рооц. Ҳоугҳтон Миффлин Cомпанй. ИСБН 0-395-98610-9
• Wелч, Чрис (2005). Лед Зеппелин: Дазед анд Cонфусед: Тҳе Сториэс Беҳинд Эверй Сонг. Тҳундер’с Моутҳ Пресс ИСБН 978-1-56025-818-6